munotes®

BA LLB (BLS LLB) 5 Years Sem 8 Land Laws Nov 2014: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

Land Laws

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

BA LLB (BLS LLB) 5 Years · Sem 8

Nov 2014 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2014 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2014 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Nov 2014 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1: Answer in 2-3 sentences each (20 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(a)"जप्ती" (Impounding) म्हणजे काय?[2]

उत्तर

जप्ती (impounding) म्हणजे यथोचित मुद्रांकित (duly stamped) नसलेला संलेख (instrument) ताब्यात घेऊन ठेवून घेणे. मग त्याच्या आधारे कोणीही कृती करण्यापूर्वी योग्य शुल्क आणि दंड (penalty) वसूल केला जातो.

जप्त कोणी केलेच पाहिजे (कलम 33(1), महाराष्ट्र मुद्रांक अधिनियम, 1958 (Maharashtra Stamp Act, 1958)). व्यक्तींचे दोन वर्ग:

  1. कायद्याने किंवा पक्षकारांच्या संमतीने (consent) पुरावा घेण्याचा अधिकार असलेली प्रत्येक व्यक्ती, जसे की न्यायालय किंवा लवाद; आणि
  2. सार्वजनिक कार्यालयाचा प्रभारी असलेली प्रत्येक व्यक्ती, जसे की दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar).

पोलीस अधिकारी आणि अपराधांचे अन्वेषण करणारे अधिकारी यांना वगळले आहे. अशा व्यक्तीसमोर सादर केलेला संलेख शुल्कपात्र (chargeable) आहे आणि "यथोचित मुद्रांकित नाही" असे तिला वाटले, तर ती "तो ... जप्त करील". हे "तो संलेख कायद्याने वैध असो वा नसो" लागू होते.

संबंधित नियम.

munotes.in 2
  1. त्याच्यासमोर येणारा प्रत्येक शुल्कपात्र संलेख त्याने तपासला पाहिजे (कलम 33(2)). फौजदारी न्यायालयाने जप्ती करण्याची गरज नाही, पण फौजदारी प्रक्रिया संहितेखालील भरणपोषणाची (maintenance) कार्यवाही आणि स्थावर मालमत्तेविषयीचे (immovable property) वाद यांत ती करावी लागते.
  2. नोंदणी अधिकारी कमी मुद्रांक लावलेला संलेख नोंदणीनंतरही जप्त करू शकतो (कलम 33A).
  3. शुल्क दंडासह भरेपर्यंत तो संलेख अग्राह्य असतो (कलम 34). दंड तुटीच्या दरमहा 2 टक्के असतो, आणि तो तुटीच्या चार पटीपर्यंत असू शकतो.
  4. जप्ती करणारा अधिकारी तो जिल्हाधिकाऱ्याकडे (Collector) पाठवतो. जिल्हाधिकारी शुल्क आणि दंड वसूल करून तसे प्रमाणित करतो (कलमे 37 आणि 39).

न्यायनिवाडे. Avinash Kumar Chauhan v. Vijay Krishna Mishra (2009) 2 SCC 532 मध्ये कमी मुद्रांक लावलेले आणि नोंदणी न झालेले विक्रीखत (sale deed) केवळ ताबा (possession) सिद्ध करण्यासाठी सादर केले गेले. सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) ठरवले की ते आनुषंगिक प्रयोजनासाठीही स्वीकारता येत नव्हते. न्यायालयाने आधी ते जप्त करून शुल्क आणि दंड वसूल करायला हवा होता.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 8 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!