मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
स्त्रिया आणि बालके यांच्याशी संबंधित कायदा
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 10
Oct 2025 - 60/40 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 10 स्त्रिया आणि बालके यांच्याशी संबंधित कायदा Oct 2025 - 60/40: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Oct 2025 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Oct 2025 - 60/40 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न Oct 2025 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 2 तास · एकूण गुण: 60 · 22 प्रश्नांची उत्तरे
प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना
- N.B: 1. All questions are compulsory. 2. Figures to the right indicate full marks.
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer the following in not more than two sentences, any six (12 Marks - 2 marks each)
(1)भारतीय कायद्याखाली "तस्करी" याची व्याख्या करा.[2]
उत्तर
तस्करीची (trafficking) व्याख्या भारतीय न्याय संहिता, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023) च्या कलम (section) 143 मध्ये केली आहे, ज्याने भारतीय दंड संहितेच्या (Indian Penal Code) कलम 370 ची जागा घेतली.
व्याख्या. "शोषणाच्या प्रयोजनासाठी", पुढीलपैकी कोणत्याही मार्गाने एखाद्या व्यक्तीची भरती करणारी, तिची वाहतूक करणारी, तिला आश्रय देणारी, तिचे हस्तांतरण करणारी किंवा तिचा स्वीकार करणारी व्यक्ती तस्करी करते:
- धमक्या;
- बळ किंवा इतर कोणतीही बळजबरी (coercion);
- अपनयन;
- कपट (fraud) किंवा फसवणूक;
- सत्तेचा दुरुपयोग; किंवा
- बळीवर नियंत्रण असलेल्या व्यक्तीला पैसे देणे यांसारखे प्रलोभन.
शोषण यात शारीरिक किंवा लैंगिक शोषण, गुलामगिरी किंवा गुलामगिरीसारख्या प्रथा, दास्यत्व, भिक्षा आणि अवयव सक्तीने काढून घेणे यांचा समावेश होतो (स्पष्टीकरण (Explanation) 1).
संमतीला महत्त्व नाही. "तस्करीचा अपराध ठरवताना बळीची संमती (consent) अप्रस्तुत आहे" (स्पष्टीकरण 2).
शिक्षा. सात ते दहा वर्षे सक्तमजुरी. बालकाच्या तस्करीसाठी दहा वर्षे ते जन्मठेप शिक्षा आहे (कलम 143(4)). त्यात सहभागी असलेल्या लोकसेवकाला किंवा पोलीस अधिकाऱ्याला उर्वरित नैसर्गिक आयुष्यासाठी जन्मठेप होते.
उदाहरण. नोकरीचे खोटे वचन (promise) देऊन गावातील एका मुलीला फूस लावणे, आणि मग तिला कुंटणखान्याला विकणे, ही तस्करी आहे.
इतर कायदे. संविधानाचा (Constitution) अनुच्छेद (Article) 23 "माणसांचा अपव्यापार" याला मनाई करतो. अनैतिक व्यापार (प्रतिबंध) अधिनियम, 1956 (Immoral Traffic (Prevention) Act, 1956) वेश्याव्यवसायासाठीच्या तस्करीविषयी आहे.
निष्कर्ष. तस्करी म्हणजे एखाद्या व्यक्तीचे शोषण करण्यासाठी बळ, कपट किंवा प्रलोभन यांद्वारे तिला हलवणे किंवा डांबून ठेवणे. बळीची संमती हा बचाव नाही.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 10 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.