munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 8 संविदा कायदा II Dec 2018: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

संविदा कायदा II

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 8

Dec 2018 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Dec 2018 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Dec 2018 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

गुणपृष्ठ

munotes.in v

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Dec 2018 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

  • N.B: 1. All questions are compulsory. 2. Figures to the right indicate marks. 3. Give reasons / case laws wherever necessary.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in vi

SECTION I - Q.1: Answer in 1-2 sentences (20 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(1)भारतीय संविदा अधिनियम, 1872 नुसार उपनिधानाची व्याख्या करा.[2]

उत्तर

भारतीय संविदा अधिनियम, 1872 (Indian Contract Act, 1872) चे कलम (section) 148 "उपनिधान" (bailment) याची व्याख्या "एका व्यक्तीने दुसऱ्या व्यक्तीकडे एखाद्या उद्देशासाठी, तो उद्देश पूर्ण झाल्यावर त्या वस्तू परत केल्या जातील, किंवा त्या सुपूर्द करणाऱ्या व्यक्तीच्या निर्देशांनुसार त्यांची अन्यथा विल्हेवाट लावली जाईल, या संविदेवर (contract) केलेली वस्तूंची (goods) सुपूर्दगी" अशी करते. सुपूर्द करणारी व्यक्ती "उपनिधाता" (bailor) असते; स्वीकारणारी व्यक्ती "उपनिहिती" (bailee) असते.

तिचे आवश्यक घटक.

  1. उपनिहितीकडे वस्तूंची सुपूर्दगी, प्रत्यक्ष किंवा वस्तू त्याच्या ताब्यात (possession) आणणाऱ्या कोणत्याही कृतीने (कलम 149).
  2. दुरुस्ती, सुरक्षित अभिरक्षा किंवा वाहतूक यांसारख्या उद्देशासाठी.
  3. उद्देश पूर्ण झाल्यावर वस्तू परत करण्याच्या, किंवा निर्देशानुसार त्यांची व्यवस्था लावण्याच्या, संविदेवर.
  4. फक्त जंगम वस्तू, आणि फक्त ताबा: स्वामित्व उपनिधात्याकडेच राहते.

कलम 148 चे स्पष्टीकरण (Explanation). आधीच ताबा असलेली व्यक्ती उपनिहिती म्हणून वस्तू धारण करण्याचे मान्य करून उपनिहिती होऊ शकते.

munotes.in 2

Taj Mahal Hotel v. United India Insurance Co. Ltd., (2020) 2 SCC 224. एका पाहुण्याने आपली मोटार आणि तिच्या चाव्या हॉटेलच्या व्हॅलेकडे सोपवल्या. मोटार मालकाच्या जोखमीवर उभी केली जाते, असे पार्किंग टॅगवर लिहिलेले होते. एका अनोळखी व्यक्तीने ती मोटार चालवून नेली. मोटार सोपवल्याने उपनिधान निर्माण झाले, असे सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) ठरवले. उपनिहिती म्हणून हॉटेल त्या टॅगच्या आधारे आपल्या निष्काळजीपणासाठीच्या (negligence) दायित्वातून सुटू शकत नव्हते, आणि त्याला भरपाई द्यावी लागली.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 8 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!