ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಕುಟುಂಬ ಕಾನೂನು I (ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನು)
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ
LL.B. (Three Years) · ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 1
2018 Jun ಪರೀಕ್ಷೆ
munotes.in
ಮುಂಬೈ
LL.B. (Three Years) Sem 1 Family Law I (Hindu Law) 2018 Jun Question Paper with Solutions in Kannada
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಪಾಠದ ಬಗ್ಗೆ
ಪ್ರಶ್ನೆ Q3 ರಲ್ಲಿ KSLU ಮುದ್ರಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವು ಅದರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪಾಠಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಓದುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತರವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
munotes.in ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು: 3 ನವೆಂಬರ್ 2026.
ಪ್ರಕಾಶಕರು: munotes.in, ಮುಂಬೈ.
ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು munotes.in ನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗ ಬರೆದು ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ; ಇದು munotes.in ಮಾಡಿದ ಅವುಗಳ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ.
ಈ ಸಂಪುಟದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ಶ್ರೇಯ ನೀಡಿ: munotes.in ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪುಟದ ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ನೀಡಿ. ಇಡೀ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಮರುಮುದ್ರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಗಳು: munotes.in/content-license.
munotes.in ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಧನ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉತ್ತರಸೂಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಪುಟದ ಉತ್ತರಗಳು ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳು: ಪೂರ್ಣ ಅಂಕ ಪಡೆಯುವ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬರೆದವು. ಅವು ಅಧ್ಯಯನದ ಸಾಧನ; ಪರೀಕ್ಷಕರು ಹೇಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಧಾರವಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2018 Jun ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ; ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೇ ಮುದ್ರಿಸಿದೆ.
ಪರಿವಿಡಿ
ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2018 Jun ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಇವೆ.
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ
The questions in this volume are the questions asked at the 2018 Jun examination, reproduced as ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ set them, in the order it set them. ದೀರ್ಘ ಓದುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಸಾರಾಂಶಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ. Only the answers are ours. ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ನೋಡಿ.
ಅವಧಿ: 3 hours · ಒಟ್ಟು ಅಂಕಗಳು: 100 · 13 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ
ಈ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುವುದು
ಮೊದಲು ಪರೀಕ್ಷೆಯಂತೆಯೇ, ಸಮಯ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೀವೇ ಬಿಡಿಸಿ. ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಓದಿ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಗಳಿಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿ. ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಉತ್ತರ ಓದುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ ಎನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ: ಉತ್ತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನೀವೇ ಬರೆಯಬಲ್ಲಿರಿ ಎಂಬುದು ಎರಡು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು.
Q1ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮೂಲಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿರಿ.[16]
ಉತ್ತರ
ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಿ: ಇಲ್ಲಿ "ಮೂಲ" ಎಂದರೇನು (ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನ ನಿಯಮ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬಲ ನೀಡುವುದೇನು); ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೂಲವನ್ನೂ ಅದೇ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೇಳಿ ವಿವರಿಸುವುದು (ಅದು ಏನು, ಅದರ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯ, ಇಂದು ಅದರ ಬಳಕೆ, ಒಂದು ನಿರ್ಧರಿತ ಪ್ರಕರಣ (decided case)): ಶ್ರುತಿ (Shruti) (ನಾರಾಯಣ ದೀಕ್ಷಿತುಲು (Narayana Deekshitulu)), ಸ್ಮೃತಿ (Smriti) (ರಾಮ್ ಜಾನಕೀಜಿ (Ram Jankijee)), ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು (commentaries) ಮತ್ತು ಸಾರಸಂಗ್ರಹಗಳು (digests) ಮತ್ತು ಪಂಥಗಳು (schools) (ಸುಖರಾಮ್ (Sukhram)), ಸಂಪ್ರದಾಯ (custom) (ಹರ್‌ಪುರ್‌ಷಾದ್ (Hurpurshad), ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಮಧುರಾ (Collector of Madura)), ನ್ಯಾಯಿಕ ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣಯ (precedent) (ವಿನೀತಾ ಶರ್ಮಾ (Vineeta Sharma)), ಶಾಸನ, ಕೇಂದ್ರದ್ದು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ವಂತದ್ದು (ಪ್ರೇಮಾ ವಿರುದ್ಧ ನಂಜೇಗೌಡ (Prema v. Nanje Gowda)), ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ, ಸಮನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸದ್ವಿವೇಕ (justice, equity and good conscience) (ವಾಘೇಲಾ ರಾಜ್‌ಸಂಜಿ (Waghela Rajsanji), ಸರಸ್ವತಿ ಅಮ್ಮಾಳ್ (Saraswathi Ammal)); ಮಿತಿಯಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನ (Constitution); ಇಂದು ಮೂಲಗಳ ಸ್ಥಾನಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ (court) ಹೇಗೆ ಬಗೆಹರಿಸುತ್ತದೆ; ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ; ಒಂದು ತೀರ್ಮಾನ.
