ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಪರಿಸರ ಕಾನೂನು
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ
LL.B. (Three Years) · ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 6
2019 Dec ಪರೀಕ್ಷೆ
munotes.in
ಮುಂಬೈ
LL.B. (Three Years) Sem 6 Environmental Law 2019 Dec Question Paper with Solutions in Kannada
munotes.in ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು: 5 ನವೆಂಬರ್ 2026.
ಪ್ರಕಾಶಕರು: munotes.in, ಮುಂಬೈ.
ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು munotes.in ನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗ ಬರೆದು ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ; ಇದು munotes.in ಮಾಡಿದ ಅವುಗಳ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ.
ಈ ಸಂಪುಟದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ಶ್ರೇಯ ನೀಡಿ: munotes.in ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪುಟದ ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ನೀಡಿ. ಇಡೀ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಮರುಮುದ್ರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಗಳು: munotes.in/content-license.
munotes.in ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಧನ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉತ್ತರಸೂಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಪುಟದ ಉತ್ತರಗಳು ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳು: ಪೂರ್ಣ ಅಂಕ ಪಡೆಯುವ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬರೆದವು. ಅವು ಅಧ್ಯಯನದ ಸಾಧನ; ಪರೀಕ್ಷಕರು ಹೇಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಧಾರವಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2019 Dec ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ; ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೇ ಮುದ್ರಿಸಿದೆ.
ಪರಿವಿಡಿ
ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2019 Dec ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಇವೆ.
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ
The questions in this volume are the questions asked at the 2019 Dec examination, reproduced as ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ set them, in the order it set them. ದೀರ್ಘ ಓದುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಸಾರಾಂಶಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ. Only the answers are ours. ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ನೋಡಿ.
ಅವಧಿ: 3 hours · ಒಟ್ಟು ಅಂಕಗಳು: 100 · 13 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ
ಈ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುವುದು
ಮೊದಲು ಪರೀಕ್ಷೆಯಂತೆಯೇ, ಸಮಯ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೀವೇ ಬಿಡಿಸಿ. ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಓದಿ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಗಳಿಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿ. ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಉತ್ತರ ಓದುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ ಎನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ: ಉತ್ತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನೀವೇ ಬರೆಯಬಲ್ಲಿರಿ ಎಂಬುದು ಎರಡು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು.
Q1ಪೂರಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೇನು ? ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸಿರಿ.[16]
ಉತ್ತರ
ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಿ: ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ (ಬ್ರಂಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ, ಅಗತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಿತಿಗಳು, ಮೂರು ಸ್ತಂಭಗಳು, ರಿಯೋ ತತ್ವಗಳು 3 ಮತ್ತು 4); ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾನೂನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದವು (Vellore, N.D. Jayal; NGT ಅಧಿನಿಯಮ ಕಲಂ (section) 20); ವಿವಾದದ ಬಗೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಗುಂಪು ಮಾಡಿದ ನಿರ್ಧರಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳು (decided cases): ಅರಣ್ಯಗಳು (forests) ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು (Rural Litigation, Ganesh Wood Products, Goa Foundation); ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಸ್ಥಳ ನಿಗದಿ ಮತ್ತು ಭೂಸ್ವಾಧೀನ (Kenchappa, Nayudu); ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸಮತೋಲನ (Essar Oil, Bombay Dyeing); ಮಾಲಿನ್ಯ (pollution) ಮತ್ತು ಅದರ ವೆಚ್ಚ (Tirupur); ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು (Narmada, N.D. Jayal); ಹವಾಮಾನ (climate) ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ (Hindustan Zinc, Ranjitsinh); ಪ್ರಕರಣಗಳು ಏನನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತವೆ; ಟೀಕೆ; ಮತ್ತು ತೀರ್ಮಾನ.
ಪರಿಕಲ್ಪನೆ
ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (sustainable development) ಎಂದರೆ "ಭವಿಷ್ಯದ ತಲೆಮಾರುಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರದೆ ವರ್ತಮಾನದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ". ಇದು ಬ್ರಂಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ವರದಿಯಾದ Our Common Future (1987) ರಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ. ಅದು ಎರಡು ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ: ಬಡವರ ಅಗತ್ಯಗಳು ಮೊದಲು ಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಹಿಸಬಲ್ಲ ಮಿತಿಗಳೊಳಗೆ ಇರಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ಮೂರು ಸ್ತಂಭಗಳಿವೆ: ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ (environmental) ಸಂರಕ್ಷಣೆ.
