munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 10 बौद्धिक संपदा कायदे 2018-19: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

बौद्धिक संपदा कायदे

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 10

2018-19 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2018-19 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2018-19 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न 2018-19 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1: Answer in two to three sentences each (20 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(a)शोधात्मक पायरी स्पष्ट करा?[2]

उत्तर

व्याख्या. पेटंट अधिनियम, 1970 (Patents Act, 1970) चे कलम (section) 2(1)(ja) सांगते की "शोधात्मक पायरी" (inventive step) म्हणजे "विद्यमान ज्ञानाच्या तुलनेत तांत्रिक प्रगती दर्शवणारे, किंवा आर्थिक महत्त्व असलेले, किंवा दोन्ही, आणि शोध त्या क्षेत्रातील कुशल व्यक्तीला (person skilled in the art) उघड न वाटणारा बनवणारे, शोधाचे वैशिष्ट्य".

त्याचे भाग.

  1. तांत्रिक प्रगती किंवा आर्थिक महत्त्व. शोधाने क्षेत्र पुढे नेले पाहिजे, किंवा त्याला खरे आर्थिक मूल्य असले पाहिजे, किंवा दोन्ही.
  2. विद्यमान ज्ञानाशी तुलना. तुलना पूर्वज्ञानाशी (prior art), म्हणजे अग्रक्रम दिनांकापूर्वी (priority date) आधीच ज्ञात असलेल्या सर्व गोष्टींशी, केली जाते.
  3. उघड नसणे. ही निर्णायक कसोटी आहे. पूर्वज्ञान माहीत असलेली, त्या क्षेत्रातील कुशल व्यक्ती, कोणत्याही शोधात्मक प्रयत्नाशिवाय त्या शोधापर्यंत पोहोचली असती का? उत्तर होय असेल, तर शोधात्मक पायरी नाही.
munotes.in 2

हे का महत्त्वाचे आहे. शोध नवा, शोधात्मक आणि औद्योगिक उपयोजनास (industrial application) सक्षम असला पाहिजे (कलम 2(1)(j)). केवळ नवीनता (novelty) पुरेशी नाही. ज्ञात वस्तूतील छोटा, उघड बदल नवा असतो, पण शोधात्मक नसतो. शोधात्मक पायरीचा अभाव हे विरोधाचे (opposition) (कलम 25(1)(e)) आणि रद्द करण्याचे (revocation) (कलम 64(1)(f)) कारण आहे.

प्रकरण. Biswanath Prasad Radhey Shyam v. Hindustan Metal Industries, (1979) 2 SCC 511, मध्ये एका फर्मने भांडी लेथवर धरून ठेवण्याच्या पद्धतीचे पेटंट (patent) घेतले होते. सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) ते रद्द केले. ज्ञात असलेल्यातील सुधारणा "कार्यशाळेतील सुधारणेपेक्षा" (workshop improvement) अधिक असली पाहिजे. तिने स्वतः शोधात्मक पायरी दाखवली पाहिजे, आणि नवा परिणाम, किंवा अधिक चांगली किंवा स्वस्त वस्तू, निर्माण केली पाहिजे.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 10 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!