Law of Insurance Notes in Marathi (विमा कायदा) | LL.B. (3 years) Semester 6 | Mumbai University | munotes
मराठी आवृत्ती munotes.in
विमा कायदा
LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 6
मुंबई विद्यापीठाच्या सुधारित CBCS अभ्यासक्रमानुसारच
मुंबई विद्यापीठ आणि त्याच्याशी संलग्न सर्व विधी महाविद्यालयांतील विद्यार्थ्यांसाठी
पुस्तक उघडा ↓munotes.in तृतीय वर्ष
अनुक्रमणिका
मॉड्यूल I
- विमा म्हणजे काय 1
- विम्याचे स्वरूप आणि वैशिष्ट्ये 8
- विम्याची व्याप्ती 14
- विम्याची सुरुवात कशी झाली: जगभरातील इतिहास 20
- विमा भारतात कसा आला 24
- विम्याची गरज आणि महत्त्व 29
- भारतातील आणि जगभरातील विम्याचे भविष्य 34
- जोखीम: तिचा अर्थ आणि स्वरूप 39
- जोखीम आणि विमा यांचा परस्परसंबंध 43
- जोखीम व्यवस्थापन 48
- विम्याचे प्रकार 52
- विमापत्रांचे प्रकार 56
- संविदा म्हणून विमा: संविदा कायदा कसा लागू होतो 60
- विमा आणि पैज, क्षतिपूर्ती आणि हमी यांतील फरक 66
- प्रस्ताव, त्याची स्वीकृती आणि तात्पुरती विमा पावती 70
- प्रतिफल: विमा हप्ता 75
- पुनर्विमा 80
- दुहेरी विमा 85
- विमा कायद्याची सर्वसाधारण तत्त्वे 89
- परम सद्भावना: Uberrima Fides 92
- चुकीचे निवेदन, अप्रकटीकरण आणि कपट 97
- कलम 45: आयुर्विमापत्रावर केव्हापासून प्रश्न उपस्थित करता येत नाही 103
- विमायोग्य हितसंबंध 108
- क्षतिपूर्तीचे तत्त्व 112
- प्रत्यासन 116
- अंशदान 120
- Causa Proxima: निकटचे कारण 124
- हानी कमी करणे: विमा नसल्याप्रमाणे वागण्याचे कर्तव्य 128
- विमापत्र 132
- विमापत्रातील वॉरंटी, अटी आणि अपवाद 142
- विमापत्राचा अर्थ कसा लावला जातो: अर्थान्वयनाचे नियम 152
- विमापत्राचे अभिहस्तांकन 159
- नामनिर्देशन 167
- ग्राहक संरक्षण अधिनियम, 2019 खाली सेवा म्हणून विमा 175
- विमा सेवेतील त्रुटी, अनुचित प्रथा आणि अनुचित अटी 183
मॉड्यूल II
- भारतातील विम्याची नियामक चौकट 192
- IRDAI: स्थापना, सदस्यरचना आणि संरचना 199
- IRDAI ची कर्तव्ये, अधिकार आणि कार्ये 206
- IRDAI ची भूमिका: नियम, विनियम आणि सल्लागार समिती 212
- IRDAI चा निधी आणि त्याचे उत्तरदायित्व 218
- विमाकर्त्याची नोंदणी 224
- विमाकर्त्याचे भांडवल आणि भांडवली रचना 230
- लेखे, लेखापरीक्षा आणि बीमांकक 235
- विवरणपत्रे, तपासणी आणि माहिती मागवण्याचा प्राधिकरणाचा अधिकार 242
- मालमत्तेची गुंतवणूक आणि सक्षमता मार्जिन 248
- व्यवस्थापनावरील नियंत्रण आणि प्रशासक 255
- ग्रामीण आणि सामाजिक क्षेत्रातील आबंधने 264
- विमाकर्त्याचे एकत्रीकरण, हस्तांतरण आणि समापन 268
- अभिकर्ते, दलाल आणि इतर मध्यस्थ 275
- आयुर्विमा परिषद आणि सर्वसाधारण विमा परिषद 282
- विमा अधिनियमाखालील दंड, न्यायनिर्णयन आणि अपील 287
- विमा अधिनियमातील नियम, विनियम आणि समारोपाच्या तरतुदी 294
- आयुर्विम्याचे राष्ट्रीयीकरण कसे झाले 300
