munotes®

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 2 घटनात्मक कायदा I May 2012: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

घटनात्मक कायदा I

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 2

May 2012 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2012 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2012 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न May 2012 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Answer in short. (Not more than two sentences), all 10 20 Marks

munotes.in 1

1.ब्रिटिश राजवटीत भारतातील पहिले सर्वोच्च न्यायालय कुठे आणि केव्हा स्थापन झाले?[2]

उत्तर

भारतातील पहिले सर्वोच्च न्यायालय म्हणजे कलकत्त्यातील फोर्ट विल्यम येथील सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court of Judicature at Fort William). ते 1774 मध्ये स्थापन झाले.

ते कसे स्थापन झाले. नियामक अधिनियम (Regulating Act), 1773 च्या कलम (section) 13 ने बंगालमधील फोर्ट विल्यम येथे सर्वोच्च न्यायालय स्थापन करण्याचा अधिकार राजसत्तेला (Crown) दिला. राजसत्तेने 26 मार्च 1774 रोजीच्या सनदेद्वारे (Charter, Letters Patent) ते स्थापन केले.

त्याची रचना. त्यात एक मुख्य न्यायाधीश आणि तीन अवर (puisne) न्यायाधीश होते, आणि ते सर्व इंग्लिश बॅरिस्टर होते. सर एलिजा इम्पे हे पहिले मुख्य न्यायाधीश होते.

त्याचे अधिकार. बंगाल, बिहार आणि ओरिसा येथील ब्रिटिश प्रजाजनांवर त्याला दिवाणी, फौजदारी, नौधिकरण (admiralty), धर्मविषयक (ecclesiastical) आणि साम्यन्याय (equity) अधिकारक्षेत्र (jurisdiction) होते. त्याच्याविरुद्ध इंग्लंडमधील राजा आणि कौन्सिल (King in Council) यांच्याकडे अपील करता येत असे.

munotes.in 2

ते का लक्षात ठेवले जाते. हे न्यायालय कोणावर खटला चालवू शकते, किंवा गव्हर्नर जनरलचे (Governor-General) कौन्सिल त्याच्या अधीन आहे का, हे अधिनियमाने स्पष्टपणे ठरवले नव्हते. म्हणून राजा नंदकुमार यांचा खटला (1775) आणि पाटणा प्रकरण यांसारख्या प्रकरणांत न्यायालय आणि कौन्सिल यांच्यात उघड संघर्ष झाला. नंतर 1781 च्या समझोता अधिनियमाने (Act of Settlement) न्यायालयाचे अधिकारक्षेत्र कमी केले.

नंतर काय झाले. 1801 मध्ये मद्रास आणि 1823 मध्ये मुंबई येथे अशीच सर्वोच्च न्यायालये स्थापन करण्यात आली. उच्च न्यायालयांनी (High Courts) त्यांची जागा घेतली, तेव्हा भारतीय उच्च न्यायालये अधिनियम, 1861 (Indian High Courts Act, 1861) याद्वारे ही तिन्ही न्यायालये रद्द करण्यात आली.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 2 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!