munotes®

BA LLB (BLS LLB) 5 Years Sem 10 Alternate Dispute Resolution System Apr 2015: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

Alternate Dispute Resolution System

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

BA LLB (BLS LLB) 5 Years · Sem 10

Apr 2015 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 28 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 29 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Apr 2015 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Apr 2015 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Apr 2015 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1: Answer in two or three sentences (20 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(i)लवाद आणि समेट अधिनियम, 1996 खाली लवाद या संज्ञेची व्याख्या द्या.[2]

उत्तर

लवाद (arbitration) ही न्यायालयांबाहेर विवाद मिटवण्याची एक पद्धत आहे. पक्षकार तो विवाद एक किंवा अधिक खाजगी व्यक्तींकडे, म्हणजे लवादांकडे, सोपवण्याचे आणि त्यांचा निर्णय, म्हणजे निवाडा (award), बंधनकारक म्हणून स्वीकारण्याचे मान्य करतात.

अधिनियमात. लवाद आणि समेट अधिनियम (Act), 1996 चे कलम (section) 2(1)(a) म्हणते की "लवाद" म्हणजे "कायमस्वरूपी लवाद संस्थेने प्रशासित केलेला असो वा नसो, कोणताही लवाद". म्हणून त्यात पक्षकार स्वतः चालवतात तो तदर्थ लवाद (ad hoc arbitration), आणि एखाद्या संस्थेच्या नियमांखाली चालवला जातो तो संस्थात्मक लवाद (institutional arbitration), या दोन्हींचा समावेश होतो.

त्याचे घटक.

  1. लेखी लवाद करार (arbitration agreement) (कलम 7), किंवा लवादाची तरतूद करणारा एखादा कायदा.
  2. पक्षकारांमधील विवाद, जो त्या कराराखाली सोपवलेला आहे.
  3. पक्षकारांनी किंवा त्यांच्यासाठी निवडलेले खाजगी न्यायाधिकरण (tribunal) (कलम 10 आणि 11).
  4. पक्षकारांना समान वागणूक दिली जाते अशी सुनावणी (कलम 18).
  5. अंतिम आणि बंधनकारक असलेला निवाडा (कलम 35), ज्याची अंमलबजावणी (enforcement) न्यायालयाच्या हुकूमनाम्याप्रमाणे (decree) होते (कलम 36).
munotes.in 2

Jagdish Chander v. Ramesh Chander, (2007) 5 SCC 719. एका भागीदारी विलेखात असे म्हटले होते की विवाद "भागीदार परस्पर ठरवतील किंवा पक्षकारांनी तसे ठरवले तर ते लवादाकडे सोपवले जातील". सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) असे धरले की हा लवाद करार नव्हता. "एखाद्या खंडात केवळ 'arbitration' किंवा 'arbitrator' हा शब्द वापरल्याने, त्याला पुढील किंवा नव्याने संमती आवश्यक असेल किंवा अभिप्रेत असेल, तर तो लवाद करार ठरणार नाही". पक्षकारांनी विवाद सोपवण्यास आणि निर्णय स्वीकारण्यास स्वतःला बांधून घेतले असेल तेथेच लवाद अस्तित्वात असतो.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 10 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!