ರಿಯೋ ಘೋಷಣೆ (Declaration) 1992 ಅದನ್ನು ಪರಿಸರ ಕಾನೂನಿನ ಸಂಘಟನಾ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರ್ತಮಾನದ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕೆಂದು ತತ್ವ 3 ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ, ಅದರಿಂದ ಬೇರೆಯಾದದ್ದಲ್ಲ, ಎಂದು ತತ್ವ 4 ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾನೂನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದವು
Vellore Citizens' Welfare Forum v. Union of India, AIR 1996 SC 2715. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಚರ್ಮ ಹದ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು (effluent) ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲವಾದ ಪಾಲಾರ್ ನದಿಗೆ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Supreme Court) ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು "ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ (ecology) ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಿತು. ಅದು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಭಾಗ, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಭಾಗ ಎಂದು ಅದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಮುಂಜಾಗ್ರತಾ ತತ್ವ (precautionary principle) ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಾನೆ (polluter pays) ತತ್ವ ಅದರ ಅಗತ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಹಾನಿಗೆ ಅವು ಪಾವತಿಸಬೇಕಿತ್ತು.
ಸಂಸತ್ತು (Parliament) ನಂತರ ಅದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ ಅಧಿನಿಯಮ 2010 (National Green Tribunal Act 2010) ರ ಕಲಂ 20 ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿತು, ಅದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ (Tribunal) ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು.
ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು
Rural Litigation and Entitlement Kendra v. State of Uttar Pradesh, AIR 1985 SC 652. ಡೂನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿನ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಭೂಕುಸಿತಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಚಿಲುಮೆಗಳನ್ನು ಬತ್ತಿಸಿತು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು, ಆದರೆ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ, ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಹಾನಿಕಾರಕ ಗಣಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತು ಮತ್ತು ಇತರವನ್ನು ಉಳಿಸಿತು. ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬಯಸುವ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಈ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕರಣ ಆಗಲೇ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
State of Himachal Pradesh v. Ganesh Wood Products, AIR 1996 SC 149. ಖೈರ್ ಮರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಕಾಚು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ, ಅರಣ್ಯಗಳು ಎಷ್ಟು ಖೈರ್ ಒದಗಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಇದನ್ನು "ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೋಷಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಸಂಕುಚಿತ ದೃಷ್ಟಿಯ ವಿಧಾನ" ಎಂದು ಕರೆಯಿತು. ಎಲ್ಲ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಏನನ್ನೂ ಬಿಡದಿರುವ ಹಕ್ಕು ವರ್ತಮಾನದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಇಲ್ಲ. ಅರಣ್ಯ (forest) ಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅರಣ್ಯದ ಸುಸ್ಥಿರ ಇಳುವರಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಬೇಕು.
Goa Foundation v. Union of India, (2014) 6 SCC 590. ಗೇಣಿಗಳ (leases) ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ ತಲೆಮಾರು ಧರ್ಮನ್ಯಾಯದ (intergenerational equity) ಹಿತದಲ್ಲಿ, ತಜ್ಞರ ಅಧ್ಯಯನದವರೆಗೆ ಅದು ವಾರ್ಷಿಕ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಗೆ ಮಿತಿ ಹಾಕಿತು. ಮಾರಾಟದ ಆದಾಯದ ಶೇಕಡಾ ಹತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗಾಗಿ ಶಾಶ್ವತ ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದೂ ಅದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು.
ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಸ್ಥಳ ನಿಗದಿ ಮತ್ತು ಭೂಸ್ವಾಧೀನ
Karnataka Industrial Areas Development Board v. C. Kenchappa, AIR 2006 SC 2038. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಳಿಯ ಗ್ರಾಮದ ಗೋಮಾಳ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಬ್ರಂಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಜೊತೆಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಪರಿಸರದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಅದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ (Pollution Control Board) ಅನುಮತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (agreement) ಮೊದಲು ಬರಬೇಕು.
A.P. Pollution Control Board v. Prof. M.V. Nayudu, AIR 1999 SC 812. ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸರೋವರಗಳ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಳೆಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಒಂದು ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬಯಸಿತು. ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಭಾಗವಾದ ಮುಂಜಾಗ್ರತಾ ತತ್ವವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಿತು. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅದು ತಜ್ಞ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿತು.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸಮತೋಲನ
Essar Oil Ltd. v. Halar Utkarsh Samiti, AIR 2004 SC 1834. ಕಛ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಸಾಗರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ತೈಲ ಕೊಳವೆಮಾರ್ಗಗಳು ದಾಟಬೇಕಿತ್ತು. ವನ್ಯಜೀವಿ (Wild Life) ಅಧಿನಿಯಮದ ಅಡಿಯ ರಕ್ಷಣೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದದ್ದು ಆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಬೇಕು, ಆದ್ದರಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹವಳಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಷರತ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೊಳವೆಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು.
Bombay Dyeing and Manufacturing Co. Ltd v. Bombay Environmental Action Group, AIR 2006 SC 1489. ಮುಂಬೈಯ ಮುಚ್ಚಿದ ಜವಳಿ ಗಿರಣಿಗಳ ಭೂಮಿಯ ಮರುಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತೆರೆದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಭಾಗವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಯೋಜನಾ ನಿಯಮಾವಳಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು. ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಪರವಾಗಿಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಕರಣ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ವೆಚ್ಚ
Tirupur Dyeing Factory Owners Association v. Noyyal River Ayacutdars Protection Association, AIR 2010 SC 3645. ಬಣ್ಣ ಹಾಕುವ ಘಟಕಗಳು ನೊಯ್ಯಲ್ ನದಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಮಲಿನಗೊಳಿಸಿದವು. ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಾನೆ ತತ್ವ ಮತ್ತು ಮುಂಜಾಗ್ರತಾ ತತ್ವವನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಓದಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ನದಿ ಮತ್ತು ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಘಟಕಗಳು ಪಾವತಿಸಬೇಕಿತ್ತು.
ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು
Narmada Bachao Andolan v. Union of India, AIR 2000 SC 3751. ಸರ್ದಾರ್ ಸರೋವರ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಅದರ ಪರಿಸರದ ಮತ್ತು ಮಾನವ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ಬಹುಮತ ನಿರ್ಮಾಣ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು, ಆದರೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತ ಮಾತ್ರ ಎತ್ತರವನ್ನು ಏರಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಪರಿಸರದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಭಿನ್ನಮತದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಇದು ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ನೆನಪು.
N.D. Jayal v. Union of India, AIR 2004 SC 867. ತೆಹ್ರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಪರಿಸರದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಕ್ಕು ಎರಡೂ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು (fundamental rights) ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅನುಚ್ಛೇದ 21 ರ ಅಡಿಯ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರ ಪುನರ್ವಸತಿಯನ್ನು ಅದು ಅನುಚ್ಛೇದ 21 ರ ಅನುಷಂಗಿಕ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತು.
ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ
Hindustan Zinc Ltd v. Rajasthan Electricity Regulatory Commission, 13 ಮೇ 2015 ರಂದು ತೀರ್ಮಾನವಾಯಿತು. ಸ್ವಂತ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕಗಳಿದ್ದ ಕಂಪನಿಗಳು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನದ ಒಂದು ಪಾಲನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ (Kyoto Protocol) ಮತ್ತು ಅನುಚ್ಛೇದ 21, 48A ಮತ್ತು 51A(g) ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.
M.K. Ranjitsinh v. Union of India, 2024 INSC 280. ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ಇಂಧನದ ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳು ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಸ್ಟರ್ಡ್ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದವು. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ (climate change) ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ತಜ್ಞ ಸಮಿತಿಯ ಮೂಲಕ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನದೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಿತು.
ಪ್ರಕರಣಗಳು ಏನನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತವೆ
- ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಮತ್ತು ಅನುಚ್ಛೇದ 21 ರ ಭಾಗ.
- ಅದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧವಲ್ಲ, ಸಮತೋಲನದ ಪರೀಕ್ಷೆ.
- ಅದರ ಸಾಧನಗಳು ಮುಂಜಾಗ್ರತೆ, ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಾನೆ, ಪರಿಣಾಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಅಂತರ ತಲೆಮಾರು ಧರ್ಮನ್ಯಾಯ.
- ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹಲವು ಬಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಬದಲು ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಬಿಡುತ್ತವೆ.
- ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಅದರ ಭಾಗ, ನಂತರ ನೀಡುವ ಉಪಕಾರವಲ್ಲ.
ಟೀಕೆ
- ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಡೆಯೂ ಅದನ್ನು ಆಧರಿಸುತ್ತದೆ.
- Narmada ದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಹಲವು ಬಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಡೆಗೆ ವಾಲಿದೆ.
- ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ, ಅವು ಹಲವು ಬಾರಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
- ಸಂಕೀರ್ಣ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ತೂಗಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಪರಿಣತಿಯ ಕೊರತೆಯಿದೆ, ಮತ್ತು ವರದಿಗಳು ವಿವಾದಿತವಾಗಬಹುದಾದ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಅವು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- ಎರಡನೆಯ ಸ್ತಂಭವಾದ, ಜೀವಂತರ ನಡುವಿನ ಸಮಾನತೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಗಮನ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ತೀರ್ಮಾನ. ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಭವಿಷ್ಯದ ತಲೆಮಾರುಗಳು ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡದೆ ವರ್ತಮಾನದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು. Vellore ಮತ್ತು N.D. Jayal ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಮತ್ತು ಅನುಚ್ಛೇದ 21 ರ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದವು. ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅದನ್ನು ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳಿಗೆ (Ganesh Wood Products, Goa Foundation) ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಸ್ಥಳ ನಿಗದಿಗೆ (Kenchappa, Nayudu) ಅನ್ವಯಿಸಿವೆ. ಅವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಿವೆ (Essar Oil, Bombay Dyeing, Narmada), ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕರು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ (Tirupur) ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಲುಪಿವೆ (Ranjitsinh). ಮುಂಜಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿದ, ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಸಮತೋಲನವಾಗಿ ಅದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the KSLU LL.B. Semester 6 Kannada solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Solved papers: ₹499 Already bought it? Sign in
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
What should we fix or add?
ಈ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡಿತೇ? ತಿಳಿಸಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ.