munotes®

Protection and Enforcements of Human Rights Notes in Marathi (मानवी हक्कांचे संरक्षण आणि अंमलबजावणी) | LL.M. Semester 2 | Mumbai University | munotes

मराठी आवृत्ती munotes.in

मानवी हक्कांचे संरक्षण आणि अंमलबजावणी

LL.M. · सत्र 2

मुंबई विद्यापीठाच्या सध्या लागू असलेल्या LL.M. अभ्यासक्रमानुसारच

मुंबई विद्यापीठ आणि त्याच्याशी संलग्न सर्व विधी महाविद्यालयांतील LL.M. विद्यार्थ्यांसाठी

पुस्तक उघडा ↓

munotes.in गट 4: मानवी हक्क कायदा

अनुक्रमणिका

मॉड्यूल I

  1. हा पेपर कशाविषयी आहे, आणि त्याची व्याप्ती ठरवणारे दोन पेपर 1
  2. मानवी हक्क म्हणजे काय, आणि ही कल्पना कुठून आली 5
  3. मानवी हक्क आणि मूलभूत हक्क: फरक 10
  4. संविधानपूर्व काळातील हक्कांच्या सनदेची मागणी 14
  5. संविधान सभा, आणि न्यायप्रविष्ट भाग III ची निवड 19
  6. सामाजिक आणि आर्थिक हक्क भाग IV मध्ये का गेले 24
  7. भाग III: रचना, आणि अनुच्छेद 12 28
  8. व्यक्तींचे हक्क आणि नागरिकांचे हक्क 33
  9. अनुच्छेद 14: कायद्यापुढे समानता 37
  10. वर्गीकरण, आणि समतेच्या विरुद्ध असलेली मनमानी 41
  11. अनुच्छेद 15 आणि 16: भेदभाव आणि सार्वजनिक सेवायोजन 45
  12. अनुच्छेद 17 आणि 18: अस्पृश्यता आणि किताब 50
  13. अनुच्छेद 19: सहा स्वातंत्र्ये आणि त्यांवरील निर्बंध 54
  14. अनुच्छेद 20: दोषसिद्धीच्या बाबतीत संरक्षण 58
  15. अनुच्छेद 21: जीवन आणि व्यक्तिगत स्वातंत्र्य 62
  16. अनुच्छेद 21 चा विस्तार कसा झाला 66
  17. Chandrima Das, आणि परदेशी व्यक्तीचा अनुच्छेद 21 70
  18. अनुच्छेद 21A: मूलभूत हक्क म्हणून शिक्षण 74
  19. अनुच्छेद 22: अटक, स्थानबद्धता आणि प्रतिबंधात्मक स्थानबद्धतेचा अपवाद 78
  20. अनुच्छेद 23 आणि 24: सक्तीचे श्रम आणि बालमजुरी 83
  21. अनुच्छेद 25 ते 28: धर्मस्वातंत्र्य 88
  22. अनुच्छेद 29 आणि 30: अल्पसंख्याक 93
  23. अनुच्छेद 31 ते 35: काय काढून टाकले गेले, आणि काय शिल्लक आहे 98
  24. अनुच्छेद 32: स्वतःच हक्क असलेला उपाय 103
  25. आदर्श संहिता म्हणून वैश्विक जाहीरनामा 108
  26. जाहीरनाम्याचा कोणता अनुच्छेद कोणत्या मूलभूत हक्काशी जुळतो 112
  27. जाहीरनाम्यातील आर्थिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक हक्क 117
  28. भाग IV: राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे 122
  29. मानवी हक्कांसाठी मार्गदर्शक तत्त्वांचे योगदान 127
  30. नंतर जोडलेली मार्गदर्शक तत्त्वे 132
  31. मूलभूत हक्क आणि मार्गदर्शक तत्त्वे यांचा परस्परसंबंध 136
  32. अनुच्छेद 51A: मूलभूत कर्तव्ये 140
  33. भाग III बदलणाऱ्या सुधारणा 144
  34. मानवी हक्कांच्या विचारसरणीला भारतीय समाजाचे प्रतिसाद 148
  35. भाग III मध्ये काय नाही 152
  36. मॉड्यूल I चे मूल्यमापन: संविधान मानवी हक्कांना किती पुढे नेते 157