"ಮೂಲ" ಎಂದರೇನು
ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲ ಎಂದರೆ ಒಂದು ನಿಯಮ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬದ್ಧಕಾರಿ ಬಲವನ್ನು ನೀಡುವುದೇನು ಎಂಬುದು. ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನು ತನ್ನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮತದಿಂದ, ವಿದ್ವತ್ತಿನಿಂದ, ಸಮುದಾಯಗಳ ಆಚರಣೆಯಿಂದ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಮತ್ತು, ಈಗ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ, ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ (Parliament) ಪಡೆದಿದೆ. ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ (ಶ್ರುತಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಸಂಗ್ರಹಗಳು, ಸಂಪ್ರದಾಯ) ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ (ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣಯ, ಶಾಸನ, ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ, ಸಮನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸದ್ವಿವೇಕ) ಎಂದು ಗುಂಪುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೂಲವನ್ನೂ ಅದೇ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಏನು? ಅದಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವಿದೆ? ಇಂದು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಯಾವ ಪ್ರಕರಣ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ?
1. ಶ್ರುತಿ
ಅದು ಏನು. ಶ್ರುತಿ ಎಂದರೆ "ಕೇಳಿದ್ದು". ಅದು ಪ್ರಕಟಿತ ಎಂದು ನಂಬಲಾದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳು, ಆರಣ್ಯಕಗಳು ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ವೇದಗಳು.
ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯ. ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಅದು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮೂಲ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಸ್ಮೃತಿ ಮಣಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ನಿಯಮಗಳು ಕೆಲವೇ. ಅದು ವಿವಾಹ ವಿಧಿಗಳ, ಪುತ್ರತ್ವದ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಾನೂನಿನ ರೂಪದಲ್ಲಲ್ಲ.
ಇಂದು ಬಳಕೆ. ಅದು ವಿಚಾರಗಳ ಮೂಲ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳದ್ದಲ್ಲ.
ಒಂದು ಪ್ರಕರಣ. A.S. Narayana Deekshitulu v. State of Andhra Pradesh, AIR 1996 SC 1765. ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದ 1987 ರ ಒಂದು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಕಾನೂನನ್ನು ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಅರ್ಚಕರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Supreme Court) ಆ ಕಾನೂನನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು. ವೇದಗಳಿಂದ ಹರಿಯುವ ಧರ್ಮದ (dharma) ವಿಚಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, "ಧರ್ಮರಾಜ್ಯ ಎಂದರೆ ಕಾನೂನಿನ ಆಡಳಿತ, ಮತದ ಆಡಳಿತವಲ್ಲ ಅಥವಾ ಮತಾಧಿಪತ್ಯದ ರಾಜ್ಯವಲ್ಲ" ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ವೈದಿಕ ವಿಚಾರ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಪಠ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಒಂದು ತತ್ವವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
2. ಸ್ಮೃತಿ
ಅದು ಏನು. ಸ್ಮೃತಿ ಎಂದರೆ "ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದು". ಅದು ಗದ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಧರ್ಮಸೂತ್ರಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಮನು, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ, ನಾರದ ಮತ್ತು ಇತರರ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯ. ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಮುಖ್ಯ ಲಿಖಿತ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದವು. ಅವು ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು (ಆಚಾರ), ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನನ್ನು (ವ್ಯವಹಾರ) ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಕುರಿತಿದ್ದವು. ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು (courts) ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಇಂದು ಬಳಕೆ. ಅಧಿನಿಯಮಗಳು (Acts) ಮೌನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದತ್ತಿಗಳ (endowments) ಮತ್ತು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ (joint family) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ಮೃತಿ ನಿಯಮಗಳು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತವೆ.
