मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
गुन्हेगारीशास्त्र आणि दंडशास्त्र
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 8
May 2026 - 75/25 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 8 गुन्हेगारीशास्त्र आणि दंडशास्त्र May 2026 - 75/25: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.
ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2026 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2026 - 75/25 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न May 2026 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 2½ तास · एकूण गुण: 75 · 23 प्रश्नांची उत्तरे
प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना
- N.B: 1. Attempt all questions. 2. Use case laws wherever required.
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer the following questions in one or two sentences, any six (12 Marks - 2 marks each)
(1)सायबर गुन्हा म्हणजे काय?[2]
उत्तर
सायबर गुन्हा (cyber crime) म्हणजे असा गुन्हा ज्यात संगणक, फोन किंवा नेटवर्क हे वापरलेले साधन असते, हल्ल्याचे लक्ष्य असते, किंवा दोन्ही असते. हॅकिंग, पासवर्ड किंवा डेटा चोरणे, ऑनलाइन फसवणूक, खाजगी किंवा अश्लील छायाचित्रे पसरवणे, आणि देशाच्या संगणक यंत्रणांवर हल्ले ही याची सामान्य उदाहरणे आहेत.
भारतीय कायद्यात "सायबर गुन्हा" नावाचे एकच कलम (section) नाही. कायदा ही कृत्ये मुख्यतः माहिती तंत्रज्ञान अधिनियम, 2000 (Information Technology Act, 2000; आयटी अधिनियम) याद्वारे, आणि त्याच्या जोडीला भारतीय न्याय संहिता, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023; BNS) मधील सर्वसाधारण अपराधांद्वारे (offences) हाताळतो.
- अनधिकृत प्रवेश आणि नुकसान. मालकाच्या परवानगीशिवाय संगणकात प्रवेश करणे, त्यातील मजकूर नक्कल करणे, त्याला विषाणूची लागण करणे किंवा त्याचे नुकसान करणे यामुळे व्यक्ती भरपाई (compensation) देण्यास जबाबदार (liable) ठरते (आयटी अधिनियम कलम 43). तेच कृत्य "अप्रामाणिकपणे (dishonestly) किंवा कपटाने" (fraudulently) केले, तर तो तीन वर्षांपर्यंत शिक्षापात्र (punishable) अपराध ठरतो (कलम 66).
- ओळख चोरी (identity theft) आणि ऑनलाइन ठकवणूक (cheating). दुसऱ्या व्यक्तीचा पासवर्ड किंवा इलेक्ट्रॉनिक स्वाक्षरी (electronic signature) वापरणे म्हणजे ओळख चोरी (कलम 66C). संगणक किंवा फोनद्वारे तोतयेगिरी करून ठकवणूक करणे हा स्वतंत्र अपराध आहे (कलम 66D). प्रत्येकाला तीन वर्षांपर्यंत शिक्षा आहे.
- खाजगीपणा आणि दहशत. व्यक्तीच्या संमतीशिवाय (consent) तिच्या खाजगी अवयवांची छायाचित्रे काढणे किंवा पाठवणे (कलम 66E), आणि सायबर दहशतवाद (cyber terrorism) (कलम 66F, जन्मठेपेपर्यंत (up to life imprisonment)).
- अश्लील मजकूर, बालकांच्या लैंगिक शोषणाच्या मजकुरासह (कलमे 67, 67A, 67B).
निरीक्षक (Inspector) दर्जापेक्षा कमी नसलेला अधिकारी या अपराधांचा तपास करतो (कलम 78). "आक्षेपार्ह" संदेश पाठवण्याचा अपराध आता अस्तित्वात नाही: Shreya Singhal v. Union of India, AIR 2015 SC 1523 मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) कलम 66A अनुच्छेद (Article) 19(1)(a) खालील भाषणस्वातंत्र्याचे उल्लंघन करते म्हणून रद्द केले.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 8 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.