ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಅಪಕೃತ್ಯ ಕಾನೂನು
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ
B.A. LL.B. (Five Years) · ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 2
2017 Dec ಪರೀಕ್ಷೆ
munotes.in
ಮುಂಬೈ
B.A. LL.B. (Five Years) Sem 2 Law of Torts 2017 Dec Question Paper with Solutions in Kannada
munotes.in ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು: 3 ನವೆಂಬರ್ 2026.
ಪ್ರಕಾಶಕರು: munotes.in, ಮುಂಬೈ.
ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು munotes.in ನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗ ಬರೆದು ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ; ಇದು munotes.in ಮಾಡಿದ ಅವುಗಳ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ.
ಈ ಸಂಪುಟದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ಶ್ರೇಯ ನೀಡಿ: munotes.in ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪುಟದ ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ನೀಡಿ. ಇಡೀ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಮರುಮುದ್ರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಗಳು: munotes.in/content-license.
munotes.in ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಧನ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉತ್ತರಸೂಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಪುಟದ ಉತ್ತರಗಳು ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳು: ಪೂರ್ಣ ಅಂಕ ಪಡೆಯುವ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬರೆದವು. ಅವು ಅಧ್ಯಯನದ ಸಾಧನ; ಪರೀಕ್ಷಕರು ಹೇಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಧಾರವಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2017 Dec ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ; ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೇ ಮುದ್ರಿಸಿದೆ.
ಪರಿವಿಡಿ
ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2017 Dec ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಇವೆ.
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ
The questions in this volume are the questions asked at the 2017 Dec examination, reproduced as ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ set them, in the order it set them. ದೀರ್ಘ ಓದುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಸಾರಾಂಶಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ. Only the answers are ours. ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ನೋಡಿ.
ಅವಧಿ: 3 hours · ಒಟ್ಟು ಅಂಕಗಳು: 100 · 13 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ
ಈ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುವುದು
ಮೊದಲು ಪರೀಕ್ಷೆಯಂತೆಯೇ, ಸಮಯ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೀವೇ ಬಿಡಿಸಿ. ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಓದಿ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಗಳಿಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿ. ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಉತ್ತರ ಓದುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ ಎನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ: ಉತ್ತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನೀವೇ ಬರೆಯಬಲ್ಲಿರಿ ಎಂಬುದು ಎರಡು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು.
Q1ಅಪಕೃತ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿರಿ ಮತ್ತು ಅಪಕೃತ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿರಿ.[16]
ಉತ್ತರ
ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಿ: ಶಾಸನಬದ್ಧ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ (ಕಾಲಮಿತಿ ಅಧಿನಿಯಮ, 1963 ರ ಕಲಂ 2(m)) ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಮಂಡ್, ವಿನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೇಸರ್ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳು, ಅವುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ; ಮೂರು ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಪ್ರಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ: (1) ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುವ ಅಕ್ರಮ ಕೃತ್ಯ ಅಥವಾ ಲೋಪ (Jay Laxmi Salt Works, Subhagwanti, Rajkot Municipal Corporation); (2) ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ನಷ್ಟ (Ashby v. White, Bhim Singh; ಹೋಲಿಕೆಗೆ Gloucester Grammar School, Bradford Corporation v. Pickles); (3) ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪರಿಹಾರ (ubi jus ibi remedium); ತಪ್ಪಿನ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಅಂಶದ (mental element) ಸ್ಥಾನ (Rylands v. Fletcher, M.C. Mehta); ಅಪಕೃತ್ಯ ಯಾವುದಲ್ಲ (ಅಪರಾಧ, ಕರಾರು, ನೈತಿಕ ತಪ್ಪು); ಒಂದು ಕೋಷ್ಟಕ; ಉಪಸಂಹಾರ.
ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳು
ಶಾಸನ. ಕಾಲಮಿತಿ ಅಧಿನಿಯಮ, 1963 (Limitation Act, 1963) ರ ಕಲಂ (section) 2(m) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಾಗಿರುವ ಏಕೈಕ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ. "ಅಪಕೃತ್ಯ" ಎಂದರೆ "ಕೇವಲ ಕರಾರಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಸದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಅಲ್ಲದ ಸಿವಿಲ್ ತಪ್ಪು" ಎಂದು ಅದು ಉಪಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪಕೃತ್ಯ (tort) ಒಂದು ಸಿವಿಲ್ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ನಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. "ಕೇವಲ" ಎಂಬ ಪದದ ಮೂಲಕ, ಒಂದೇ ಕೃತ್ಯ ಕರಾರಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯೂ (breach of contract) ಅಪಕೃತ್ಯವೂ ಆಗಲು ಅದು ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಲೇಖಕರು.
