munotes®

BA LLB (BLS LLB) 5 Years Sem 10 Alternate Dispute Resolution System May 2016: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

Alternate Dispute Resolution System

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

BA LLB (BLS LLB) 5 Years · Sem 10

May 2016 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 28 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 29 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2016 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2016 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न May 2016 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1: Answer in two to three lines (20 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(a)कोणते विवाद लवादयोग्य असतात?[2]

उत्तर

लवादयोग्य विवाद म्हणजे ज्याचा निर्णय लवादाद्वारे देऊ देण्यास कायदा परवानगी देतो असा विवाद. पक्षकारांमधील खाजगी हक्कांविषयीचे बहुतेक विवाद यात येतात. संविदाभंग, पैशाचा किंवा नुकसानभरपाईचा (damages) दावा (suit), वाणिज्यिक विवाद (commercial dispute) आणि भागीदारीचा हिशेब ही उदाहरणे आहेत. काही विवाद कायदा न्यायालयांसाठी किंवा विशेष मंचांसाठी राखून ठेवतो. लवाद आणि समेट अधिनियम (Act), 1996 हे मान्य करतो: भाग I "ज्यामुळे काही विवाद लवादाकडे सोपवता येत नाहीत अशा इतर कोणत्याही कायद्यावर ... परिणाम करणार नाही" (कलम (section) 2(3)). लवादयोग्य नसलेल्या विषयावरील निवाडा बाजूला सारता (set aside) येतो (कलम 34(2)(b)(i)), आणि अशा विषयावरील परदेशी निवाड्याची (foreign award) अंमलबजावणी (enforcement) नाकारता येते (कलम 48(2)(a)).

Booz Allen and Hamilton Inc. v. SBI Home Finance Ltd., (2011) 5 SCC 532. सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) लवादयोग्य नसलेल्या विवादांची "सुमान्य उदाहरणे" दिली. ती म्हणजे फौजदारी अपराध, वैवाहिक विवाद, पालकत्व, नादारी आणि समापन, मृत्युपत्रीय बाबी, आणि विशेष कायद्यांखालील निष्कासन किंवा भाडेदारी. याचे कारण असे की यांत पक्षकारांमधील व्यक्तिविषयक हक्कांऐवजी, संपूर्ण जगाविरुद्ध असलेले वस्तूविषयक हक्क गुंतलेले असतात. विक्रीसाठीचा गहाण दावा लवादयोग्य नसल्याचे धरले गेले.

munotes.in 2

Vidya Drolia v. Durga Trading Corporation, AIRONLINE 2020 SC 929. तीन न्यायाधीशांनी चौपदरी कसोटी घालून दिली. एखादा विवाद वस्तूविषयक कारवाई असेल, किंवा केंद्रीकृत निर्णयाची गरज असलेल्या तिसऱ्या पक्षकारांच्या हक्कांवर परिणाम करत असेल, तर तो लवादयोग्य नसतो. तो राज्याच्या सार्वभौम कार्यांशी संबंधित असेल, किंवा आज्ञापक (mandatory) कायद्याने प्रतिबंधित असेल, तरीही तो लवादयोग्य नसतो. मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियमाखालील घरमालक-भाडेकरू विवाद लवादयोग्य धरले गेले.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 10 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!