ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ತತ್ವಗಳು
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ
B.A. LL.B. (Five Years) · ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 1
2017 Dec ಪರೀಕ್ಷೆ
munotes.in
ಮುಂಬೈ
B.A. LL.B. (Five Years) Sem 1 Principles of Economics 2017 Dec Question Paper with Solutions in Kannada
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಪಾಠದ ಬಗ್ಗೆ
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು Q3, Q9 ರಲ್ಲಿ KSLU ಮುದ್ರಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವು ಅವುಗಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪಾಠಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಓದುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತರಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.
munotes.in ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು: 2 ನವೆಂಬರ್ 2026.
ಪ್ರಕಾಶಕರು: munotes.in, ಮುಂಬೈ.
ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು munotes.in ನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗ ಬರೆದು ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ; ಇದು munotes.in ಮಾಡಿದ ಅವುಗಳ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ.
ಈ ಸಂಪುಟದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ಶ್ರೇಯ ನೀಡಿ: munotes.in ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪುಟದ ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ನೀಡಿ. ಇಡೀ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಮರುಮುದ್ರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಗಳು: munotes.in/content-license.
munotes.in ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಧನ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉತ್ತರಸೂಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಪುಟದ ಉತ್ತರಗಳು ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳು: ಪೂರ್ಣ ಅಂಕ ಪಡೆಯುವ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬರೆದವು. ಅವು ಅಧ್ಯಯನದ ಸಾಧನ; ಪರೀಕ್ಷಕರು ಹೇಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಧಾರವಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2017 Dec ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ; ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೇ ಮುದ್ರಿಸಿದೆ.
ಪರಿವಿಡಿ
ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2017 Dec ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಇವೆ.
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ
The questions in this volume are the questions asked at the 2017 Dec examination, reproduced as ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ set them, in the order it set them. ದೀರ್ಘ ಓದುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಸಾರಾಂಶಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ. Only the answers are ours. ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ನೋಡಿ.
ಅವಧಿ: 3 hours · ಒಟ್ಟು ಅಂಕಗಳು: 100 · 13 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ
ಈ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುವುದು
ಮೊದಲು ಪರೀಕ್ಷೆಯಂತೆಯೇ, ಸಮಯ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೀವೇ ಬಿಡಿಸಿ. ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಓದಿ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಗಳಿಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿ. ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಉತ್ತರ ಓದುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ ಎನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ: ಉತ್ತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನೀವೇ ಬರೆಯಬಲ್ಲಿರಿ ಎಂಬುದು ಎರಡು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು.
Q1ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅದರ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ದೋಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.[16]
ಉತ್ತರ
ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಿ: ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ (capitalism) ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ಅದೃಶ್ಯ ಹಸ್ತದಲ್ಲಿ ಅದರ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೇರು; ಬೆಲೆ (price) ಯಂತ್ರಾಂಗ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ; ಲಕ್ಷಣಗಳು; ಗುಣಗಳು; ವ್ಯಾಪಾರ ಚಕ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ದೋಷಗಳು; ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮ (welfare) ಆಧುನಿಕ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಿಸಿವೆ; ಒಂದು ಹೋಲಿಕೆಯ ಕೋಷ್ಟಕ; ಮತ್ತು ಒಂದು ತೀರ್ಮಾನ.
ಅರ್ಥ
ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಎಂದರೆ ಭೂಮಿ (land), ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗಣಿಗಳಂಥ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಧನಗಳು (means of production) ಖಾಸಗಿ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (economic system). ಅವುಗಳನ್ನು ಲಾಭ (profit) ಗಳಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (firms), ಬೆಲೆ ಯಂತ್ರಾಂಗದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ (market) ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಪಾತ್ರ ಸೀಮಿತ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು, ಕರಾರುಗಳನ್ನು (contracts) ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು.
ಅದನ್ನು ಮುಕ್ತ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (free enterprise economy), ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪರಹಿತ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ (laissez-faire economy) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. laissez-faire ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛದ ಅರ್ಥ "ಅವರು ಮಾಡಲಿ", ಅಂದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಲಿ.
ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೇರು: ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್
ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ಪರವಾದ ವಾದವನ್ನು ಮೊದಲು ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್ The Wealth of Nations (1776) ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಲಾಭವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಯಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ "ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿರದ ಒಂದು ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಒಂದು ಅದೃಶ್ಯ ಹಸ್ತದಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ" ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಹಿತವನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ, ಅವನು ನೇರವಾಗಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದಕ್ಕಿಂತ ಆಗಾಗ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಬ್ಬ ರೊಟ್ಟಿ ತಯಾರಕ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ರೊಟ್ಟಿ ಸುಡುತ್ತಾನೆ, ಆದರೂ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪೈಪೋಟಿಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸ್ವಹಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಏನನ್ನು, ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾರಿಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯಲ್ಲಿ, ಬೆಲೆಗಳು ಈ ಮೂರನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
- ಏನನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು. ಕೊಳ್ಳುವವರು ಹಣ ಕೊಡುವ ಸರಕುಗಳನ್ನು (goods) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಲಾಭ ಗಳಿಸುತ್ತವೆ. ಜನರು ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ರೇಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ, ಫೋನುಗಳ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಲಾಭ ಏರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕರು ಫೋನುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾರೆ.
- ಹೇಗೆ ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಗ್ಗದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ (cost) ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ.
- ಯಾರಿಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು. ಹಣ ಕೊಡಬಲ್ಲವರಿಗೆ ಸರಕುಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪಾಲು ಅವನ ವರಮಾನವನ್ನು (income) ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಅವನು ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ: ಅವನ ಶ್ರಮ (labour), ಭೂಮಿ ಅಥವಾ ಬಂಡವಾಳ (capital).
ಯಾವುದೇ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಇದನ್ನು ಯೋಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಾನಾಗಿಯೇ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಿಡಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆ: ಬೆಲೆಗಳು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ (production) ಹೇಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕಳಪೆ ಮುಂಗಾರು ಈರುಳ್ಳಿಯ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು (supply) ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ಅದರ ಬೆಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬಗಳು ಕಡಿಮೆ ಈರುಳ್ಳಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಈರುಳ್ಳಿ ಅಗ್ಗವಾಗಿರುವ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ತರುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದಿನ ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ, ರೈತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹೆಚ್ಚು ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೂರೈಕೆ ಏರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಮತ್ತೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಾರೂ ಆದೇಶಿಸಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಲೆಗೆ ಕೇವಲ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ, ಮತ್ತು ಕೊರತೆ ಕ್ರಮೇಣ ಸರಿಹೋಯಿತು. ಇದೇ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಬೆಲೆ ಯಂತ್ರಾಂಗ, ಮತ್ತು ಇದೇ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ಹೃದಯ.
ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು
1. ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿ. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗಿದೆ.
2. ಉದ್ಯಮದ (enterprise) ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ. ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬಹುದು, ಏನನ್ನು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆರಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚಬಹುದು.
3. ಲಾಭದ ಪ್ರೇರಣೆ. ಲಾಭದ ಬಯಕೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ, ಅಪಾಯ ಹೊರುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ (innovation) ಅದೇ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ.
4. ಬೆಲೆ ಯಂತ್ರಾಂಗ. ಬೇಡಿಕೆ (demand) ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಬೆಲೆಗಳು ಎಲ್ಲ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ.
5. ಅನುಭೋಗಿಯ (consumer) ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ (sovereignty). ಅನುಭೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಖರ್ಚಿನ ಮೂಲಕ ಏನನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನುಭೋಗಿಯೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ರಾಜ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
6. ಪೈಪೋಟಿ. ಕೊಳ್ಳುವವರಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಉತ್ಪಾದಕರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಶ್ರಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೈಪೋಟಿ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ.
7. ಉದ್ಯೋಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ. ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಆರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಬಹುದು.
