मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
गुन्हेगारीशास्त्र आणि दंडशास्त्र
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 8
Jun 2023 - 60/40 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 8 गुन्हेगारीशास्त्र आणि दंडशास्त्र Jun 2023 - 60/40: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.
ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Jun 2023 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Jun 2023 - 60/40 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न Jun 2023 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 2 तास · एकूण गुण: 60 · 22 प्रश्नांची उत्तरे
प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना
- N.B: 1. All questions are compulsory. 2. Figures to the right indicate full marks. 3. Write relevant case laws wherever necessary.
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer in not more than two sentences, any six (12 Marks - 2 marks each)
(a)कारागृह आणि लॉकअप यांचा अर्थ काय?[2]
उत्तर
कारागृह. कारागृह (prison) म्हणजे "राज्य सरकारच्या सर्वसाधारण किंवा विशेष आदेशांखाली कैद्यांना स्थानबद्ध करण्यासाठी कायमस्वरूपी किंवा तात्पुरते वापरले जाणारे कोणतेही तुरुंग किंवा ठिकाण", त्याच्या जमिनी आणि इमारतींसह (कारागृह अधिनियम, 1894 (Prisons Act, 1894), कलम 3(1)). त्यात न्यायालयीन कोठडीतील (judicial custody) कच्चे कैदी (undertrials) आणि शिक्षा भोगणारे दोषसिद्ध, कारागृह विभागाच्या अधिपत्याखाली, ठेवले जातात. ही व्याख्या "केवळ पोलिसांच्या कोठडीत असलेल्या कैद्यांना बंदिस्त ठेवण्याचे कोणतेही ठिकाण" स्पष्टपणे वगळते. ते वगळलेले ठिकाण म्हणजे लॉकअप.
लॉकअप. लॉकअप (lock-up) म्हणजे पोलीस ठाण्यातील बंदिस्त खोली. पोलिसांनी अटक केलेल्या व्यक्तीला, ती पोलीस कोठडीत असताना, तिथे थोड्या काळासाठी ठेवले जाते. अधिपत्राशिवाय (warrant) अटक केलेल्या व्यक्तीला पोलीस दंडाधिकाऱ्याच्या (Magistrate) आदेशाशिवाय चोवीस तासांपेक्षा अधिक काळ ठेवू शकत नाहीत (BNSS कलम 58). त्यानंतर ती व्यक्ती कारागृहात न्यायालयीन कोठडीत जाते, किंवा केवळ दंडाधिकाऱ्याच्या आदेशानेच पोलीस कोठडीत जाते.
फरक:
- कारागृह कारागृह विभाग चालवतो; लॉकअप पोलीस चालवतात.
- कारागृहात व्यक्तींना दीर्घ काळ ठेवले जाते; लॉकअपमध्ये केवळ काही तास किंवा दिवस.
- बालकाला पोलीस लॉकअपमध्ये किंवा तुरुंगात कधीही ठेवता येत नाही (बाल न्याय (मुलांची काळजी आणि संरक्षण) अधिनियम, 2015 (Juvenile Justice (Care and Protection of Children) Act, 2015), कलम 10(1), परंतुक (proviso)).
लॉकअपमधील स्त्रिया. Sheela Barse v. State of Maharashtra, (1983) 2 SCC 96 मध्ये, पोलीस लॉकअपमध्ये आपल्यावर हल्ला झाला असे स्त्री कैद्यांनी सांगितले. सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) निर्देश दिले की स्त्री संशयितांना स्त्री पोलीस शिपायांच्या (constables) पहाऱ्याखाली स्वतंत्र लॉकअपमध्ये ठेवावे.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 8 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.