मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
सार्वजनिक आंतरराष्ट्रीय कायदा
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 9
Nov 2015 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 9 सार्वजनिक आंतरराष्ट्रीय कायदा Nov 2015: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 29 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2015 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2015 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न Nov 2015 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 3 तास · एकूण गुण: 100 · 25 प्रश्नांची उत्तरे
प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना
- N.B. (1) All questions are compulsory. (2) Figures to the right indicate full marks.
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer in not more than two sentences (20 Marks)
(a)आंतरराष्ट्रीय कायद्याची (International Law) व्याख्या करा.[2]
उत्तर
आंतरराष्ट्रीय कायदा (international law) म्हणजे राज्ये (States) आणि आंतरराष्ट्रीय कायदेशीर व्यवस्थेचे इतर विषय (subjects) आपल्या परस्पर व्यवहारांत कायदेशीरदृष्ट्या बंधनकारक म्हणून स्वीकारतात त्या नियमांचा आणि तत्त्वांचा समूह.
अभिजात व्याख्या Oppenheim यांची आहे. त्यांनी त्याचे वर्णन "सुसंस्कृत राज्यांनी आपल्या परस्पर संबंधांत कायदेशीरदृष्ट्या बंधनकारक मानलेल्या रूढीजन्य आणि अभिसमयजन्य (customary and conventional) नियमांचा समूह" असे केले. Brierly यांनी ते सुसंस्कृत राज्यांना त्यांच्या परस्पर संबंधांत बंधनकारक असलेल्या कृतीच्या नियमांचा आणि तत्त्वांचा समूह असे मांडले. Starke यांनी त्याची व्याप्ती वाढवून आंतरराष्ट्रीय संघटनांचे आणि काही प्रकरणांत व्यक्तींचे नियमन करणारे नियमही त्यात समाविष्ट केले.
अभिजात व्याख्या आता अपूर्ण का आहेत. त्या सर्व केवळ राज्यांनी राज्यांसाठी केलेल्या कायद्याचे वर्णन करतात. तीन घडामोडींनी ते बदलले आहे.
- आंतरराष्ट्रीय संघटनांना कायदेशीर व्यक्तिमत्त्व (legal personality) आहे. न्यायालयाने (court) हे Reparation for Injuries Suffered in the Service of the United Nations, Advisory Opinion, 1949 I.C.J. Rep. 174 मध्ये सांगितले, जेथे संयुक्त राष्ट्रे आंतरराष्ट्रीय दावा आणू शकतात असे ठरवण्यात आले.
- व्यक्ती आता थेट हक्क धारण करतात आणि त्यांच्यावर थेट कर्तव्ये असतात. मानवी हक्कांविषयीचे तह (treaties) त्यांना हक्क देतात. Nuremberg पासून 1998 च्या Rome Statute पर्यंतचा आंतरराष्ट्रीय फौजदारी कायदा त्यांच्यावर कर्तव्ये लादतो.
- व्यापार, पर्यावरण आणि सागरी कायदा यांसारखी संपूर्ण क्षेत्रे आता स्वतःच्या संस्था असलेल्या तह व्यवस्थांद्वारे नियंत्रित होतात.
म्हणून परीक्षेसाठी कार्यकारी व्याख्या अशी: आंतरराष्ट्रीय कायदा म्हणजे आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाच्या संविधीच्या (Statute of the International Court of Justice) अनुच्छेद (Article) 38 मधील स्रोतांतून निघालेली नियमांची व्यवस्था, जी राज्यांना, आंतरराष्ट्रीय संघटनांना आणि ठरावीक क्षेत्रांत व्यक्तींना बंधनकारक असते.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 9 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.