munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 8 संविदा कायदा II May 2012: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

संविदा कायदा II

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 8

May 2012 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2012 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2012 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न May 2012 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1: Answer in not more than two sentences (20 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(a)पक्का अडत्या कोण असतो?[2]

उत्तर

पक्का अडत्या (pakka adatia) म्हणजे भारतीय बाजारपेठांतील, विशेषतः मुंबईतील, दलालीवर (commission) काम करणारा व्यापारी. तो एखाद्या घटकासाठी (constituent), सहसा ग्रामीण भागातील व्यापाऱ्यासाठी, बाजारात स्वतःच्या नावाने वस्तू (goods) खरेदी करतो आणि विकतो. बाजारातील दुसऱ्या पक्षकाराला तो स्वतः उत्तरदायी असतो, आणि घटक त्या पक्षकाराशी कधीच व्यवहार करत नाही.

तो कसे काम करतो.

  1. सुरुवातीला अभिकर्ता (agent). तो घटकाची मागणी घेतो, आणि त्याला किंमतीचा अचूक भाव देतो.
  2. व्यवहार झाल्यावर मालक (principal). तो बाजाराशी स्वतःच्या नावाने संविदा (contract) करतो, आणि दुसऱ्या पक्षकाराची जोखीम सोसतो. "ग्रामीण भागातील घटक आणि मुंबईचा व्यापारी यांच्यात कोणताही संविदा-संबंध (privity) नसतो".
  3. त्याने पत्करलेली जबाबदारी. त्याला मोबदल्यासाठी (reward) नेमलेले असते, आणि ठरलेल्या किंमतीला सुपूर्दगी (delivery) दिली किंवा घेतली जाईल, किंवा फरक दिला जाईल, अशी हमी (guarantee) तो प्रत्यक्षात देतो. तो घटकाकडे मार्जिनची रक्कम मागू शकतो.
munotes.in 2

Superintendent of Stamps v. Ramkrishnalal Dahyabhai, AIR 1947 Bom 343 (Full Bench). पक्क्या अडत्यांनी आपल्या घटकांना पाठवलेल्या संविदा नोंदींवर (contract notes), "दलालाने किंवा अभिकर्त्याने आपल्या मालकाला" पाठवलेल्या नोंदी म्हणून मुद्रांक शुल्क लागते का, हा प्रश्न होता. "संविदेच्या दुसऱ्या पक्षकाराविषयीची जोखीम आमच्यावर आहे", असे त्या नोंदींत म्हटले होते. हा संबंध मालक ते मालक असा होता, म्हणून त्या नोंदींवर शुल्क लागत नव्हते, असे मुंबई उच्च न्यायालयाने (Bombay High Court) ठरवले. न्यायालयाने Bhagwandas v. Kanji (1905) ILR 30 Bom 205 मधील मुख्य न्यायमूर्ती जेन्किन्स (Jenkins C.J.) यांच्या मतावर भिस्त ठेवली: पक्का अडत्या किंमत ठरवण्यापुरता "एका मर्यादेपर्यंत" अभिकर्ता असू शकतो, पण त्या टप्प्यानंतर नाही.

म्हणून पक्का अडत्या आपल्या घटकाचा अभिकर्ता म्हणून सुरुवात करतो, पण व्यवहार मालक म्हणून पूर्ण करतो.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 8 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!