मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
मालमत्ता हस्तांतरण
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 7
Dec 2012 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 7 मालमत्ता हस्तांतरण Dec 2012: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 29 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Dec 2012 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Dec 2012 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न Dec 2012 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 3 तास · एकूण गुण: 100 · 25 प्रश्नांची उत्तरे
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Answer in not more than two sentences 20 Marks
(a)मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियमाखालील 'अदलाबदल' याची व्याख्या करा.[2]
उत्तर
कलम 118: "जेव्हा दोन व्यक्ती एका वस्तूच्या मालकीच्या बदल्यात दुसऱ्या वस्तूची मालकी परस्परांना हस्तांतरित करतात, आणि दोन्हीपैकी कोणतीही वस्तू केवळ पैसा नसते, किंवा दोन्ही वस्तू केवळ पैसा असतात, तेव्हा त्या व्यवहाराला अदलाबदल म्हणतात."
तीन घटक.
- मालकीचे परस्पर हस्तांतरण (transfer), म्हणजे प्रत्येक पक्षकार देणाराही असतो आणि घेणाराही.
- दोन वस्तू, ज्या जंगम, स्थावर, किंवा प्रत्येकी एक असू शकतात.
- कोणतीही वस्तू केवळ पैसा नसणे, किंवा दोन्ही वस्तू केवळ पैसा असणे. मालाच्या बदल्यात पैसा म्हणजे विक्री (sale). पैशाच्या बदल्यात पैसा, उदाहरणार्थ एका चलनाच्या बदल्यात दुसरे, ही अदलाबदल (exchange) आहे आणि कलम 121 तिच्याबाबत तरतूद करते.
ती कशी केली जाते. कलम 118 पुढे सांगते: अदलाबदल पूर्ण करण्यासाठीचे हस्तांतरण "अशा मालमत्तेच्या विक्रीद्वारे हस्तांतरणासाठी तरतूद केलेल्या रीतीनेच करता येते". म्हणून शंभर रुपये किंवा अधिक किमतीच्या स्थावर मालमत्तेच्या अदलाबदलीसाठी कलम 54 नुसार नोंदणीकृत संलेख (instrument) आवश्यक असतो.
हक्क आणि दायित्वे. कलम 120: प्रत्येक पक्षकाराला तो जी वस्तू देतो तिच्याबाबत विक्रेत्याचे हक्क आणि दायित्वे असतात, आणि तो जी वस्तू घेतो तिच्याबाबत खरेदीदाराचे हक्क आणि दायित्वे असतात. कलम 119 मालकी हक्कातील (title) अपयशाबाबत तरतूद करते. दुसऱ्याच्या मालकी हक्कातील दोषामुळे मिळालेली वस्तू गमावलेला पक्षकार नुकसानीची भरपाई मागू शकतो. त्याच्या पर्यायानुसार (option), त्याने दिलेली वस्तू अजूनही दुसऱ्या पक्षकाराकडे किंवा त्याच्या कायदेशीर प्रतिनिधीकडे असेल, तर तो त्याऐवजी ती परत मागू शकतो.
निष्कर्ष. अदलाबदल म्हणजे दुहेरी विक्री. तिचे स्वरूप विक्रीप्रमाणे असते, आणि प्रत्येक पक्षकार एकाच वेळी दोन्ही भूमिका निभावतो.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 7 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.