- भारतीय आयुर्विमा महामंडळ 307
- आयुर्विमा महामंडळाचे प्रशासन कसे चालते 313
- महामंडळाचा निधी, लेखे आणि अधिशेष 321
- सर्वसाधारण विम्याचे राष्ट्रीयीकरण कसे झाले 327
- सर्वसाधारण विमा महामंडळ आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील विमाकर्ते 333
- खासगीकरण आणि मल्होत्रा समिती 340
- जागतिकीकरण आणि विम्यातील परकीय गुंतवणूक 345
- सबका बीमा सबकी रक्षा अधिनियम, 2025 350
- जीवन, वैयक्तिक अपघात आणि रुग्णालयात दाखल होणे यांविषयीचा विमा 355
- आयुर्विम्याचे स्वरूप 359
- आयुर्विम्याची तत्त्वे 364
- आयुर्विम्याची व्याप्ती आणि विमा उतरवलेल्या घटना 370
- आयुर्विमापत्रांचे प्रकार 375
- आयुर्विमा संविदा: विमा हप्ता, व्यपगत होणे, पुनरुज्जीवन आणि समर्पण 380
- मालमत्ता म्हणून आयुर्विमापत्र 388
- आयुर्विमापत्राखाली रक्कम मिळण्यास कोण हक्कदार आहे 394
- आयुर्विमा दाव्यांचा निपटारा 399
- वैयक्तिक अपघात विमा 405
- रुग्णालयात दाखल होणे आणि मेडिक्लेम 412
- आजार आणि गंभीर आजार विमा 418
- मोटार विमा: ठळक वैशिष्ट्ये, स्वरूप आणि व्याप्ती 423
- कोणाला लागू होतो, आणि विमापत्रात काय समाविष्ट असलेच पाहिजे 432
- विम्याचे प्रमाणपत्र आणि त्याचे हस्तांतरण 437
- मालकाचे त्रयस्थ पक्ष दायित्व 442
- माहिती देण्याचे कर्तव्य, आणि त्रयस्थ पक्षाचे हक्क 447
- निवाड्यांची पूर्तता करण्याचे विमाकर्त्याचे कर्तव्य, आणि त्याचे बचाव 453
- विमा कंपनीकडून तडजोड 460
- दावा न्यायाधिकरण: स्थापना आणि अधिकारक्षेत्र 464
- न्यायाधिकरणासमोर दावा करणे 468
- न्यायाधिकरणाची प्रक्रिया, अधिकार आणि निवाडा 473
- भरपाईचे मूल्यमापन 479
- दोषाशिवाय दायित्व, धडक देऊन पळून जाणे, आणि मोटार वाहन अपघात निधी 485
मॉड्यूल III
- सागरी विम्याचे स्वरूप आणि व्याप्ती 491
- सागरी विमा अधिनियम, 1963: ठळक वैशिष्ट्ये 496
- सागरी विम्यातील विमायोग्य हितसंबंध 501
- विमायोग्य मूल्य 506
- सागरी विम्यातील प्रकटीकरण आणि निवेदने 510
- सागरी विमापत्रांचे वर्गीकरण 515
- समुद्रयोग्यता आणि मालवहनयोग्यता 520
- जहाज, माल आणि भाडे यांचा विमा 524
- सागरी विमापत्र 530
- सागरी विम्यातील अटी आणि व्यक्त वॉरंटी 535
- प्रवास: बदल, मार्गविचलन आणि विलंब 539
- सागरी विमापत्राचे अभिहस्तांकन 544
- समुद्री संकटे आणि निकटचे कारण 548
- संपूर्ण हानी आणि परित्याग 553
- आंशिक हानी: विशिष्ट सरासरी, सामान्य सरासरी आणि बचाव 558
- क्षतिपूर्तीचे मोजमाप: जहाजाची आणि भाड्याची हानी 563
- समुद्रातील प्रत्यासन, अंशदान आणि कमी विमा 568
- विमा हप्त्याचा परतावा, आणि समारोपाच्या तरतुदी 572
- मालमत्ता विमा 577
- स्फोट, भूकंप आणि पूर यांना संरक्षण देणारी विमापत्रे 584
- मालमत्तेची अपघाती हानी आणि नुकसान यांना संरक्षण देणारी विमापत्रे 589
- बांधकामातील जोखमींना संरक्षण देणारी विमापत्रे 595