मॉड्यूल II

  1. न्यायिक सक्रियता म्हणजे काय 161
  2. न्यायिक सक्रियता आणि न्यायिक अतिक्रमण 165
  3. भारतात तिला जन्म देणारी परिस्थिती 169
  4. जनहित याचिका: ती काय आहे 173
  5. दाद मागण्याच्या अधिकाराचा नियम शिथिल होणे 177
  6. न्यायमूर्ती भगवती यांची मांडणी, जी MU दोनदा उद्धृत करते 181
  7. पत्राधारित अधिकारक्षेत्र 185
  8. प्रक्रियेतील नवे प्रयोग: आयोग, न्यायमित्र आणि परमादेश 189
  9. सततचा परमादेश 193
  10. ज्या संविधानाने यथोचित प्रक्रिया नाकारली, त्यात ती वाचली गेली 197
  11. मानवी प्रतिष्ठेने जगण्याचा हक्क 201
  12. अनुच्छेद 21 मध्ये वाचलेले हक्क 205
  13. जलद खटल्याचा हक्क 209
  14. मोफत विधी साहाय्य, आणि अनुच्छेद 39A 213
  15. कैद्यांचे हक्क 217
  16. कोठडीतील हिंसाचार, आणि अटकेबाबतच्या मार्गदर्शक सूचना 221
  17. सार्वजनिक कायद्यातील भरपाई 226
  18. उपजीविकेचा हक्क 231
  19. निवारा, आरोग्य आणि अन्न 236
  20. शिक्षण: मार्गदर्शक तत्त्वापासून अनुच्छेद 21A पर्यंत 240
  21. सर्वोच्च न्यायालय आणि पर्यावरणविषयक न्यायशास्त्र 244
  22. प्रदूषकाने भरपाई करण्याचे तत्त्व, सावधगिरी, आणि संपूर्ण दायित्व 249
  23. संसद कायदा करेपर्यंत लागू राहणाऱ्या मार्गदर्शक सूचना 254
  24. भारताने अनुसमर्थन दिलेल्या अभिसमयातून घेतलेल्या मार्गदर्शक सूचना 258
  25. खासगीपणाचा हक्क 263
  26. न्यायिक सक्रियतेवरील टीका 267
  27. त्या टीकेला उत्तरे 271
  28. मर्यादा: कितीही सक्रिय असले तरी न्यायालय काय करू शकत नाही 275
  29. मॉड्यूल II चे मूल्यमापन: न्यायिक सक्रियतेने काय साध्य केले 279

मॉड्यूल III

  1. अंमलबजावणी म्हणजे काय 283
  2. अनुच्छेद 32 आणि अनुच्छेद 226 यांची तुलना 287
  3. पाच प्राधिलेख 291
  4. बंदी प्रत्यक्षीकरण, आणि मानवी हक्कांच्या अंमलबजावणीतील त्याचे स्थान 295
  5. मानवी हक्क संरक्षण अधिनियम, 1993: तो का संमत झाला 299
  6. कलम 2(1)(d) मधील व्याख्या, आणि तिची व्याप्ती 303
  7. राष्ट्रीय आयोग: रचना आणि नियुक्ती 307
  8. रिक्त पदे, कार्यपद्धती आणि कर्मचारी 311
  9. आयोगाची कार्ये: कलम 12 315
  10. चौकशीसंबंधी अधिकार: कलमे 13 ते 16 319
  11. तक्रारींची चौकशी, आणि त्यानंतरची पावले 324
  12. आयोगाच्या शिफारशी केवळ शिफारशीच का आहेत 328
  13. कलम 19, आणि सशस्त्र दलांबाबतची मर्यादा 332
  14. वार्षिक आणि विशेष अहवाल 336
  15. अधिकारक्षेत्राबाहेरील बाबी, आणि एक वर्षाचा प्रतिबंध 340
  16. राज्य मानवी हक्क आयोग 344
  17. अनुदाने, लेखे आणि लेखापरीक्षा 349
  18. 2019 ची सुधारणा, आणि तिने काय बदलले 353
  19. कलम 30 खालील मानवी हक्क न्यायालये 357
  20. 1993 च्या अधिनियमाच्या अंमलबजावणीचे मूल्यमापन 361
  21. इतर वैधानिक आयोग 366
  22. बाल हक्क आयोग 370
  23. राज्य बाल हक्क आयोग, आणि बाल न्यायालये 376
  24. विशेष न्यायालये: ती काय आहेत, आणि संसद ती का निर्माण करते 381
  25. अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती (अत्याचार प्रतिबंध) अधिनियम: अपराध 385
  26. अधिनियमाची यंत्रणा: विशेष न्यायालये आणि कलम 18 चा प्रतिबंध 391
  27. POCSO: विशेष न्यायालये आणि बालस्नेही कार्यपद्धती 396
  28. वैधानिक न्यायाधिकरणे, आणि मानवी हक्क संरक्षणातील त्यांचे स्थान 401
  29. दिवाणी न्यायालयांची भूमिका 406
  30. फौजदारी न्यायालयांची भूमिका 410
  31. AFSPA: अधिनियम प्रत्यक्षात काय सांगतो 414
  32. कलम 4, आणि मृत्यू घडवू शकेल असा गोळीबार करण्याचा अधिकार 418
  33. कलमे 5 आणि 6: ताब्यात देणे, आणि मंजुरीचा प्रतिबंध 423
  34. Naga People's Movement निर्णय, आणि संरक्षक उपाय 428
  35. कायद्याच्या राज्याच्या कसोटीवर AFSPA चे मूल्यमापन 432
  36. कोठडीतील मृत्यू आणि AFSPA याबाबत आयोगाची कामगिरी 437
  37. भारतात अंमलबजावणी का अपयशी ठरते 441
  38. मॉड्यूल III चे मूल्यमापन: यंत्रणा आणि तिच्यातील उणिवा 446

मॉड्यूल IV

  1. द्वैतवाद, आणि भारतात तह हा कायदा का नाही 451
  2. अनुच्छेद 253, आणि तहाची अंमलबजावणी करण्याचा अधिकार 455
  3. अनुच्छेद 51(c), आणि आंतरराष्ट्रीय कायद्याबद्दल आदर वाढवण्याचे कर्तव्य 459
  4. सुसंगत अभिसमय हक्कांमध्ये वाचला जातो हा नियम 463
  5. आंतरराष्ट्रीय मानदंड देशांतर्गत कायद्यात आणण्यात भारताची भूमिका 467
  6. भारताने कशाला अनुसमर्थन दिले आहे, आणि कशाला नाही 471
  7. भारताची आरक्षणे आणि घोषणा 475
  8. सनदेतील बंधने, आणि जाहीरनाम्याचा दर्जा 480
  9. नागरी आणि राजकीय हक्कांवरील प्रसंविदा: हक्क 484
  10. अनुच्छेद 4, फारकत, आणि AFSPA ला पार करावी लागणारी कसोटी 489
  11. मानवी हक्क समिती, आणि भारताची अहवाल सादर करण्याची नोंद 494
  12. आर्थिक आणि सामाजिक हक्कांवरील प्रसंविदा, आणि क्रमशः पूर्तता 498
  13. बाल हक्क अभिसमयाला भारताने दिलेले अनुसमर्थन 504
  14. अभिसमयातील हक्क, आणि चार सामान्य तत्त्वे 509
  15. बाल हक्क समिती 514
  16. अभिसमयाने घडवलेली देशांतर्गत चौकट 518
  17. बाल न्याय अधिनियम, आणि कलम 3 मधील सामान्य तत्त्वे 522
  18. अधिनियमाची कार्यपद्धती, आणि विधिसंघर्षग्रस्त बालक 527
  19. POCSO: अपराध, आणि कळवण्याचे कर्तव्य 532
  20. शिक्षणाचा हक्क अधिनियम: प्रत्यक्ष हक्क 537
  21. अधिनियमाने शाळांवर घातलेली बंधने 542
  22. शिक्षक, अभ्यासक्रम आणि देखरेख 547
  23. वांशिक भेदभावविरोधी अभिसमय, आणि जातीबद्दलचा मतभेद 552
  24. स्त्रियांविषयीचा अभिसमय, आणि भारताने कशावर आरक्षण ठेवले 557
  25. वैश्विक नियतकालिक आढावा, आणि भारताने काय स्वीकारले आहे 563
  26. मोठे पायाभूत प्रकल्प आणि मूलनिवासी समुदाय 567
  27. अनैच्छिक विस्थापन, आणि त्याचा परिणाम होणारे हक्क 572
  28. 2013 चा अधिनियम: संमती, आणि सामाजिक प्रभाव मूल्यांकन 576
  29. भरपाई, आणि पुनर्वसन व पुनर्स्थापना निवाडा 584
  30. वन हक्क अधिनियम, आणि बहाल न करता मान्य केलेला हक्क 592
  31. भारताने काय चांगले केले आहे 600
  32. अनुसमर्थन आणि अंमलबजावणी यांतील दरी 605
  33. भारतीय मानवी हक्क व्यवस्थेने काय साध्य केले आहे, आणि काय नाही 610
munotes.in

वाचण्यापूर्वी

उद्धृत कलमे आणि निकाल. या पुस्तकात उद्धृत केलेल्या कलमांचा आणि निकालांचा मराठी मजकूर munotes.in ने केलेला अनुवाद आहे; तो शासनाने प्रसिद्ध केलेला अधिकृत मराठी पाठ नाही. प्रमाण मजकूर अधिनियमाचा आणि निकालाचा इंग्रजी मजकूर आहे.

munotes.in

The chapters

Every chapter of this book comes with the LL.M. Human Rights Law (Marathi) Semester 2 notes.

The cover and the contents are free to look through. Buy the notes once to read every chapter of every subject in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or notes only: ₹499
Or solved papers only: ₹499

Free either way: question papers, the syllabus, and the cover and contents of every book.

The rest of this subject

These notes are cut from the University's printed syllabus. Open the syllabus itself, or the past papers, for the same subject.

Issue
Done!