- ಸಾಲ್ಮಂಡ್ ಪರಿಹಾರವನ್ನು (remedy) ನೋಡಿದರು. ಅಪಕೃತ್ಯ ಎಂದರೆ ಅನಿರ್ಧರಿತ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ (unliquidated damages) ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನಿನ (common law) ದಾವೆಯೇ ಪರಿಹಾರವಾಗಿರುವ ಸಿವಿಲ್ ತಪ್ಪು. ಅದು ಕೇವಲ ಕರಾರಿನ, ನ್ಯಾಸದ (trust) ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ಕೇವಲ ಸಮನ್ಯಾಯದ (equitable) ಬಾಧ್ಯತೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆಗಿರಬಾರದು.
- ವಿನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಅಪಕೃತ್ಯದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (tortious liability) ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾನೂನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಕರ್ತವ್ಯದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಕರ್ತವ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅದರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ಅನಿರ್ಧರಿತ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ದಾವೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
- ಫ್ರೇಸರ್ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಅಪಕೃತ್ಯ ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ in rem ಹಕ್ಕಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆ. ಅದು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಪಕ್ಷಕಾರನಿಗೆ ಪರಿಹಾರದ (compensation) ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. in rem ಹಕ್ಕು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ವಿರುದ್ಧ ಮಾನ್ಯ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ನೆಲೆ. ಒಟ್ಟಿಗೆ ಓದಿದಾಗ, ಅವು ಮೂರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಂದ (agreement) ಅಲ್ಲ, ಕಾನೂನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲರ ವಿರುದ್ಧ ಮಾನ್ಯವಾದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅದರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೇ (court) ನಿರ್ಧರಿಸುವ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರದ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಅನಿರ್ಧರಿತ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (essentials)
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಪಕೃತ್ಯಕ್ಕೂ ಮೂರು ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳಿವೆ:
- ಪ್ರತಿವಾದಿಯ (defendant) ಅಕ್ರಮ ಕೃತ್ಯ ಅಥವಾ ಲೋಪ (wrongful act or omission);
- ಅದು ವಾದಿಗೆ (plaintiff) ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ನಷ್ಟ (legal damage) ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು
- ಅದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯಾಂಶ 1: ಅಕ್ರಮ ಕೃತ್ಯ ಅಥವಾ ಲೋಪ
ನೈತಿಕವಲ್ಲ, ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ತಪ್ಪು. ಕೃತ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಧಿಸುವ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಬೇಕು. ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಪರಿಚಿತನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಹ ಕೇವಲ ನೈತಿಕ ತಪ್ಪು, ಕಾನೂನು ಏನಾದರೂ ಮಾಡುವ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ವಿಧಿಸದ ಹೊರತು, ಅಪಕೃತ್ಯವಲ್ಲ.
ಕಾನೂನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಕರ್ತವ್ಯ. Jay Laxmi Salt Works (P) Ltd v. State of Gujarat, (1994) 4 SCC 1 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಭೂಸುಧಾರಣಾ ಒಡ್ಡು ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರನ ಉಪ್ಪಿನ ಆಗರಗಳನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿ ನಾಶಮಾಡಿತು. ಅಪಕೃತ್ಯದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಕಾನೂನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Supreme Court) ವಿವರಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಕರಾರಿನ (contract) ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪಕ್ಷಕಾರರು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರವನ್ನು (damages) ನೀಡಿತು.
ಏನಾದರೂ ಮಾಡುವ ಕರ್ತವ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ಲೋಪವೂ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. Municipal Corporation of Delhi v. Subhagwanti, AIR 1966 SC 1750 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಚಾಂದನಿ ಚೌಕದ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರ ಕುಸಿದು ಮೂವರನ್ನು ಕೊಂದಿತು. ಗೋಪುರ ಎಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ಹಳೆಯದಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅದರ ಮೇಲಿನ ಅಂತಸ್ತಿನ ಗಾರೆಯ ಆಯುಷ್ಯ ಕೇವಲ ನಲವತ್ತರಿಂದ ನಲವತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳು. ನಿಗಮ (Corporation) ಅಡಗಿದ ದೋಷಗಳಿಗಾಗಿ (defects) ಅದನ್ನು ಎಂದೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರ (liable) ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಪಕ್ಕದ ಕಟ್ಟಡದ ಮಾಲೀಕ (owner) ಅದನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡುವ ಕರ್ತವ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸದಿರುವುದು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ (negligence) ಆಗಿತ್ತು.
