मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
प्रशासकीय कायदा
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 7
May 2012 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 7 प्रशासकीय कायदा May 2012: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 28 ऑक्टोबर 2026.
ही आवृत्ती सुधारित: 29 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2012 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2012 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न May 2012 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 3 तास · एकूण गुण: 100 · 25 प्रश्नांची उत्तरे
प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना
- N.B: 1. Attempt all questions. 2. Figures to the right indicate full marks.
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Answer in short, not more than two sentences 20 Marks
(a)"वेड" (WADE) यांनी दिलेली प्रशासकीय कायद्याची व्याख्या कोणती?[2]
उत्तर
सर विल्यम वेड (Sir William Wade) प्रशासकीय कायद्याची (administrative law) व्याख्या "शासकीय अधिकारावरील नियंत्रणाशी संबंधित कायदा" अशी करतात.
1. व्याख्या कशावर भर देते. वेड यांच्या मते, त्याचा प्राथमिक उद्देश शासनाचे अधिकार त्यांच्या कायदेशीर मर्यादांच्या आत ठेवणे हा आहे, जेणेकरून त्यांच्या दुरुपयोगापासून नागरिकाचे संरक्षण होईल. म्हणून त्यांच्यासाठी प्रशासकीय कायदा हा मुख्यतः नियंत्रणाचा कायदा आहे: अधिकारबाह्यतेचा (ultra vires) सिद्धांत, नैसर्गिक न्याय (natural justice), आणि ज्या उपायांद्वारे (remedies) न्यायालय प्राधिकरणाला त्याच्या अधिकाराच्या आत ठेवते ते उपाय.
2. ती उपयुक्त का आहे. ही सर्वात लहान व्याख्या आहे, आणि ती विषयाचा उद्देश थेट सांगते. व्याख्येच्या रूपात मांडलेला हा प्रशासकीय कायद्याचा लाल दिवा (red light) दृष्टिकोन आहे.
3. तिची मर्यादा. आयव्हर जेनिंग्ज (Ivor Jennings) यांच्या व्याख्येत समाविष्ट असलेल्या प्राधिकरणांच्या संघटन आणि अधिकारांविषयी, त्यांच्या नियम करण्याविषयी आणि त्यांच्या कार्यपद्धतीविषयी, किंवा भारतीय विधि संस्था (Indian Law Institute) जोडते त्या सार्वजनिक प्राधिकरणांच्या दायित्वाविषयी (liability) ती फारसे काही सांगत नाही.
4. व्याख्या प्रत्यक्ष व्यवहारात. न्यायालय एखाद्या निर्णयाचे अवैधता (illegality), अतार्किकता (irrationality) किंवा कार्यपद्धतीतील अनौचित्य (procedural impropriety) या आधारांवर पुनर्विलोकन करते, तेव्हा ते वेड यांनी सांगितलेलेच नियंत्रण वापरते; Council of Civil Service Unions v. Minister for the Civil Service [1985] AC 374 मध्ये लॉर्ड डिप्लॉक यांनी हे तीन आधार मांडले. भारतात हेच नियंत्रण अनुच्छेद (Article) 32 आणि 226 खालील प्राधिलेख अधिकारक्षेत्राद्वारे (writ jurisdiction) चालते.
निष्कर्ष. विषयाच्या उद्देशासाठी उद्धृत करायची व्याख्या म्हणजे वेड यांची, "शासकीय अधिकारावरील नियंत्रणाशी संबंधित कायदा"; विषयाच्या आशयासाठी जेनिंग्ज यांची व्याख्या जोडा.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 7 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.