Logic I Notes in Marathi (तर्कशास्त्र 1) | B.A. LL.B. (Five Year Course) Semester 1 | Mumbai University | munotes

अनुक्रमणिका

मॉड्यूल I तार्किक आणि कायदेशीर तर्कपद्धतीची ओळख

1. तर्कशास्त्र म्हणजे काय: पारंपरिक व्याख्या 1
2. तर्कशास्त्राची आधुनिक व्याख्या 8
3. युक्तिवाद म्हणजे काय 13
4. युक्तिवाद ओळखणे 17
5. युक्तिवादाचे विश्लेषण: उद्देश, आशय, भाषा आणि आकार 22
6. युक्तिवादाचे मूल्यमापन 28
7. युक्तिवादाची रचना करणे 32
8. निगमनात्मक तर्क 36
9. विगमनात्मक तर्क 40
10. न्यायालयांतील निगमन आणि विगमन 45
11. सत्यता आणि वैधता 50
12. अनुमान आणि गर्भितार्थ 54
13. सत्याचा अनुरूपता सिद्धांत 59
14. सत्याचा सुसंगती सिद्धांत 64
15. सत्याचा उपयुक्ततावादी सिद्धांत 69
16. विचारांचे नियम 74
17. पदे आणि त्यांचा अर्थ 79
18. गुणार्थ आणि व्यक्त्यर्थ 84
19. भावात्मक आणि अभावात्मक पदे 89
20. विरुद्ध आणि व्याघाती पदे 93
21. साध्या गणनेद्वारे विगमन 97
22. सादृश्यानुमान: ते चांगले किंवा वाईट कशामुळे ठरते 102
23. कायद्यातील सादृश्यानुमान, आणि परिस्थितीजन्य पुरावा 106

मॉड्यूल II विधाने

1. विधान म्हणजे काय 112
2. विधान, निर्णय आणि तथ्य 116
3. घटक आणि अवयव 120
4. पारंपरिक वर्गीकरण: निरुपाधिक आणि सोपाधिक विधाने 124
5. चतुर्विध वर्गीकरण: A, E, I आणि O 130
6. सोपाधिक विधाने: हेत्वाश्रित आणि वैकल्पिक 134
7. वाक्यांचे तार्किक आकारात रूपांतर 139
8. A, E, I आणि O मधील पदांची व्याप्ती 144
9. पारंपरिक वर्गीकरणाच्या उणिवा 148
10. आधुनिक वर्गीकरण: ते कशासाठी आहे 153
11. साध्या आणि संयुक्त विधानांचे प्रकार 157
12. संयुक्त विधानांची मूलभूत सत्यता कोष्टके 162
13. सामान्य विधाने: सार्विक आणि अस्तित्वदर्शक 168
14. दोन्ही वर्गीकरणांची तुलना 174
15. पारंपरिक आणि आधुनिक सामान्य विधानांमधील फरक 178
16. विधेयन आणि संयोजक 183

मॉड्यूल III अनुमान

1. अनुमान आणि त्याचे प्रकार: साक्षात आणि असाक्षात 188
2. विरोधाचा चौकोन 192
3. विधानांच्या विरोधाद्वारे अनुमान 198
4. एकवाचक विधानांचा विरोध 202
5. निष्कर्षण आणि त्याचे प्रकार 206
6. परिवर्तन 210
7. प्रतिवर्तन 215
8. परिवर्तित विधानाचे प्रतिवर्तन 219
9. प्रतिपरिवर्तन, आंशिक आणि पूर्ण 223
10. विपर्यय, आंशिक आणि पूर्ण 228
11. आशयात्मक प्रतिवर्तन 233
12. जोडलेल्या निर्धारकांद्वारे अनुमान 237
13. जटिल संकल्पनेद्वारे अनुमान 241
14. व्यस्त संबंधाद्वारे अनुमान 245

मॉड्यूल IV व्याख्या आणि तार्किक विभाजन

1. व्याख्येचा उद्देश 249
2. पारंपरिक व्याख्या: जाती आणि व्यवच्छेदक धर्म 253
3. व्याख्येचे नियम आणि दोष 257
4. आधुनिक व्याख्या: प्रकार 262
5. व्याख्येच्या पद्धती आणि उद्देश 267
6. कायद्यातील नेमकेपणा आणणारी व्याख्या 272
7. खाजगी आणि सार्वजनिक उपद्रव 278
8. संविदा कायद्यातील संमती 284
9. वैद्यकीय निष्काळजीपणा 293
10. तार्किक विभाजन आणि त्याचे नियम 299
11. विभाजनाचे दोष 305
12. द्विभाजनाद्वारे विभाजन 310
13. तार्किक विभाजन म्हणून पुराव्याचे प्रकार 315
14. विग्मोरचे विश्लेषण आणि तथ्य व्यवस्थापन 321