ಕರ್ತವ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಪಕೃತ್ಯವಿಲ್ಲ. Rajkot Municipal Corporation v. Manjulben Jayantilal Nakum, (1997) 9 SCC 552 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ನಿಗಮ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಸ್ತೆಬದಿಯ ಮರವೊಂದು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬಿದ್ದು ಒಬ್ಬ ಪಾದಚಾರಿಯನ್ನು ಕೊಂದಿತು. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿಗಮದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು (appeal) ಪುರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಕಾಳಜಿಯ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು (duty of care) ಮೊದಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ (public authority) ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ (statutory power) ಇದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಕರ್ತವ್ಯ ಉದ್ಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಮರ ಬೀಳುವುದನ್ನು ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.
ಮುಖ್ಯಾಂಶ 2: ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ನಷ್ಟ
ಅರ್ಥ. ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ನಷ್ಟ ಎಂದರೆ ವಾದಿಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆ; ಅದನ್ನು injuria, ಅಂದರೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹಾನಿ (legal injury), ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಅರ್ಥ damnum ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಹಣದ ನಷ್ಟವಲ್ಲ. ಹಣ ಕಳೆದುಹೋಯಿತೇ ಎಂಬುದಲ್ಲ, ಹಕ್ಕು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಯಿತೇ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ.
ನಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಹಾನಿ (injuria sine damno): ಕ್ರಮಾರ್ಹ (actionable). Lucknow Development Authority v. M.K. Gupta, AIR 1994 SC 787 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿವರಿಸಿದ Ashby v. White (1703) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಅರ್ಹ ಮತದಾರನೊಬ್ಬನ ಮತವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದನು. ಅವನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಗೆದ್ದನು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಏನೂ ನಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವನ ಹಕ್ಕುಮಂಡನೆಗೆ ಡಿಕ್ರಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. Bhim Singh v. State of Jammu and Kashmir, AIR 1986 SC 494 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಶಾಸಕರನ್ನು ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಡಲಾಯಿತು. ವಿಚಾರಣೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೂ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅವರಿಗೆ Rs. 50,000 ನೀಡಿತು.
ಹಾನಿಯಿಲ್ಲದ ನಷ್ಟ (damnum sine injuria): ಕ್ರಮಾರ್ಹವಲ್ಲ. Gloucester Grammar School ಪ್ರಕರಣವನ್ನು (1410) ಕರ್ನಾಟಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (High Court) ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ತೆರೆದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಶಾಲೆ ವಾದಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಸೆಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಸ್ಪರ್ಧೆ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ದಾವೆ ಸಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. Bradford Corporation v. Pickles, [1895] AC 587 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಭೂಮಾಲೀಕ ನಗರದ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಒಸರುವ ನೀರನ್ನು ತಡೆದನು; ನಗರ ತನ್ನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಅವನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದನು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಹೊಣೆಗಾರನಾಗಲಿಲ್ಲ. ಒಸರುವ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಯಾರಿಗೂ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಹೇತು (motive) ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಅಕ್ರಮವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಮುಖ್ಯಾಂಶ 3: ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪರಿಹಾರ
ತಪ್ಪು, ಕಾನೂನು ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನಿರ್ಧರಿತ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರವನ್ನು, ನೀಡುವಂತಹದಾಗಿರಬೇಕು. ಇದೇ ubi jus ibi remedium ಎಂಬ ಸೂಕ್ತಿ (maxim): ಹಕ್ಕು ಇರುವಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಇರುತ್ತದೆ. ಪರಿಹಾರ ಅಪಕೃತ್ಯವನ್ನು ಇತರ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಕೂಡ. ಅಪರಾಧವನ್ನು (crime) ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದಾವೆಯ (suit) ಮೇಲೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರದ ಜೊತೆಗೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ಬಂಧಕಾಜ್ಞೆ (injunction) ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಬಹುದು.
ತಪ್ಪು ಮುಖ್ಯಾಂಶವೇ?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ರಮ ಕೃತ್ಯ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ್ದಾಗಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ತಪ್ಪು ಯಾವಾಗಲೂ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
- Rylands v. Fletcher, (1866) LR 1 Ex 265 ಅನ್ನು ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳ ಜಲಾಶಯದ ನೀರು ಹಳೆಯ ಗಣಿ ಕುಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ನುಗ್ಗಿ ವಾದಿಯ ಗಣಿಯನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿತು. ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರಿರದಿದ್ದರೂ ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ಹೊಣೆಗಾರರಾದರು. ಅದೇ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (strict liability).
- M.C. Mehta v. Union of India, AIR 1987 SC 1086 ಪ್ರಕರಣ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿನ ಓಲಿಯಮ್ ಅನಿಲ ಸೋರಿಕೆಯ ನಂತರ ಬಂತು. ಅಪಾಯಕಾರಕ (hazardous) ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಉದ್ಯಮ ಅದರಿಂದಾಗುವ ಕೆಡುಕಿಗೆ, ಯಾವುದೇ ಅಪವಾದಗಳಿಲ್ಲದೆ (exceptions), ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರ ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಅಕ್ರಮ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ತಪ್ಪಿಲ್ಲದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು (liability without fault) ವಿಧಿಸಬಹುದು. Bradford ತೋರಿಸುವಂತೆ, ದುರುದ್ದೇಶದ ಅಭಿಯೋಜನೆಯಂತಹ (malicious prosecution) ಕೆಲವು ಅಪಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಹೇತುವೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಪ್ರಸ್ತುತ.
