munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 5 संविदा कायदा आणि विशिष्ट अनुतोष Feb 2026 - 75/25: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

संविदा कायदा आणि विशिष्ट अनुतोष

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 5

Feb 2026 - 75/25 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 28 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Feb 2026 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Feb 2026 - 75/25 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Feb 2026 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

एकूण गुण: 75  ·  21 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Answer in not more than two sentences (any 6 of 8) 12 Marks

munotes.in 1

1.अल्पवयीनाच्या (minor) कराराविषयीचे कोणतेही दोन महत्त्वाचे नियम सांगा.[2]

उत्तर

अल्पवयीनाचा करार सुरुवातीपासूनच शून्य असतो, आणि सज्ञान झाल्यावर तो त्याचे अनुसमर्थन करू शकत नाही, हे दोन नियम आहेत.

  1. तो शून्यकरणीय नव्हे, तर शून्य (void) असतो. अल्पवयीन (minor) संविदा करण्यास सक्षम (competent) नसतो (भारतीय संविदा अधिनियम, 1872 (Indian Contract Act, 1872) चे कलम 11). Mohori Bibee v. Dharmodas Ghose (1903) मध्ये प्रिव्ही कौन्सिलने (Privy Council) अल्पवयीनाचे गहाण शून्य ठरवले. अल्पवयीन त्याला बांधील नव्हता.
  2. त्याचे अनुसमर्थन (ratified) करता येत नाही. शून्य करारात (agreement) पुष्टी देण्यासारखे काहीच नसते. म्हणून सज्ञान (majority) झालेली व्यक्ती अल्पवयीन असताना केलेला करार स्वीकारू शकत नाही. त्याला बांधील व्हायचे असेल, तर त्याने नव्या प्रतिफलासह (consideration) नवी संविदा (contract) केली पाहिजे.

नेहमी विचारले जाणारे आणखी दोन नियम असे आहेत:

  1. विबंध (estoppel) नाही. आपण प्रौढ असल्याचे खोटे सांगणारा अल्पवयीनही आपल्या कराराला बांधील नसतो. Ajudhia Prasad v. Chandan Lal (1937 All FB) मध्ये कायद्याविरुद्ध (statute) विबंध असू शकत नाही असे ठरवले.
munotes.in 2
  1. आवश्यक वस्तू. अल्पवयीनाला त्याच्या जीवनमानाला अनुरूप आवश्यक वस्तू (necessaries) पुरवणाऱ्या व्यक्तीला अल्पवयीनाच्या मालमत्तेतून प्रतिपूर्ती (reimbursed) मिळू शकते (कलम 68). अल्पवयीन स्वतः वैयक्तिकरीत्या जबाबदार नसतो.

हे नियम अल्पवयीनाचे संरक्षण करतात, कारण कायदा त्याला आपल्या हितसंबंधांचा निर्णय घेण्यास असमर्थ मानतो.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 5 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!