munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 10 स्त्रिया आणि बालके यांच्याशी संबंधित कायदा Nov 2024 - 60/40: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

स्त्रिया आणि बालके यांच्याशी संबंधित कायदा

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 10

Nov 2024 - 60/40 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2024 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2024 - 60/40 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Nov 2024 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2½ तास  ·  एकूण गुण: 60  ·  23 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1: Answer the following in not more than two sentences, any six (12 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(a)मेहरची व्याख्या करा.[2]

उत्तर

मेहर (dower, mahr किंवा mehr) म्हणजे विवाहाचे प्रतिफल (consideration) म्हणून पत्नीला पतीकडून मिळण्याचा हक्क असलेले पैसे किंवा मालमत्ता. ही मुल्ला यांची व्याख्या आहे (कलम (section) 217). हा मुस्लिम कायद्याखालील पत्नीचा हक्क आहे, आणि तो फक्त तिचाच असतो.

त्याचे स्वरूप.

  1. तो मुस्लिम विवाहाचा आवश्यक भाग आहे. कोणताही मेहर निश्चित केलेला नसला, तरी पत्नीला योग्य मेहराचा (मेहर-उल-मिस्ल) हक्क असतो. तो तिच्या वडिलांच्या कुटुंबातील इतर स्त्रियांच्या मेहरावरून ठरवला जातो.
  2. तो पतीवरील ऋण असतो, आणि त्याच्या मृत्यूनंतर त्याच्या संपदेवरील ऋण असतो.
  3. तो हुंडा नाही. हुंडा प्रतिबंधक अधिनियम, 1961 (Dowry Prohibition Act, 1961) "मेहर" हुंड्यातून व्यक्तपणे वगळतो (कलम 2).

प्रकार.

  1. तत्काळ मेहर (मुअज्जल) मागणी केल्यावर देय असतो.
  2. स्थगित मेहर (मुवज्जल) मृत्यू किंवा घटस्फोट झाल्यावर देय असतो.
munotes.in 2

त्याचे संरक्षण. तत्काळ मेहर दिला जाईपर्यंत पत्नी पतीसोबत राहण्यास नकार देऊ शकते. ज्या विधवेचा मेहर दिलेला नाही, ती तो दिला जाईपर्यंत पतीची मालमत्ता ताब्यात ठेवू शकते. मुस्लिम विवाह विच्छेद अधिनियम, 1939 चे कलम 5 विवाह विच्छेदानंतरही मेहरवरील तिचा हक्क कायम ठेवते.

न्यायनिवाडा. Mohd. Ahmed Khan v. Shah Bano Begum, AIR 1985 SC 945, मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) असे ठरवले की मेहर दिल्याने केवळ त्यामुळे पतीचे कर्तव्य संपत नाही. स्वतःचा निर्वाह करू न शकणाऱ्या घटस्फोटित पत्नीला त्याने तरीही पोटगी दिली पाहिजे.

निष्कर्ष. मेहर ही विवाहामुळे पतीने द्यायची, पत्नीची स्वतःची मालमत्ता आहे. तो तत्काळ किंवा स्थगित असू शकतो.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 10 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!