मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
Alternate Dispute Resolution System
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
BA LLB (BLS LLB) 5 Years · Sem 10
May 2026 - 75/25 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
Alternate Dispute Resolution System
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
BA LLB (BLS LLB) 5 Years · Sem 10
May 2026 - 75/25 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 28 ऑक्टोबर 2026.
ही आवृत्ती सुधारित: 29 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2026 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2026 - 75/25 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
या खंडातील प्रश्न May 2026 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 2½ तास · एकूण गुण: 75 · 23 प्रश्नांची उत्तरे
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer in one or two sentences each (any eight) (12 Marks - 1.5 marks each)
उत्तर
लवाद आणि समेट अधिनियम (Act), 1996 चे कलम (section) 7(1) लवाद कराराची (arbitration agreement) व्याख्या "एखाद्या निश्चित कायदेशीर संबंधाबाबत, मग तो संविदात्मक असो वा नसो, पक्षकारांमध्ये निर्माण झालेले किंवा निर्माण होऊ शकणारे सर्व किंवा काही विवाद लवादाकडे सोपवण्याचा पक्षकारांनी केलेला करार (agreement)" अशी करते. तो संविदेतील (contract) एखादा खंड (clause) असू शकतो किंवा स्वतंत्र करार असू शकतो (कलम 7(2)). तो लेखी असलाच पाहिजे (कलम 7(3)).
तो "लेखी" केव्हा असतो. कलम 7(4) तीन मार्ग देते. तो पक्षकारांनी सही केलेल्या दस्तऐवजात (document) असू शकतो. करार नोंदवणाऱ्या पत्रांच्या, टेलेक्सच्या, तारांच्या किंवा इलेक्ट्रॉनिक साधनांसह इतर दूरसंचार साधनांच्या देवाणघेवाणीत तो असू शकतो. किंवा दाव्याच्या आणि बचावाच्या निवेदनांच्या (statements of claim and defence) देवाणघेवाणीत तो असू शकतो. तेथे एक बाजू कराराचा उल्लेख करून तो असल्याचे म्हणते आणि दुसरी बाजू ते नाकारत नाही. कलम 7(5) खाली, लेखी संविदा लवाद खंड असलेल्या एखाद्या दस्तऐवजाचा संदर्भ देऊ शकते. तो संदर्भ तो खंड संविदेचा भाग करण्याच्या हेतूने दिलेला असेल, तर तो खंड संविदेचा भाग बनतो.
सही अत्यावश्यक नाही. Caravel Shipping Services Pvt. Ltd. v. Premier Sea Foods Exim Pvt. Ltd., (2019) 11 SCC 461 मध्ये, सही नसलेल्या बिल ऑफ लेडिंगवर (bill of lading) छापील लवाद खंड होता. सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) असे धरले की एकमेव आवश्यकता करार लेखी असण्याची आहे. कलम 7(4) केवळ लेखी करार शोधण्याचे आणखी मार्ग सांगते.
ते लवादाकडे जाण्याचे ठाम वचन (promise) असले पाहिजे. Jagdish Chander v. Ramesh Chander, (2007) 5 SCC 719 मध्ये, भागीदारी विलेखात (partnership deed) असे म्हटले होते की विवाद "पक्षकारांनी तसे ठरवले तर लवादाकडे सोपवले जातील". सर्वोच्च न्यायालयाने असे धरले की हा लवाद करार नव्हता, कारण कोणालाही लवादाकडे जाण्यापूर्वी नव्याने संमती (consent) घेण्याची गरज होती.
The rest of the answers
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.