8. ರಾಜ್ಯದ ಸೀಮಿತ ಪಾತ್ರ. ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು, ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕರಾರುಗಳ ಜಾರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ.
9. ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆ. ಸಮಾಜ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಮತ್ತು ಕೂಲಿಗಾಗಿ (wages) ದುಡಿಯುವವರ ನಡುವೆ ವಿಭಜಿತವಾಗಿದೆ.
10. ವರಮಾನದ ಅಸಮಾನತೆ. ವರಮಾನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ವರಮಾನಗಳು ಅಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ಗುಣಗಳು
1. ದಕ್ಷತೆ. ಪೈಪೋಟಿ ಮತ್ತು ಲಾಭದ ಪ್ರೇರಣೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲು ತಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಷ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊರದೂಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೆ, ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಭಾವನೆ (reward) ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನಮಟ್ಟದ ಏರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯಿತು.
3. ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿ. ಲಾಭದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೊಸ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.
4. ಅನುಭೋಗಿಯ ಆಯ್ಕೆ. ಅನುಭೋಗಿಗಳು ಸರಕುಗಳ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.
5. ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ. ಜನರು ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಲು, ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು, ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲು ಮತ್ತು ತಮಗೆ ಇಷ್ಟಬಂದಂತೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲು ಸ್ವತಂತ್ರರು.
6. ತಾನಾಗಿಯೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು. ದುಬಾರಿ ಯೋಜನಾ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಇಲ್ಲದೆ ಬೆಲೆ ಯಂತ್ರಾಂಗ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
7. ನಮ್ಯತೆ. ಅಭಿರುಚಿಗಳಲ್ಲಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ (technology) ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇಗನೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
8. ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಸಂಭಾವನೆ. ಹೆಚ್ಚು ದುಡಿಯುವವರಿಗೆ, ಹೆಚ್ಚು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅಥವಾ ಅಪಾಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಸಂಭಾವನೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ದೋಷಗಳು
1. ವರಮಾನದ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ (wealth) ಅಸಮಾನತೆ. ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೆಲವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅನೇಕರು ಬಡವರಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಅಸಮಾನತೆ ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಶ್ರಮದ ಶೋಷಣೆ. ದುರ್ಬಲ ಚೌಕಾಸಿ ಶಕ್ತಿಯಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಕೂಲಿ ಕೊಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಳಪೆ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು.
3. ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಗಳ (monopolies) ಬೆಳವಣಿಗೆ. ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಣ್ಣವನ್ನು ನುಂಗುವುದರಿಂದ ಪೈಪೋಟಿ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಏರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು (output) ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
4. ವ್ಯಾಪಾರ ಚಕ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ. ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಉತ್ಕರ್ಷಗಳ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಕುಸಿತಗಳ ನಡುವೆ ತೂಗಾಡುತ್ತವೆ. 1930 ರ ದಶಕದ ಮಹಾ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದಲ್ಲಿ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ನಿರುದ್ಯೋಗ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮರುಕಳಿಸುವ ಲಕ್ಷಣ.
5. ವ್ಯರ್ಥ ಪೈಪೋಟಿ. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಜಾಹೀರಾತಿಗೆ ಮತ್ತು ನಕಲು ಸ್ಥಾವರಗಳಿಗೆ ಭಾರೀ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತವೆ.
6. ಶ್ರೀಮಂತರಿಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆ. ಹಣ ಕೊಡಬಲ್ಲವರಿಗೆ ಸರಕುಗಳು ಹೋಗುವುದರಿಂದ, ಬಡವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಕೊರತೆಯಿರುವಾಗ ಶ್ರೀಮಂತರಿಗಾಗಿ ವೈಭೋಗದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು.
7. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸರಕುಗಳ ಕಡೆಗಣನೆ. ರಸ್ತೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಡಿಮೆ ಪೂರೈಕೆಯಾಗಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ.
8. ಸಾಮಾಜಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳು. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಮಲಿನಗೊಳಿಸಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಹಾನಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ವೆಚ್ಚ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
9. ಅನುಭೋಗಿಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಸೀಮಿತ. ಜಾಹೀರಾತು ಅಭಿರುಚಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅನುಭೋಗಿ ನಿಜವಾಗಿ ರಾಜನಲ್ಲ.
10. ವರ್ಗ ಸಂಘರ್ಷ. ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ನಡುವಿನ ವಿಭಜನೆ ಮುಷ್ಕರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಆಧುನಿಕ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ
ಶುದ್ಧ laissez-faire ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಈಗ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಮಹಾ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ನಂತರ, ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಒಟ್ಟು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು, ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಇಂದು ಅವು:
- ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನಿನ (competition law) ಮೂಲಕ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಅಧಿನಿಯಮ (Competition Act), 2002 ರ ಕಲಂ (section) 4 ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು (abuse of dominant position) ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.
- ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನಗಳ (minimum wages) ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ, 2019 ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಗತ್ಯಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
- ಪಿಂಚಣಿಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಬೆಂಬಲದಂಥ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
- ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಶ್ರೀಮಂತರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರೀ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ "ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ" ದೇಶಗಳು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ತಿದ್ದುವ ಮಿಶ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (mixed economies).
ಭಾರತದ ಸ್ಥಿತಿ. ಭಾರತ ಎಂದಿಗೂ ಶುದ್ಧ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೃಷಿಯನ್ನು, ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನು (industry) ನಡೆಸಿದೆ. 24 ಜುಲೈ 1991 ರ ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೀತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯ ಇನ್ನೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಮುಖ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತ, ಸಂವಿಧಾನದ (Constitution) ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ (directive principles) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮಿಶ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ಬಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಾದದ ಹೋಲಿಕೆ
| ಅಂಶ | ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ | ಸಮಾಜವಾದ (socialism) |
|---|---|---|
| ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಧನಗಳ ಒಡೆತನ | ಖಾಸಗಿ | ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಸಮಾಜ |
| ಮುಖ್ಯ ಪ್ರೇರಣೆ | ಲಾಭ | ಸಾಮಾಜಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ |
| ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುವವರು | ಬೆಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ | ಕೇಂದ್ರ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ |
| ಅನುಭೋಗಿಯ ಆಯ್ಕೆ | ವ್ಯಾಪಕ | ಸೀಮಿತ |
| ದಕ್ಷತೆ | ಹೆಚ್ಚು | ಕಡಿಮೆ |
| ಅಸಮಾನತೆ | ಹೆಚ್ಚು | ಕಡಿಮೆ |
| ಅಂಶ | ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ | ಸಮಾಜವಾದ (socialism) |
|---|---|---|
| ವ್ಯಾಪಾರ ಚಕ್ರಗಳು | ಮರುಕಳಿಸುತ್ತವೆ | ಯೋಜನೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ |
| ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ | ವ್ಯಾಪಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ | ನಿರ್ಬಂಧಿತ |
ತೀರ್ಮಾನ. ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಎಂದರೆ ಖಾಸಗಿ ಒಡೆತನದ, ಲಾಭದ ಪ್ರೇರಣೆಯ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು, ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾರಿಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಬೆಲೆ ಯಂತ್ರಾಂಗ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿ, ಉದ್ಯಮದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಪೈಪೋಟಿ ಮತ್ತು ಅನುಭೋಗಿಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ದಕ್ಷತೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಆವಿಷ್ಕಾರ, ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅದರ ಗುಣಗಳು. ಅಸಮಾನತೆ, ಶೋಷಣೆ, ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ, ವ್ಯಾಪಾರ ಚಕ್ರಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸರಕುಗಳ ಕಡೆಗಣನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳು ಅದರ ದೋಷಗಳು. ಈ ದೋಷಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ, ಆಧುನಿಕ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಅದರ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುವ ಮಿಶ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the KSLU B.A. LL.B. Semester 1 Kannada solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Solved papers: ₹499 Already bought it? Sign in
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
What should we fix or add?
ಈ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡಿತೇ? ತಿಳಿಸಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ.