Economics Notes in Marathi (अर्थशास्त्र) | B.A. LL.B. (Five Year Course) Semester 1 | Mumbai University | munotes

अनुक्रमणिका

मॉड्यूल I अर्थशास्त्राचा पाया

1. अर्थशास्त्र म्हणजे काय 1
2. कायद्याच्या विद्यार्थ्याने अर्थशास्त्र का शिकावे 9
3. सूक्ष्म अर्थशास्त्र आणि स्थूल अर्थशास्त्र 15
4. वास्तववादी आणि आदर्शवादी अर्थशास्त्र 20
5. मागणी आणि मागणीचा नियम 25
6. मागणीची लवचिकता 31
7. उत्पन्न लवचिकता, छेदक लवचिकता आणि लवचिकतेचा उपयोग 37
8. पुरवठा आणि पुरवठ्याचा नियम 43
9. मागणी आणि पुरवठा मिळून किंमत कशी ठरवतात 49
10. बाजार रचना: चार प्रकार 55
11. पूर्ण स्पर्धा 61
12. मक्तेदारी 67
13. मक्तेदारीयुक्त स्पर्धा 74
14. अल्पाधिकार 80
15. उत्पन्नाचा चक्राकार प्रवाह 87
16. राष्ट्रीय उत्पन्न: संकल्पना 93
17. राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मापन 100
18. हरित जीडीपी, आणि जीडीपीमध्ये काय मोजले जात नाही 106
19. भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मापनातील अडचणी 112
20. व्यापार चक्रे आणि त्यांचे टप्पे 118
21. व्यापार चक्रे का येतात, आणि सरकार त्यावर काय करते 124

मॉड्यूल II भारतीय अर्थव्यवस्था

1. भारतीय अर्थव्यवस्थेची ठळक वैशिष्ट्ये 132
2. भारतीय अर्थव्यवस्थेतील संरचनात्मक बदल 139
3. भारतीय आर्थिक धोरणाचे तीन टप्पे 145
4. भारतीय शेती आणि अर्थव्यवस्थेतील तिचे स्थान 151
5. कमी कृषी उत्पादकतेची कारणे 157
6. कृषी उत्पादकता वाढवण्यासाठी सरकारचे उपाय 164
7. दारिद्र्य आणि दारिद्र्यरेषा 172
8. भारतातील दारिद्र्याची कारणे 179
9. दारिद्र्य निर्मूलनाची धोरणे 186
10. भारताची लोकसंख्या: आकार आणि रचना 193
11. लोकसंख्येच्या जलद वाढीची कारणे 199
12. लोकसंख्या लाभांश 207
13. नीती आयोग: त्याने नियोजन आयोगाची जागा का घेतली 213
14. नीती आयोगाची रचना 220
15. नीती आयोगाची कार्ये 225
16. अन्नसुरक्षा: तिचा अर्थ, आणि भारत ती कशी पुरवतो 231
17. अन्नसुरक्षेतील अलीकडील प्रवाह 238
18. 1991 पूर्वीचे औद्योगिक धोरण 245
19. नवे औद्योगिक धोरण, 1991 251
20. 1991 च्या धोरणाने काय साध्य केले, आणि काय नाही 259
21. सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग: ते काय आहेत आणि ते महत्त्वाचे का आहेत 265
22. सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांच्या समस्या 271
23. सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांसाठीची धोरणे 280

मॉड्यूल III वित्तीय बाजारपेठा आणि राजकोषीय व्यवस्था

1. वित्तीय व्यवस्था: दोन बाजार, एकच काम 288
2. भारतीय नाणे बाजार: रचना आणि साधने 294
3. भारतीय नाणे बाजाराची वैशिष्ट्ये आणि दोष 300
4. भारतीय नाणे बाजारातील अलीकडील प्रवाह 306
5. भारतीय भांडवल बाजार: रचना 313
6. भारतीय भांडवल बाजाराची वैशिष्ट्ये आणि सेबीची भूमिका 319
7. भारतीय भांडवल बाजाराची वाढ 326
8. पैसा म्हणजे काय, आणि त्याचा पुरवठा का मोजला जातो 332
9. भारतातील पैशाच्या पुरवठ्याची मापे 339
10. पैशाचा पुरवठा कशावर ठरतो, आणि रिझर्व्ह बँक त्यावर नियंत्रण कसे ठेवते 346
11. सार्वजनिक वित्त आणि भारतीय कर रचनेचे स्वरूप 354
12. भारतातील प्रत्यक्ष कर 361
13. अप्रत्यक्ष कर आणि वस्तू व सेवा कर 368
14. सार्वजनिक महसुलाचे स्रोत 376
15. सार्वजनिक खर्च आणि त्याचे वर्गीकरण 382
16. सार्वजनिक खर्च का वाढतो 388
17. तूट, सार्वजनिक कर्ज आणि FRBM अधिनियम 396
18. राजकोषीय संघराज्यवाद: संविधान पैशाची विभागणी कशी करते 405
19. वित्त आयोग 414
20. वस्तू व सेवा कर परिषद, अनुदाने आणि राज्यांचे कर्ज 425

मॉड्यूल IV बाह्य क्षेत्र

1. 1991 पूर्वीचा भारताचा परकीय व्यापार 436
2. 1991 नंतरचे संरचनात्मक बदल: भारत काय खरेदी करतो आणि काय विकतो 445
3. 1991 नंतरचे संरचनात्मक बदल: व्यापाराचे प्रमाण, दिशा आणि सेवा 452
4. व्यवहारतोल: तो काय आहे 460
5. व्यवहारतोलाची रचना 468
6. व्यवहारतोलातील असमतोल 475
7. असमतोल दूर करणे 483
8. जागतिक व्यापार संघटना 493
9. सार्क 503
10. ब्रिक्स 512
11. व्यापारी धोरण 523
12. भारताचे व्यापार धोरण: संस्था आणि सध्याचे धोरण 536