मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
Alternate Dispute Resolution System
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
BA LLB (BLS LLB) 5 Years · Sem 10
Nov 2023 - 60/40 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
BA LLB (BLS LLB) 5 Years Sem 10 Alternate Dispute Resolution System Nov 2023 - 60/40: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 28 ऑक्टोबर 2026.
ही आवृत्ती सुधारित: 29 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2023 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2023 - 60/40 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न Nov 2023 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 2 तास · एकूण गुण: 60 · 22 प्रश्नांची उत्तरे
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer in one or two sentences (6 out of 10) (12 Marks - 2 marks each)
(1)A.D.R. प्रणालीचे स्वरूप काय आहे?[2]
उत्तर
A.D.R. (पर्यायी विवाद निवारण, alternative dispute resolution) प्रणाली म्हणजे नियमित दिवाणी खटल्याच्या बाहेर विवाद मिटवण्याच्या पद्धतींचा संच. तिच्या वैशिष्ट्यांवरून तिचे स्वरूप सांगता येते.
- सहमतीवर आधारित. ती पक्षकारांच्या निवडीवर आधारलेली असते: लवाद करार (arbitration agreement), समेटाचे स्वीकारलेले निमंत्रण, किंवा मध्यस्थीला (mediation) संमती (consent). काही प्रकरणे न्यायालय (court) एखाद्या कायद्याखाली पाठवते (कलम (section) 89, दिवाणी प्रक्रिया संहिता (Code of Civil Procedure); कलम 20, विधी सेवा प्राधिकरण अधिनियम (Legal Services Authorities Act), 1987).
- तटस्थ व्यक्ती चालवते. वाटाघाटी (negotiation) वगळता, एखादी स्वतंत्र तिसरी व्यक्ती मदत करते किंवा निर्णय देते.
- लवचीक आणि अनौपचारिक. न्यायाधिकरणे (tribunals) आणि समेटकर्ते (conciliators) दिवाणी प्रक्रिया संहितेने किंवा पुरावा अधिनियमाने बांधलेले नसतात (लवाद आणि समेट अधिनियम, 1996 ची कलमे 19(1) आणि 66).
- खासगी आणि गोपनीय (1996 च्या अधिनियमाची कलमे 42A आणि 75).
- एकतर न्यायनिर्णयात्मक किंवा सुलभीकरण करणारी. लवादामध्ये (arbitration) तिसरी व्यक्ती निर्णय देते; इतर पद्धतींमध्ये पक्षकार निर्णय घेतात.
- न्यायालयांना पूरक. न्यायालये तिच्याकडे प्रकरणे पाठवतात, तिला आधार देतात, आणि तिच्या परिणामांची हुकूमनाम्यांप्रमाणे (decrees) अंमलबजावणी करतात.
Afcons Infrastructure Ltd. v. Cherian Varkey Construction Co. (P) Ltd., (2010) 8 SCC 24. सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) लवादाचे वर्णन "खासगी मंचाद्वारे चालणारी न्यायनिर्णयात्मक विवाद निवारण प्रक्रिया" असे केले. त्याने समेटाचे (conciliation) वर्णन "न्यायनिर्णयात्मक नसलेली ADR प्रक्रिया" असे केले. न्यायालयाने कलम 89 खाली ADR चा विचार केलाच पाहिजे, पण प्रत्येक प्रकरण पाठवण्याची गरज नाही, असे त्याने धरले. यात प्रणालीचे स्वरूप सामावलेले आहे: रूपाने ऐच्छिक, न्यायालयांचा आधार असलेली, आणि पद्धतीनुसार न्यायनिर्णयात्मक किंवा नाही.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 10 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.