ಒಂದು ಪ್ರಕರಣ. Ram Jankijee Deities v. State of Bihar, (1999) 5 SCC 50. 1950 ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಠಾಧಿಪತಿ (mahant) ಎರಡು ಪತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಎರಡು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಜಮೀನನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು. ಒಂದು ಭೂ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಆ ಜಮೀನನ್ನು ಒಂದೇ ಹಿಡುವಳಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇವತೆಯೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನ್ಯಾಯಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ (juristic person) ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಊರ್ಜಿತ (valid) ಸಮರ್ಪಣೆಗೆ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಉತ್ಸರ್ಗವನ್ನು ಅಗತ್ಯಪಡಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅದು ಆಧರಿಸಿತು. ಒಂದು ಸ್ಮೃತಿ ನಿಯಮ ಆಧುನಿಕ ಭೂ ವಿವಾದವನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.
3. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಸಂಗ್ರಹಗಳು
ಅವು ಏನು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಒಂದು ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ; ಸಾರಸಂಗ್ರಹಗಳು ಅನೇಕವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ವಿಜ್ಞಾನೇಶ್ವರನ ಮಿತಾಕ್ಷರ (Mitakshara), ಮತ್ತು ಜೀಮೂತವಾಹನನ ದಾಯಭಾಗ (Dayabhaga) ಮುಖ್ಯವಾದವು.
ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯ. ಅವು ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಸ್ಮೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿದವು ಮತ್ತು, ಹಾಗೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಹೊಸ ಕಾನೂನನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು. ಅವು ಮಿತಾಕ್ಷರ ಮತ್ತು ದಾಯಭಾಗ ಎಂಬ ಎರಡು ಪಂಥಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಮಿತಾಕ್ಷರದೊಳಗಿನ ಉಪಪಂಥಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು: ಬನಾರಸ್, ಮಿಥಿಲಾ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (ಬೊಂಬಾಯಿ) ಮತ್ತು ದ್ರಾವಿಡ (ಮದ್ರಾಸ್).
ಇಂದು ಬಳಕೆ. ಅಧಿನಿಯಮಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಟ್ಟದ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ, ದಾಯಾದಿತ್ವಕ್ಕೆ (coparcenary) ಮತ್ತು ಪರಭಾರೆಗೆ (alienation) ಪಂಥಗಳು ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯ.
ಒಂದು ಪ್ರಕರಣ. Sukhram v. Gauri Shankar, AIR 1968 SC 365. ಒಬ್ಬ ವಿಧವೆ 1956 ರಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಸದಸ್ಯರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಿದಳು. ಹಿಂದೂ ವಾರಸು ಅಧಿನಿಯಮ (Hindu Succession Act) ಅವಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕಳನ್ನಾಗಿಸಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾರಾಟ ಉಳಿಯಿತು ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಹಾಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅದು ಉಪಪಂಥಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತು. ಬನಾರಸ್ ಪಂಥದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾಯಾದಿ (coparcener) ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಅವಿಭಜಿತ ಪಾಲನ್ನು ಮಾರುವಂತಿಲ್ಲ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪಂಥಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಅದನ್ನು ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರಬಹುದು.
4. ಸಂಪ್ರದಾಯ
ಅದು ಏನು. ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ, ಒಂದು ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ಎಷ್ಟು ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಅನುಸರಿಸಿದೆಯೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿನ ಬಲ ಬಂದಿರುವ ನಿಯಮ.
ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯ. ರುಜುವಾತಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಲಿಖಿತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಪ್ರಾಚೀನ, ನಿಶ್ಚಿತ, ಸಮಂಜಸ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಗೆ (public policy) ಅಥವಾ ಶಾಸನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರಬಾರದು.
Hurpurshad v. Sheo Dyal, (1876) LR 3 IA 259, ಪ್ರಿವಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ವಾಡಿಕೆಯಿಂದ ಕಾನೂನಿನ ಬಲವನ್ನು ಪಡೆದ ನಿಯಮ. ಅದು ಪ್ರಾಚೀನ, ನಿಶ್ಚಿತ ಮತ್ತು ಸಮಂಜಸವಾಗಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Collector of Madura v. Moottoo Ramalinga Sathupathy, (1868) 12 MIA 397, ಅದರ ಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ರಾವಿಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಧವೆ ತನ್ನ ಗಂಡನ ಬಂಧುಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನನ್ನು ದತ್ತಕ (adoption) ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. ಪ್ರಿವಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದತ್ತಕವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು. ರೂಢಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ರುಜುವಾತು ಕಾನೂನಿನ ಲಿಖಿತ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು.
ಇಂದು ಬಳಕೆ. ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸುವ (codifying) ಅಧಿನಿಯಮಗಳು, ಅವು ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೊರತು, ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಅಧಿನಿಯಮದ (Hindu Marriage Act) ಕಲಂ (section) 5 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ನಿಷಿದ್ಧ ದರ್ಜೆಗಳೊಳಗಿನ ಅಥವಾ ಸಪಿಂಡರ (sapindas) ನಡುವಿನ ಕೆಲವು ವಿವಾಹಗಳಿಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇನ್ನೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಲಂ 29(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರೂಢಿಗತ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು (divorce), ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ದತ್ತಕಗಳ ಮತ್ತು ಜೀವನಾಂಶ ಅಧಿನಿಯಮದ (Hindu Adoptions and Maintenance Act) ಕಲಂ 10(iv) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದತ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಹ ಅದು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.
5. ನ್ಯಾಯಿಕ ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣಯ
ಅದು ಏನು. ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ (Article) 141 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಘೋಷಿಸಿದ ಕಾನೂನು ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನೂ ಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯ. ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣಯ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮತ್ತು, ಈಗ, ಶಾಸನಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಂದು ಬಳಕೆ. ಅದು ಜೀವಂತ ಮೂಲ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು "ಕಾನೂನು" ಎಂದು ಕಲಿಯುವ ಅನೇಕ ನಿಯಮಗಳು ಒಂದು ಕಲಂನ ನ್ಯಾಯಿಕ ಓದುವಿಕೆಗಳು.
ಒಂದು ಪ್ರಕರಣ. Vineeta Sharma v. Rakesh Sharma, (2020) 9 SCC 1. ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾದ ಕಲಂ 6 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಳ ದಾಯಾದಿ ಹಕ್ಕು 2005 ರಲ್ಲಿ ಅವಳ ತಂದೆ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಇಬ್ಬರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠಗಳು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಹಕ್ಕು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ 2005 ಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ತಂದೆಯ ಮರಣ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಮೂವರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಆ ಓದುವಿಕೆ ಈಗ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನೂ ಆಳುತ್ತದೆ.
6. ಶಾಸನ
ಅದು ಏನು. ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಮಂಡಲಗಳು ಮಾಡಿದ ಶಾಸನಗಳು. ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಅಧಿನಿಯಮ 1955 ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ವಾರಸು ಅಧಿನಿಯಮ 1956 ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಹಿಂದೂ ಅಲ್ಪವಯಿ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಕ ಅಧಿನಿಯಮ (Hindu Minority and Guardianship Act) 1956 ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ದತ್ತಕಗಳ ಮತ್ತು ಜೀವನಾಂಶ ಅಧಿನಿಯಮ 1956 ಇತರವು. ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಅಧಿನಿಯಮ (Special Marriage Act) 1954 ಮತ್ತು ವರದಕ್ಷಿಣೆ ನಿಷೇಧ ಅಧಿನಿಯಮ (Dowry Prohibition Act) 1961 ಸಹ ಸೇರಿವೆ.
ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯ. ಶಾಸನ ಈಗ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮೂಲ. ವಿವಾಹ ಅಧಿನಿಯಮದ ಕಲಂ 4 ಮತ್ತು ವಾರಸು ಅಧಿನಿಯಮದ ಕಲಂ 4, ಅಧಿನಿಯಮಗಳು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಇಂದು ಬಳಕೆ. ಅದು ವಿವಾಹ, ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ (succession), ದತ್ತಕ, ಜೀವನಾಂಶ (maintenance) ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಕತ್ವವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಮವರ್ತಿ ವಿಷಯವಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನಿನ (personal law) ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯಗಳೂ ಶಾಸನ ಮಾಡಬಹುದು.
ಒಂದು ಪ್ರಕರಣ. Prema v. Nanje Gowda, (2011) 6 SCC 462. ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂದು ವಿಭಜನಾ (partition) ದಾವೆಯಲ್ಲಿ (suit), ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಡಿಕ್ರಿ (decree) ಮಗಳಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಪಾಲನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅಂತಿಮ ಡಿಕ್ರಿ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗ, ಕರ್ನಾಟಕ 1994 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ವಾರಸು ಅಧಿನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಕಲಂ 6A ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು. ಅದು ಅವಿವಾಹಿತ ಮಗಳಿಗೆ ಮಗನಿಗೆ ಸಮನಾದ ದಾಯಾದಿತ್ವದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅಂತಿಮ ಡಿಕ್ರಿಯ ವ್ಯವಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ವಿಸ್ತೃತ ಪಾಲನ್ನು ಕೋರಬಹುದು ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಒಂದು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನ ಅವಳ ಹಕ್ಕಿನ ಮೂಲವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತ್ತು.
7. ನ್ಯಾಯ, ಸಮನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸದ್ವಿವೇಕ
ಅದು ಏನು. ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಒಳಗೊಳ್ಳದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿಯಮ: ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನ್ಯಾಯಯುತವಾದುದರಿಂದ ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯ. ಅದು ಕೊನೆಯ ಆಶ್ರಯ. ಅದು ಒಂದು ಪಠ್ಯವನ್ನು, ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅಥವಾ ಒಂದು ಶಾಸನವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲಾರದು.
ಒಂದು ಪ್ರಕರಣ. Waghela Rajsanji v. Shekh Masludin, (1887) LR 14 IA 89 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಿವಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಈ ಪದಗುಚ್ಛವನ್ನು "ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ" ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾನೂನಿನ ನಿಯಮಗಳು ಎಂದು ಓದಿತು. Saraswathi Ammal v. Jagadambal, AIR 1953 SC 201 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ದಾಸಿ ಸಮುದಾಯದ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಮೂವರು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮರಣಹೊಂದಿದಳು. ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರಿ ಮಂಡಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ರುಜುವಾತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನ್ಯಾಯ, ಸಮನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸದ್ವಿವೇಕವಾಗಿ ಸಂಬಂಧದ ಸಾಮೀಪ್ಯವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಮೂವರೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪಡೆದರು.
ಮಿತಿಯಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನ
ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೂಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೇಲಿದೆ. ಅನುಚ್ಛೇದ 13 ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ (fundamental rights) ಅಸಂಗತವಾದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅನೂರ್ಜಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ (void). ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಓದುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅನುಚ್ಛೇದಗಳು 14 ಮತ್ತು 15 ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಏಕರೂಪದ ಸಿವಿಲ್ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು (uniform civil code) ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಂತೆ ಅನುಚ್ಛೇದ 44 ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಂದು ಮೂಲಗಳ ಸ್ಥಾನಕ್ರಮ
ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈಗ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತದೆ:
- ಕೇಂದ್ರದ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನ ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತದೆಯೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು, ಅದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ.
