munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 8 विधिशास्त्र आणि विधिविषयक सिद्धांत May 2019: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

विधिशास्त्र आणि विधिविषयक सिद्धांत

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 8

May 2019 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2019 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2019 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न May 2019 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

  • N.B: Please check whether you have got the right question paper. 1. Answer all questions. 2. Total marks for questions are indicated in the right end.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1: Answer all ten questions (20 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(a)विधिशास्त्र या संज्ञेचा अर्थ काय आहे?[2]

उत्तर

विधिशास्त्र (jurisprudence) म्हणजे कायद्याचाच पद्धतशीर अभ्यास: कायदा म्हणजे काय, तो कोठून येतो, आणि त्याच्या मूलभूत संकल्पनांचा अर्थ काय. हा शब्द लॅटिन juris, "कायद्याचे", आणि prudentia, "ज्ञान" किंवा "कौशल्य", यांपासून आला आहे. म्हणून विधिशास्त्राचा शब्दशः अर्थ कायद्याचे ज्ञान असा आहे.

प्रमुख व्याख्या.

  1. उल्पियन (रोमन विधिज्ञ): दैवी आणि मानवी गोष्टींचे ज्ञान, न्याय्य आणि अन्याय्य यांचे शास्त्र.
  2. ऑस्टिन: "प्रस्थापित कायद्याचे तत्त्वज्ञान" (the philosophy of positive law).
  3. हॉलंड: "प्रस्थापित कायद्याचे औपचारिक शास्त्र".
  4. सामंड: "नागरी कायद्याच्या प्रथम तत्त्वांचे शास्त्र", म्हणजे देशाच्या कायद्याचे.
  5. कीटन: कायद्याच्या सर्वसाधारण तत्त्वांचा अभ्यास आणि पद्धतशीर मांडणी.
  6. रोस्को पाउंड: कायद्याचे शास्त्र, ज्याकडे त्यांनी सामाजिक अभियांत्रिकी (social engineering) म्हणून पाहिले.
munotes.in 2

ते कशाचा अभ्यास करते. कायद्याची प्रत्येक शाखा वापरते पण कोणतीही शाखा ज्यांची व्याख्या करत नाही, अशा संकल्पनांचा ते अभ्यास करते: हक्क, कर्तव्य, व्यक्ती, मालमत्ता, ताबा (possession), मालकी आणि आबंधन (obligation). कायद्याचे स्रोत (sources of law) आणि कायदेशीर विचारांचे संप्रदाय यांचाही ते अभ्यास करते.

परीक्षेसाठी छोटी व्याख्या. विधिशास्त्र म्हणजे कायद्याचे शास्त्र: कायद्याचे स्वरूप, त्याचे स्रोत आणि त्याच्या मूलभूत संकल्पना यांचा सैद्धांतिक अभ्यास. हॉलंड यांची उपमा त्याचे मूल्य थोडक्यात सांगते: भाषेसाठी व्याकरण जे आहे, ते कायद्यासाठी विधिशास्त्र आहे.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 8 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!