ಅಪಕೃತ್ಯದ ಕಾನೂನೇ, ಅಪಕೃತ್ಯಗಳ ಕಾನೂನೇ?
ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತತ್ವ ಇದೆಯೇ, ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಪಕೃತ್ಯಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾತ್ರ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
- ವಿನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ತತ್ವದ ಪರವಾಗಿದ್ದರು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲ ಕೆಡುಕೂ, ಅದಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ ಹೊರತು, ಕ್ರಮಾರ್ಹ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ತಪ್ಪುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹೊಸ ಅಪಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಬಹುದು.
- ಸಾಲ್ಮಂಡ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾರಿವಾಳದ ಗೂಡುಗಳಂತೆ (pigeon-holes), ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ನಿಯಮಗಳಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಪಕೃತ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರವಾಗಿದ್ದರು. ವಾದಿ ತನ್ನ ವಾದವನ್ನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರೊಳಗೆ ತರಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಸೋಲುತ್ತಾನೆ.
ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಡೆಗೆ ವಾಲುತ್ತವೆ. Jay Laxmi Salt Works ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಪಕೃತ್ಯಗಳ ಕಾನೂನನ್ನು, ಗಡಿಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಬೇಲಿ ಹಾಕಲಾಗದ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾನೂನು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿತು. ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು, ಹಳೆಯದಿರಲಿ ಹೊಸದಿರಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಪಕೃತ್ಯಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ.
ಅಪಕೃತ್ಯ ಯಾವುದಲ್ಲ
| ಅಂಶ | ಅಪಕೃತ್ಯ | ಅಪರಾಧ | ಕರಾರಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆ |
|---|---|---|---|
| ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು | ಕಾನೂನು | ಕಾನೂನು | ಪಕ್ಷಕಾರರು |
| ಯಾರಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು | ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ | ಸಮಾಜಕ್ಕೆ | ಇನ್ನೊಂದು ಪಕ್ಷಕಾರನಿಗೆ |
| ವ್ಯವಹರಣೆ ತರುವವರು | ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ | ರಾಜ್ಯ | ಇನ್ನೊಂದು ಪಕ್ಷಕಾರ |
| ಪರಿಹಾರ | ಅನಿರ್ಧರಿತ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ, ನಿರ್ಬಂಧಕಾಜ್ಞೆ | ಶಿಕ್ಷೆ | ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ, ಅನೇಕ ವೇಳೆ ನಿರ್ಧರಿತ ಅಥವಾ ಕರಾರಿನಿಂದ ಅಳೆಯಲಾದದ್ದು |
ಉಪಸಂಹಾರ. ಕಾಲಮಿತಿ ಅಧಿನಿಯಮ, 1963 ರ ಕಲಂ 2(m) ಉಪಬಂಧಿಸುವಂತೆ, ಅಪಕೃತ್ಯ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಕರಾರಿನ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಸದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಲ್ಲದ ಸಿವಿಲ್ ತಪ್ಪು. ಅದು ಕಾನೂನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಕರ್ತವ್ಯದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನಿರ್ಧರಿತ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರದ ಮೂಲಕ ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮೂರು ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳಿವೆ. ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುವ ಅಕ್ರಮ ಕೃತ್ಯ ಅಥವಾ ಲೋಪ, ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾದ ಹಕ್ಕು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ನಷ್ಟ ಇರಬೇಕು. ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪರಿಹಾರವೂ ಇರಬೇಕು. Subhagwanti ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, ಕಾನೂನು ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದಲ್ಲಿ ಲೋಪವೂ ಸಾಕು, ಆದರೆ Rajkot ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಂತೆ, ಕರ್ತವ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಅಪಕೃತ್ಯವಿಲ್ಲ. Ashby v. White ತೋರಿಸುವಂತೆ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾದ ಹಕ್ಕು ನಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಕ್ರಮಾರ್ಹ, ಆದರೆ Bradford ತೋರಿಸುವಂತೆ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾದ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲದ ನಷ್ಟ ಕ್ರಮಾರ್ಹವಲ್ಲ.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the KSLU B.A. LL.B. Semester 2 Kannada solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Solved papers: ₹499 Already bought it? Sign in
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
What should we fix or add?
ಈ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡಿತೇ? ತಿಳಿಸಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ.