मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
संविदा कायदा II
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 8
May 2019 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 8 संविदा कायदा II May 2019: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2019 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2019 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न May 2019 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 3 तास · एकूण गुण: 100 · 25 प्रश्नांची उत्तरे
प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना
- N.B: (1) All questions are compulsory. (2) Figures to the right indicate marks. (3) Give reasons / Case laws wherever necessary.
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer in 1-2 sentences (20 Marks - 2 marks each)
(1)भारतीय संविदा अधिनियम, 1872 नुसार 'अभिकर्ता' आणि 'मालक' यांची व्याख्या करा.[2]
उत्तर
भारतीय संविदा अधिनियम, 1872 (Indian Contract Act, 1872) चे कलम (section) 182: "'अभिकर्ता' (agent) म्हणजे दुसऱ्यासाठी कोणतीही कृती करण्यासाठी, किंवा त्रयस्थ व्यक्तींशी व्यवहारांत दुसऱ्याचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी, नेमलेली व्यक्ती. ज्या व्यक्तीसाठी अशी कृती केली जाते, किंवा जिचे अशा प्रकारे प्रतिनिधित्व केले जाते, तिला 'मालक' (principal) म्हणतात."
व्याख्येचे दोन भाग.
- "दुसऱ्यासाठी कोणतीही कृती करणे". अभिकर्ता मालकाच्या जागी कृती करतो. एखाद्या अशिलासाठी समभाग (shares) खरेदी करणारा दलाल हे त्याचे उदाहरण आहे.
- "त्रयस्थ व्यक्तींशी व्यवहारांत दुसऱ्याचे प्रतिनिधित्व करणे". अभिकर्ता मालक आणि बाहेरच्या व्यक्ती यांच्यामध्ये उभा असतो. आपल्या प्राधिकाराच्या (authority) मर्यादेत तो जे करतो, ते जणू मालकानेच केले असते तसे मालकाला बांधील करते (कलम 226).
मालक आणि अभिकर्ता कोण असू शकतात. मालक सज्ञान (age of majority) आणि स्वस्थ मनाचा (sound mind) असला पाहिजे (कलम 183). कोणीही अभिकर्ता होऊ शकतो, पण अल्पवयीन (minor) अभिकर्ता मालकाला उत्तरदायी नसतो (कलम 184). अभिकरण (agency) निर्माण करण्यासाठी कोणत्याही प्रतिफलाची (consideration) गरज नसते (कलम 185).
State Bank of India v. Shyama Devi, AIR 1978 SC 1263. एका ग्राहकाच्या कुटुंबाचा मित्र असलेल्या एका बँक कर्मचाऱ्याने, तिच्या खात्यात भरण्यासाठी तिचा धनादेश (cheque) आणि रोख रक्कम घेतली. त्याने त्यांचा अपहार केला, आणि तिच्या पासबुकमध्ये खोट्या नोंदी केल्या. तिने बँकेवर दावा (suit) लावला. या कामात तो बँकेतील आपल्या नोकरीच्या कक्षेबाहेर, ग्राहकाचा अभिकर्ता म्हणून कृती करत होता, असे सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) ठरवले. म्हणून त्याच्या कपटासाठी (fraud) बँक दायी (liable) नव्हती. एखादी व्यक्ती कोणाची अभिकर्ता आहे, यावरून तिच्या कृतींनी कोण बांधले जाते हे ठरते, हे या प्रकरणातून दिसते.
म्हणून अभिकर्ता म्हणजे कृती करणारा किंवा प्रतिनिधित्व करणारा, आणि मालक म्हणजे अभिकर्ता जे करतो त्याने बांधला जाणारा.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 8 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.