- घरफोडी आणि चोरी विमा 602
- दंगल, संप, नागरी अशांतता आणि द्वेषबुद्धीने केलेले नुकसान 609
- पृष्ठांकने 615
- अग्निविमा: स्वरूप आणि व्याप्ती 622
- प्रमाणित अग्नी आणि विशेष संकटे विमापत्र, आणि भारत उत्पादने 628
- अग्निविम्याची मूलभूत तत्त्वे 635
- अग्निविम्यातील अटी आणि वॉरंटी 642
- पक्षकारांचे हक्क आणि कर्तव्ये 648
- अग्निविम्याचा दावा आणि सर्वेक्षक 654
- सर्वसाधारण विम्याचे इतर कायदेशीर पैलू 661
मॉड्यूल IV
- सामाजिक विमा: अर्थ, व्याप्ती आणि वैशिष्ट्ये 669
- सामाजिक विम्याची गरज, आणि त्याच्या मर्यादा 674
- भारतातील कृषी विमा 679
- भारतातील पीक विमा: प्रधानमंत्री पीक विमा योजना 687
- पीक विम्याचे जोखीम मूल्यांकन 693
- पीक विम्याचे दावे 699
- पीक विम्याशी संबंधित समस्या 706
- भारतातील पशुधन विमा 712
- सार्वजनिक दायित्व विमा: विमा उतरवण्याचे कर्तव्य 718
- सार्वजनिक दायित्व विमा अधिनियमाखालील दावे 727
- विमा वादांमध्ये ग्राहक आयोगांची भूमिका 738
- विमा लोकपाल 746
- विमा लोकपालाकडे तक्रार करणे 756
- कर्मचारी राज्य विमा 765
- ESI लाभ, आणि कर्मचारी विमा न्यायालय 774
- कर्मचाऱ्याची भरपाई: दायित्व आणि रक्कम 786
- कर्मचाऱ्याची भरपाई: दावे आणि प्रक्रिया 797
- गरीब, आजारी आणि वृद्ध यांच्यासाठी आरोग्य विमाछत्र 810
- अकाली मृत्यूविरुद्ध विमाछत्र, आणि कमावत्या व्यक्तीचे कुटुंब 817
- वृद्धापकाळ आणि निवृत्तिवेतनधारक 825
- दिव्यांगजन आणि अशक्त व्यक्तींसाठी विमा 834
- साथरोग, आपत्ती किंवा नैसर्गिक संकटामुळे मृत्यू झाल्यास मिळणारे साहाय्य 843
- असंघटित, गिग आणि प्लॅटफॉर्म कामगारांसाठी विमा 852
- बेरोजगारी विमा 860
- खलाशी आणि त्यांचा विमा 867
- सर्कस कामगार आणि इतर विशेष वर्ग 876
- व्यावसायिक निष्काळजीपणा विमा 884
- अंशदायी निष्काळजीपणाचा परिणाम 892
- सक्तीचा विमा 899
- संबंधित कायदे एका दृष्टिक्षेपात 908
वाचण्यापूर्वी
उद्धृत कलमे आणि निकाल. या पुस्तकात उद्धृत केलेल्या कलमांचा आणि निकालांचा मराठी मजकूर munotes.in ने केलेला अनुवाद आहे; तो शासनाने प्रसिद्ध केलेला अधिकृत मराठी पाठ नाही. प्रमाण मजकूर अधिनियमाचा आणि निकालाचा इंग्रजी मजकूर आहे.
The chapters
Every chapter of this book comes with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 6 notes.
The cover and the contents are free to look through. Buy the notes once to read every chapter of every subject in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or notes only: ₹499
Or solved papers only: ₹499
Free either way: question papers, the syllabus, and the cover and contents of every book.
The rest of this subject
These notes are cut from the University's printed syllabus. Open the syllabus itself, or the past papers, for the same subject.