मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
Land Laws
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
BA LLB (BLS LLB) 5 Years · Sem 8
Nov 2013 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
Land Laws
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
BA LLB (BLS LLB) 5 Years · Sem 8
Nov 2013 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.
ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2013 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2013 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
या खंडातील प्रश्न Nov 2013 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 3 तास · एकूण गुण: 100 · 25 प्रश्नांची उत्तरे
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer in two sentences (20 Marks - 2 marks each)
उत्तर
महाराष्ट्र शेतजमीन (जमीनधारणेची कमाल मर्यादा) अधिनियम, 1961 (Maharashtra Agricultural Lands (Ceiling on Holdings) Act, 1961) चे कलम 2(3) सांगते: "'शेतकरी' म्हणजे जमीन स्वतः कसणारी व्यक्ती". म्हणून कसोटी मालकीची नसून स्वतः कसण्याची आहे.
"स्वतः कसणे" म्हणजे काय (कलम 2(9)). याचा अर्थ "व्यक्तीच्या स्वतःच्या हिशेबावर" जमीन कसणे:
मानीव अशी दोन प्रकरणे. "अक्षम व्यक्ती" (person under disability) नोकरांमार्फत किंवा मजुरांमार्फतही स्वतः कसते असे मानले जाते (स्पष्टीकरण I). कलम 2(23) मध्ये विधवा, अल्पवयीन (minors), ठरावीक अविवाहित, घटस्फोटित किंवा विभक्त स्त्रिया, जमीन कसण्यास शारीरिक किंवा मानसिकदृष्ट्या असमर्थ व्यक्ती, आणि सशस्त्र दलांचे सेवेत असलेले सदस्य यांची यादी आहे. संयुक्त कुटुंबात, कोणत्याही सदस्याने कसलेली जमीन कुटुंबाने स्वतः कसलेली म्हणून गणली जाते (स्पष्टीकरण II).
शेतकरी कोण नाही. कुळाकडून केवळ भाडे किंवा पिकाचा हिस्सा गोळा करणारा जमीनमालक स्वतः कसत नाही. केवळ जमिनीचा मालक असलेली आणि ती पडीक ठेवणारी व्यक्तीही स्वतः कसत नाही.
हे का महत्त्वाचे आहे. शेतकरी, किंवा त्याचा कुटुंब घटक, किती जमीन धारण करू शकतो यावर अधिनियम मर्यादा घालतो. महाराष्ट्र कुळवहिवाट व शेतजमीन अधिनियम, 1948 चे कलम 63 स्वतः कसण्याचीच कल्पना वापरते. त्याखाली, शेतजमीन जिल्हाधिकाऱ्याच्या (Collector) परवानगीशिवाय केवळ दोन प्रकारच्या खरेदीदारांनाच विकता येते. एक म्हणजे त्यानंतर कमाल मर्यादा क्षेत्र ओलांडणार नाही असा शेतकरी; दुसरा म्हणजे शेतमजूर.
उदाहरण. रमेश रोख मजुरी दिलेल्या दोन मजुरांसह 10 एकर जमीन स्वतः कसतो. तो शेतकरी आहे. निम्म्या पिकासाठी आपली सर्व जमीन भाडेपट्ट्याने (lease) देणारा त्याचा शेजारी शेतकरी नाही.
The rest of the answers
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.