munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 8 घटनात्मक कायदा II May 2026 - 75/25: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

घटनात्मक कायदा II

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 8

May 2026 - 75/25 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2026 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2026 - 75/25 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न May 2026 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2½ तास  ·  एकूण गुण: 75  ·  21 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1: Answer any SIX questions in one or two sentences (12 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(1)द्विसदनी विधिमंडळ म्हणजे काय?[2]

उत्तर

द्विसदनी (bicameral) विधिमंडळ (legislature) म्हणजे दोन सभागृहांचे बनलेले विधिमंडळ, ज्यामुळे एखादा प्रस्ताव (proposal) कायदा होण्यापूर्वी त्याला सहसा दोन्ही सभागृहांत मंजूर व्हावे लागते. भारतात, अनुच्छेद (Article) 79 खाली संसद (Parliament) नेहमीच द्विसदनी असते, तर अनुच्छेद 168 ज्या राज्यांची नावे देतो, त्या राज्यांतच राज्य विधिमंडळाला दोन सभागृहे असतात.

अधिक सखोल. अनुच्छेद 79 म्हणतो की संसद "राष्ट्रपती आणि दोन सभागृहे यांची मिळून बनलेली असेल". ती दोन सभागृहे म्हणजे राज्यसभा (Council of States) आणि लोकसभा (House of the People). राष्ट्रपती संसदेचा भाग असतात, म्हणूनच विधेयकाला (Bill) त्यांची संमती (assent) लागते.

राज्ये वेगळी आहेत. अनुच्छेद 168(1) फक्त त्यात नमूद केलेल्या राज्यांनाच, जसे की महाराष्ट्र, कर्नाटक, बिहार आणि उत्तर प्रदेश, दोन सभागृहे देतो. तेथे विधानसभेबरोबर (Legislative Assembly) एक विधान परिषद (Legislative Council) असते. इतर प्रत्येक राज्यात विधानसभा हे एकच सभागृह असते. ते एकसदनी (unicameral) विधिमंडळ होय.

munotes.in 2

राज्य आपली निवड बदलू शकते. अनुच्छेद 169 खाली, संसद कायद्याने एखाद्या राज्याची विधान परिषद निर्माण करू शकते किंवा रद्द करू शकते. विधानसभेने विशेष ठरावाने तशी मागणी केली तरच ती तसे करते. त्या ठरावासाठी विधानसभेच्या एकूण सदस्यसंख्येचे बहुमत, आणि उपस्थित राहून मतदान करणाऱ्यांपैकी दोन-तृतीयांश सदस्य, लागतात. असा कायदा अनुच्छेद 368 च्या प्रयोजनासाठी संविधान सुधारणा (amendment) नसतो.

दोन सभागृहे का. दुसरे सभागृह संसदेत राज्यांना आवाज देते, घाईने केलेल्या कायद्यांवर पुन्हा विचार करण्याची संधी देते, आणि नामनिर्देशनाद्वारे अनुभवी व्यक्तींना आणते.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 8 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!