Criminal Jurisprudence Notes in Marathi (फौजदारी विधिशास्त्र) | LL.M. Semester 1 | Mumbai University | munotes

अनुक्रमणिका

मॉड्यूल I

1. गुन्हा म्हणजे काय 1
2. गुन्ह्याची वैशिष्ट्ये 5
3. राज्याविरुद्धचा अपकार म्हणून गुन्हा 8
4. गुन्हा, दिवाणी अपकार आणि अपकृत्य 11
5. गुन्हा, पाप आणि नैतिकता 14
6. फौजदारी कायदे समाजाला हानिकारक आहेत का 17
7. फौजदारी कायदा म्हणजे काय: सारभूत आणि प्रक्रियात्मक 20
8. भारतीय फौजदारी कायद्याचे स्रोत, आणि दंड संहितेची जागा घेणारी न्याय संहिता 23
9. गुन्ह्यांचे प्रकार 27
10. फौजदारी न्याय म्हणजे काय 30
11. फौजदारी न्यायप्रशासन म्हणजे काय 33
12. शिक्षा पीडित नव्हे तर राज्य का करते 36
13. खाजगी सूडापासून राज्याच्या न्यायापर्यंत 39
14. भारतातील फौजदारी न्यायाचा विकास 42
15. फौजदारी प्रकरणाचे टप्पे 46
16. चार यंत्रणा 50
17. प्रतिपक्षी पद्धती आणि चौकशीप्रधान पद्धती 53
18. मलिमथ समिती 56
19. पीडित, आणि लोपबिंदू ठरलेली भरपाई 59
20. बालगुन्हेगारी 64
21. गुन्हेगारीशास्त्र, दंडशास्त्र आणि फौजदारी विधिशास्त्र 68
22. Actus non facit reum nisi mens sit rea: दोषी मनाशिवाय कृती दोषी ठरत नाही 70
23. Actus reus: दोषी कृती 75
24. Mens rea: दोषी मन 79
25. उद्देश 83
26. ज्ञान 86
27. बेदरकारपणा आणि बेपर्वाई 89
28. फौजदारी निष्काळजीपणा 92
29. हेतू आणि उद्देश 95
30. उद्देशाशिवाय गुन्हेगारी असू शकत नाही 98
31. न्याय संहिता mens rea कसे व्यक्त करते 101
32. हस्तांतरित द्वेषबुद्धी 105
33. वैधानिक अपराधांमधील mens rea 108
34. mens rea चे अपवाद 113
35. कायद्याचे अज्ञान ही सबब नाही 117
36. वस्तुस्थितीची चूक आणि कायद्याची चूक 121
37. Res ipsa loquitur: वस्तुस्थितीच स्वतः बोलते 126
38. गुन्ह्याचे चार टप्पे 130
39. पहिला टप्पा: उद्देश 134
40. दुसरा टप्पा: पूर्वतयारी 137
41. तिसरा टप्पा: प्रयत्न म्हणजे काय 141
42. प्रयत्नाच्या कसोट्या 145
43. प्रयत्नाचे प्रकार 149
44. अशक्य प्रयत्न 152
45. न्याय संहितेखालील प्रयत्न 155
46. चौथा टप्पा: पूर्तता 158
47. अपूर्ण गुन्हे 160

मॉड्यूल II

1. सामूहिक दायित्व म्हणजे काय 163
2. समान उद्देश 167
3. पोस्टमास्तर प्रकरण 171
4. बेकायदा जमाव आणि समान उद्दिष्ट 175
5. समान उद्देश विरुद्ध समान उद्दिष्ट 180
6. संयुक्त कृतीच्या इतर तरतुदी 183
7. अपप्रेरणा 187
8. अपप्रेरकाची शिक्षा 192
9. फौजदारी कट 196
10. दंगा आणि मारामारी 200
11. फौजदारी कायद्यातील प्रतिनिधिक दायित्व 203
12. निगमित संस्थांचे फौजदारी दायित्व 207
13. संगतीमुळे दोष, आणि त्याच्या मर्यादा 211
14. मूलभूत तत्त्वे कोणती 214
15. निर्दोषत्वाचे गृहीतक 217
16. सिद्ध करण्याचा भार आणि वाजवी संशयापलीकडील सिद्धता 221
17. Nullum crimen sine lege: कायद्याशिवाय गुन्हा नाही 225
18. दुहेरी धोका 228
19. स्वतःविरुद्ध साक्ष देण्याविरुद्धचा विशेषाधिकार 232
20. निष्पक्ष खटल्याचा हक्क 235
21. वैधता, आणि अस्पष्टतेचा दोष 238
22. प्रतिपक्षी पद्धतीतील तत्त्वे 241
23. पहिले तत्त्व म्हणून कृती आणि दोषी मन 244
24. सामान्य अपवाद कोणते 247
25. अपवाद कोणी सिद्ध केला पाहिजे 251
26. कायद्याने बद्ध 254
27. कायद्याने समर्थनीय 257
28. न्यायिक कृती आणि न्यायालयाच्या आदेशाखालील कृती 261
29. अपघात 264
30. आवश्यकता, आणि jus necessitatis 268
31. बाल्यावस्था 273
32. Doli incapax: गुन्ह्यास असमर्थ 277
33. मनाची विकलता, आणि मॅकनॉटन नियम 281
34. कायदेशीर मनोविकलता म्हणजे वैद्यकीय मनोविकलता नव्हे 285
35. नशा 289
36. संमती 293
37. दुसऱ्याच्या लाभासाठी सद्भावाने केलेली कृती 298
38. सद्भावाने कळवलेली गोष्ट 302
39. धमकीमुळे सक्ती 305
40. क्षुल्लक बाबी: De minimis non curat lex 309
41. खाजगी बचावाचा हक्क 312
42. शरीराचा खाजगी बचाव 316
43. मालमत्तेचा खाजगी बचाव 320
44. हक्क मृत्यू घडवण्यापर्यंत केव्हा पोहोचतो 324
45. हक्कावरील मर्यादा 328
46. लोकसेवकाविरुद्ध हक्क नाही 332
47. हक्क केव्हा सुरू होतो आणि केव्हा संपतो 336
48. बालक किंवा विकल मनाच्या व्यक्तीविरुद्ध बचाव 340
49. निर्दोष व्यक्तीला हानी 344
50. बचाव मांडणे आणि सिद्ध करणे 348
51. खाजगी बचाव, आवश्यकता आणि प्रक्षोभन 352

