मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
गुन्हेगारीशास्त्र आणि दंडशास्त्र
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 8
May 2016 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 8 गुन्हेगारीशास्त्र आणि दंडशास्त्र May 2016: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.
ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2016 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2016 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न May 2016 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 3 तास · एकूण गुण: 100 · 25 प्रश्नांची उत्तरे
प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना
- N.B: (1) Answer the questions as per the instructions given below.
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer in not more than two sentences (20 Marks - 2 marks each)
(a)दंडशास्त्र म्हणजे काय?[2]
उत्तर
दंडशास्त्र (penology) म्हणजे गुन्हा (crime) घडल्यानंतर समाज अपराध्यांशी (offenders) कसा व्यवहार करतो याचा अभ्यास. समाज त्यांना शिक्षा (punishment) का आणि कशी देतो, त्यांना कसे वागवतो आणि त्यांची सुधारणा कशी करतो, आणि त्यांना पुन्हा अपराध करण्यापासून रोखण्यासाठी इतर कोणती साधने वापरतो, हे ते विचारते. सदरलँडने गुन्हेगारीशास्त्राचे (criminology) तीन भाग केले: कायद्याचे समाजशास्त्र (sociology of law), गुन्हेगारी कारणमीमांसा (aetiology) (गुन्ह्याच्या कारणांचा अभ्यास), आणि "गुन्ह्याच्या नियंत्रणाशी संबंधित असलेले" दंडशास्त्र.
त्याची व्याप्ती:
- शिक्षेचे सिद्धांत: जरब बसवणारा (deterrent), प्रतिबंधात्मक (preventive), प्रतिशोधात्मक (retributive), सुधारात्मक (reformative);
- मृत्युदंडासह (capital punishment), शिक्षेचे प्रकार;
- कारागृहे (prison) आणि कैद्यांना दिली जाणारी वागणूक;
- परिवीक्षा (probation), अभिवचन रजा (parole) आणि सामुदायिक सेवा; आणि
- सुटका झालेल्या अपराध्यांची सुटकेनंतरची काळजी.
त्याचा विकास. दंडशास्त्र क्रूर आणि मनमानी शिक्षांपासून प्रमाणबद्ध शिक्षांकडे (अभिजात संप्रदाय), आणि नंतर अपराधाकडून (offence) अपराध्याकडे (प्रत्यक्षवादी संप्रदाय) वळले आहे. सॅलेईने आधुनिक उद्दिष्टाला कायद्याने, न्यायाधीशाने आणि कारागृह प्रशासनाने केलेले शिक्षेचे वैयक्तिकीकरण म्हटले.
परिवीक्षा आणि सुटकेनंतरची काळजी यांसारखा या क्षेत्राचा बराचसा भाग मुळीच दंडात्मक नसल्यामुळे, सदरलँडला हे नाव "असमाधानकारक" वाटले. म्हणूनच या विषयाला अधिकाधिक सुधारात्मक प्रशासन (correctional administration) म्हटले जाते. भारतात हा बदल भारतीय न्याय संहिता, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023) मध्ये दिसतो, जी शिक्षांच्या यादीत सामुदायिक सेवा (community service) जोडते (कलम 4(f)).
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 8 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.