मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
बौद्धिक संपदा कायदे
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 10
May 2026 - 75/25 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
बौद्धिक संपदा कायदे
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 10
May 2026 - 75/25 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2026 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2026 - 75/25 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
या खंडातील प्रश्न May 2026 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 2½ तास · एकूण गुण: 75 · 21 प्रश्नांची उत्तरे
प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer any six of the following in one or two sentences (12 Marks)
उत्तर
अर्थ. सक्तीचा परवाना (compulsory licence) म्हणजे पेटंटधारकाच्या (patentee) संमतीशिवाय (consent), पेटंट मिळालेल्या शोधाचा (invention) वापर करण्यासाठी पेटंट नियंत्रक (Controller of Patents) अर्जदाराला देतो तो परवाना. मग परवानाधारक (licensee) तो शोध तयार करू शकतो आणि विकू शकतो, आणि नियंत्रकाने ठरवलेले स्वामित्वशुल्क (royalty) पेटंटधारकाला देतो.
तरतूद. पेटंट अधिनियम, 1970 (Patents Act, 1970) चे कलम (section) 84(1) "कोणत्याही हितसंबंधित व्यक्तीला", "पेटंट मंजूर झाल्याच्या दिनांकापासून तीन वर्षे संपल्यानंतर केव्हाही" अर्ज करू देते. अर्ज पुढील तीनपैकी एका कारणावर आधारलेला असला पाहिजे:
अटी. कलम 90(1) खाली परवाना अनन्य नसलेला (non-exclusive) आणि हस्तांतरणीय नसलेला (non-assignable) असला पाहिजे, आणि पेटंटधारकाला वाजवी स्वामित्वशुल्क मिळते. राष्ट्रीय आणीबाणीसाठी (कलम 92), आणि जे देश औषधे तयार करू शकत नाहीत त्यांना ती निर्यात करण्यासाठी (कलम 92A), स्वतंत्र परवाने आहेत.
प्रमुख प्रकरण. Bayer Corporation v. Union of India, 2014 SCC OnLine Bom 963, मध्ये बायर आपले पेटंट मिळालेले कर्करोगावरील औषध सोराफेनिब एका महिन्याच्या उपचारासाठी सुमारे Rs 2,80,000 ला विकत होती. नॅटकोने ते सुमारे Rs 8,800 ला देऊ केले. नियंत्रकाने 2012 मध्ये नॅटकोला भारतातील पहिला सक्तीचा परवाना दिला. मुंबई उच्च न्यायालयाने (High Court) तिन्ही कारणांवर तो कायम ठेवला. परवडणारी किंमत पेटंटधारकाच्या नव्हे, तर जनतेच्या आणि रुग्णांच्या दृष्टिकोनातून ठरवली जाते, असे न्यायालयाने ठरवले.
The rest of the answers
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.