मॉड्यूल III

1. शिक्षा म्हणजे काय 356
2. जरब सिद्धांत 359
3. प्रतिशोधात्मक सिद्धांत 362
4. प्रतिबंधात्मक सिद्धांत 365
5. सुधारात्मक सिद्धांत 368
6. प्रायश्चित्त सिद्धांत आणि भरपाई सिद्धांत 372
7. भारतीय कायदा कोणता सिद्धांत अनुसरतो 376
8. शिक्षेचे प्रकार 380
9. मृत्युदंड 383
10. दुर्मिळातील दुर्मिळ कसोटी 388
11. मृत्युदंड आणि मानवी हक्क 392
12. जन्मठेप, आणि कारावास 396
13. सामुदायिक सेवा 400
14. द्रव्यदंड आणि मालमत्तेचे समपहरण 404
15. न्यायालय शिक्षा कशी ठोठावते 408
16. परिवीक्षा, ताकीद आणि सुटका 413
17. शिक्षा म्हणून भरपाई 417
18. आरोपीचे हक्क 422
19. पूर्वलक्षी (ex post facto) शिक्षा नाही 426
20. दुहेरी शिक्षा नाही 430
21. स्वतःविरुद्ध साक्ष देण्याची सक्ती नाही 433
22. जीवन आणि वैयक्तिक स्वातंत्र्य 438
23. अटक आणि स्थानबद्धता 442
24. अटकेची कारणे 448
25. वकील आणि विधी साहाय्य 452
26. मौन राखण्याचा हक्क 456
27. जलद खटल्याचा हक्क 460
28. छळ आणि कोठडीतील हिंसाचार 465
29. जामीन 470
30. अपील आणि पुनरीक्षण 475
31. पीडिताचे हक्क 479
32. कठोर दायित्व म्हणजे काय 484
33. लोककल्याणविषयक अपराध 488
34. संपूर्ण दायित्व 492
35. कठोर दायित्व आणि प्रतिनिधिक दायित्व 496
36. भारतीय कायद्यांमधील कठोर दायित्व 500
37. कायद्यात mens rea पुन्हा अंतर्भूत करणे 504
38. कठोर दायित्वाच्या बाजूने आणि विरोधात युक्तिवाद 508

मॉड्यूल IV

1. आंतरराष्ट्रीय फौजदारी न्यायालय म्हणजे काय 513
2. न्युरेम्बर्गपासून रोमपर्यंत 516
3. रोम संविधी 519
4. न्यायालयाची अंगे 524
5. सदस्य राष्ट्रांची सभा 529
6. न्यायालयाचे अधिकारक्षेत्र 533
7. वंशसंहार 537
8. मानवतेविरुद्धचे गुन्हे 541
9. युद्ध गुन्हे 545
10. आक्रमणाचा गुन्हा 550
11. पूरकता 555
12. प्रकरण न्यायालयापर्यंत कसे पोहोचते 560
13. रोम संविधीतील फौजदारी कायद्याची सामान्य तत्त्वे 565
14. खटला, अपील आणि शिक्षा 572
15. भारत आणि न्यायालय 577
16. न्यायालयाने काय केले, आणि त्यावरील टीका 582
17. निर्गुन्हेगारीकरण म्हणजे काय 586
18. निर्गुन्हेगारीकरण, वैधीकरण आणि संकुचित अर्थ लावणे 590
19. हानी तत्त्व 594
20. वुल्फेंडन, डेव्हलिन आणि हार्ट 598
21. फौजदारी शास्तीच्या मर्यादा 602
22. एक मार्ग म्हणून घटनात्मक पुनर्विलोकन 606
23. कलम 377, आणि नवतेजपर्यंतचा मार्ग 610
24. व्यभिचार 615
25. तिहेरी तलाक, आणि उलट दिशेने गुन्हेगारीकरण 619
26. आत्महत्येचा प्रयत्न 623
27. न्याय संहितेने काय वगळले 627
28. नियामक आणि आर्थिक अपराधांचे निर्गुन्हेगारीकरण 632
29. अतिगुन्हेगारीकरण 636
30. सीमा दोन्ही दिशांनी सरकते 640