- ಬದ್ಧಕಾರಿ ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣಯ ಆ ಶಾಸನವನ್ನು ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಕಾನೂನನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆಯೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಶಾಸನ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆಯೇ, ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ ರುಜುವಾತಾಗಿದೆಯೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
- ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ಅಥವಾ ದತ್ತಿಗಳಂತೆ, ವಿಷಯ ಅಧಿನಿಯಮಗಳ ಹೊರಗಿದೆಯೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಥಗಳು ವಿವರಿಸುವಂತೆ ಗ್ರಂಥಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.
- ಯಾವುದೂ ಅನ್ವಯಿಸದಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನ್ಯಾಯ, ಸಮನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸದ್ವಿವೇಕದಿಂದ ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ನೋಟದಲ್ಲಿ ಮೂಲಗಳು
| ಮೂಲ | ಪ್ರಾಚೀನವೇ ಅಥವಾ ಆಧುನಿಕವೇ | ಇಂದಿನ ಸ್ಥಾನ | ಉದಾಹರಣೆ |
|---|---|---|---|
| ಶ್ರುತಿ | ಪ್ರಾಚೀನ | ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ವಿಚಾರಗಳು | ಪ್ರಕರಣ Narayana Deekshitulu |
| ಸ್ಮೃತಿ | ಪ್ರಾಚೀನ | ಅಧಿನಿಯಮಗಳು ಮೌನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ | ಪ್ರಕರಣ Ram Jankijee |
| ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು, ಪಂಥಗಳು | ಪ್ರಾಚೀನ | ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ, ಪರಭಾರೆ | ಪ್ರಕರಣ Sukhram |
| ಸಂಪ್ರದಾಯ | ಪ್ರಾಚೀನ | ರುಜುವಾತಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಲ್ಲಿ | ಪ್ರಕರಣ Collector of Madura |
| ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣಯ | ಆಧುನಿಕ | ಬದ್ಧಕಾರಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ | ಪ್ರಕರಣ Vineeta Sharma |
| ಶಾಸನ | ಆಧುನಿಕ | ಅತ್ಯುನ್ನತ | ಪ್ರಕರಣ Prema v. Nanje Gowda |
| ಸಮನ್ಯಾಯ | ಆಧುನಿಕ | ಕೊನೆಯ ಆಶ್ರಯ | ಪ್ರಕರಣ Saraswathi Ammal |
ತೀರ್ಮಾನ. ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನು ಏಳು ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನವು ಶ್ರುತಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ತಮ್ಮ ಪಂಥಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಆಧುನಿಕವು ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣಯ, ಶಾಸನ, ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ, ಸಮನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸದ್ವಿವೇಕ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವುಗಳ ಕ್ರಮ ತಿರುವುಮುರುವಾಗಿದೆ. Prema v. Nanje Gowda ತೋರಿಸುವಂತೆ, ಕೇಂದ್ರದ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ವಂತ ಶಾಸನ, ಈಗ ಮೊದಲು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. Vineeta Sharma ತೋರಿಸುವಂತೆ, ಬದ್ಧಕಾರಿ ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣಯ ನಂತರ ಬರುತ್ತದೆ. Collector of Madura ತೋರಿಸುವಂತೆ, ಅಧಿನಿಯಮಗಳು ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ರುಜುವಾತಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸದ ಕಾನೂನನ್ನು ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಥಗಳು ಇನ್ನೂ ಆಳುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು Saraswathi Ammal ತೋರಿಸುವಂತೆ, ಸಮನ್ಯಾಯ ಕೊನೆಯ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಇದೆಲ್ಲವೂ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the KSLU LL.B. Semester 1 Kannada solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Solved papers: ₹499 Already bought it? Sign in
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
ಈ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡಿತೇ? ತಿಳಿಸಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ.