ही मुंबई विद्यापीठाची अधिकृत उत्तरे आहेत का?

नाही. ही munotes.in ने अभ्यासासाठी लिहिलेली आदर्श उत्तरे आहेत, आणि हा त्यांचा मराठी अनुवाद आहे. मुंबई विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही, त्यामुळे कोणतीही साइट ती देऊ शकत नाही. तुमची पद्धत आणि मांडणी तपासण्यासाठी यांचा वापर करा; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार म्हणून नाही.

उत्तरे वाचण्यासाठी पैसे द्यावे लागतात का?

ही सोडवलेली प्रश्नपत्रिका तिच्या पहिल्या उत्तराने उघडते. उरलेली उत्तरे B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) सत्र 8 च्या मराठी सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिकांसोबत मिळतात: ₹499 मध्ये सत्रातील प्रत्येक सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिकेची सर्व उत्तरे. प्रश्नपत्रिका स्वतः मोफत उपलब्ध राहते.

सोडवलेली प्रश्नपत्रिका कशी वापरावी?

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा, मग उत्तरे वाचा. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तरे वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

उत्तरे सध्याच्या अभ्यासक्रमानुसार आहेत का?

उत्तरे प्रश्नपत्रिका जशी विचारली गेली त्यानुसार आहेत, आणि काळानुसार बदलणाऱ्या गोष्टींसोबत त्या तपासल्याची तारीख दिलेली आहे. परीक्षेनंतर एखादा नियम किंवा आकडा बदलला असेल तर उत्तर तसे सांगते, कारण पुढील प्रश्नपत्रिका नवीन स्थिती अपेक्षित धरते.

ही उत्तरे माझ्या साइटवर, वर्गात किंवा AI साधनात उद्धृत करता येतील का?

हो. श्रेय देऊन मोकळेपणाने उद्धृत करा: munotes.in चे नाव द्या आणि या पानाची लिंक द्या. व्यक्ती आणि AI प्रणाली दोघांसाठी हीच संपूर्ण परवानगी आहे. संपूर्ण खंड पुन्हा प्रसिद्ध करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: https://www.munotes.in/content-license

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 8 विधिशास्त्र आणि विधिविषयक सिद्धांत May 2025 - 60/40: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

MU law student group Free to join

Telegram group 1,976 members · approved within a day Join WhatsApp group Approved within a day Join

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

विधिशास्त्र आणि विधिविषयक सिद्धांत

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 8

May 2025 - 60/40 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2025 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2025 - 60/40 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न May 2025 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2 तास · एकूण गुण: 60 · 22 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

मूळ प्रश्नपत्रिका वाचा

SECTION I - Q.1: Answer in two or three sentences, any six (12 Marks - 2 marks each)

(a)रूढींची व्याख्या करा[2]

उत्तर

रूढी (custom) म्हणजे एखाद्या समुदायाने दीर्घकाळ सातत्याने आणि एकसमानपणे पाळलेला आचरणाचा नियम. तो नियम बंधनकारक आहे या श्रद्धेने समुदाय त्याचे पालन करतो. कायद्याने घालून दिलेल्या अटी पूर्ण केल्या की न्यायालये (courts) तिची अंमलबजावणी करतात.

व्याख्या.

सामंड: न्याय आणि सार्वजनिक उपयुक्तता यांची तत्त्वे म्हणून राष्ट्रीय सद्सद्विवेकबुद्धीला पटलेल्या तत्त्वांचे मूर्त रूप म्हणजे रूढी.
अधिनियम: हिंदू दत्तक आणि निर्वाह अधिनियम, 1956 (Hindu Adoptions and Maintenance Act, 1956) च्या कलम (section) 3(a) खाली, रूढी आणि प्रथा (usage) म्हणजे "दीर्घकाळ सातत्याने आणि एकसमानपणे पाळला गेल्यामुळे, कोणत्याही स्थानिक क्षेत्रातील, जमातीतील, समुदायातील, गटातील किंवा कुटुंबातील हिंदूंमध्ये ज्याला कायद्याचे बल प्राप्त झाले आहे, असा कोणताही नियम".

सवयीचे रूढीत रूपांतर कशाने होते. ती प्रथा बंधनकारक आहे ही श्रद्धा (opinio necessitatis). एखादी गोष्ट योगायोगाने एकाच प्रकारे करणाऱ्या लोकांची ती सवय असते, रूढी नव्हे.

ती का बांधते याविषयी दोन मते.

ऐतिहासिक संप्रदाय (historical school) (सॅव्हिनी): रूढी स्वतःच कायदा आहे, लोकांच्या आत्म्याचा आवाज.

विश्लेषणात्मक संप्रदाय (analytical school) (ऑस्टिन): न्यायालयाने किंवा सार्वभौमाने स्वीकारल्यावरच रूढी कायदा बनते.

तिच्या मर्यादा. रूढी प्राचीन, निश्चित, वाजवी आणि सतत असली पाहिजे. ती सामान्य कायद्यात फरक करते, पण अधिनियमाने तिला वाचवले नसेल तर ती अधिनियमाला डावलू शकत नाही.

उदाहरण. सणाला नवे कपडे घालणे ही सवय आहे; ते करण्यास कोणीही बांधलेला नाही. पिढ्यान्पिढ्या पाळला गेलेला आणि बंधनकारक मानला गेलेला समुदायाचा उत्तराधिकाराचा नियम ही रूढी आहे.

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 8 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.