Forensic Science and Scientific Investigation of Crime Notes in Marathi (न्यायसहायक विज्ञान आणि गुन्ह्याचे वैज्ञानिक अन्वेषण) | LL.M. Semester 3 | Mumbai University | munotes

अनुक्रमणिका

मॉड्यूल I

1. हा पेपर कशाविषयी आहे 1
2. न्यायसहायक विज्ञान म्हणजे काय 6
3. न्यायसहायक विज्ञान ज्या तत्त्वांवर उभे आहे 10
4. न्यायसहायक विज्ञानाची व्याप्ती, आणि ती कुठे संपते 15
5. भारताची फौजदारी न्यायव्यवस्था 19
6. फौजदारी न्यायव्यवस्थेचा अविभाज्य घटक म्हणून न्यायसहायक विज्ञान 23
7. न्यायसहायक पुरावा फौजदारी संपरीक्षेपर्यंत कसा पोहोचतो 27
8. तज्ज्ञ साक्षीदार: कलम 39(1) 31
9. इलेक्ट्रॉनिक पुराव्याचा परीक्षक: कलम 39(2) 36
10. तज्ज्ञांच्या अभिप्रायाशी संबंधित तथ्ये: कलम 40 40
11. हस्ताक्षर आणि स्वाक्षरीविषयी अभिप्राय: कलम 41 44
12. न्यायालय स्वतः तुलना करते तेव्हा: कलम 72 48
13. शासकीय वैज्ञानिक तज्ज्ञांचे अहवाल: कलम 329 52
14. तज्ज्ञाला बोलावण्याची गरज केव्हा नसते: कलम 330 56
15. पदावरील उत्तराधिकारी: कलम 336 60
16. तज्ज्ञ पुराव्याचे वजन 63
17. गुन्ह्याच्या घटनास्थळी न्यायसहायक तज्ज्ञ: कलम 176(3) 68
18. मुद्देमालाची जप्ती, मोहोरबंदी आणि पाठवणी 72
19. ताब्याची साखळी 76
20. अटक झालेल्या व्यक्तीची वैद्यकीय तपासणी: कलमे 51 ते 53 80
21. पीडितेची वैद्यकीय तपासणी: कलम 184 84
22. मृत्युसमीक्षा आणि शवविच्छेदन: कलम 194 88
23. नमुना स्वाक्षऱ्या, हस्ताक्षर आणि आवाजाचे नमुने: कलम 349 92
24. फौजदारी प्रक्रिया (ओळख) अधिनियम, 2022 96
25. अनुच्छेद 20(3) आणि शरीरातून मिळणारा पुरावा 101
26. संमती, आणि अनैच्छिक तंत्रांवरील मर्यादा 105
27. अनुच्छेद 21, खासगीपणा आणि न्यायसहायक माहितीचे जतन 110
28. व्यवस्था कुठे अपयशी ठरते 114
29. प्रयोगशाळांपूर्वी: 1849 पूर्वीचा भारत 118
30. हा विषय परदेशात कसा विकसित झाला 121
31. शासनाचे रासायनिक परीक्षक 126
32. मानवमिती, आणि भारताने ती का सोडून दिली 129
33. 1897 चे अंगुलिमुद्रा केंद्र 132
34. विवादित दस्तऐवजांचे शासकीय परीक्षक 136
35. शासनाचे रक्तजलशास्त्रज्ञ 140
36. पोलिसांचे वैज्ञानिक विभाग 144
37. राज्य न्यायसहायक विज्ञान प्रयोगशाळा 147
38. केंद्रीय न्यायसहायक विज्ञान प्रयोगशाळा 150
39. पोलीस संशोधन आणि विकास ब्युरो, आणि संचालनालय 153
40. राष्ट्रीय गुन्हे अभिलेख ब्युरो आणि अंगुलिमुद्रा केंद्रे 156
41. समित्या आणि आयोग 160
42. कायदे: 1920 ते 2022 163
43. डीएनए विधेयके, आणि भारतात अजूनही डीएनए कायदा का नाही 167
44. 2023 चे तीन नवे फौजदारी कायदे 171
45. राष्ट्रीय न्यायसहायक विज्ञान विद्यापीठ अधिनियम, 2020 175
46. भारतीय न्यायसहायक विज्ञान आज कुठे उभे आहे 178

मॉड्यूल II

1. मॉड्यूल II: विद्यापीठाने पूर्ण न केलेले वाक्य 182
2. न्यायसहायक विज्ञान प्रयोगशाळा काय करते 186
3. प्रयोगशाळेचे विभाग कसे असतात 190
4. न्यायसहायक बॅलिस्टिक्स: ही शाखा काय आहे 193
5. अग्निशस्त्रे आणि त्यांचे वर्गीकरण 197
6. अंतर्गत, बाह्य आणि अंतिम बॅलिस्टिक्स 201
7. रायफलिंग, बारीक रेघा आणि अग्निशस्त्राची ओळख 204
8. काडतुसांची रिकामी कवचे, फायरिंग पिन आणि ब्रीच फेसच्या खुणा 207
9. गोळीबाराचे अंतर, आणि प्रवेशाच्या व निर्गमनाच्या जखमा 210
10. गोळीबाराचे अवशेष 213
11. भारतीय न्यायालयातील बॅलिस्टिक्स पुरावा 216
12. न्यायसहायक जीवशास्त्र: ही शाखा काय आहे 220
13. रक्त: हे रक्त आहे का, कोणत्या प्रजातीचे, कोणत्या गटाचे 223
14. रक्तजलशास्त्र: वीर्य, लाळ आणि इतर द्रव 226
15. केस, धागे आणि वनस्पतीजन्य सूक्ष्म अवशेष 229
16. डीएनए आणि डीएनए प्रोफाइलिंग 232
17. भारतीय फौजदारी न्यायालयांतील डीएनए पुरावा 235
18. पितृत्व आणि इतर दिवाणी प्रश्नांतील डीएनए 239
19. भारतात डीएनए कायदा नाही 243
20. न्यायसहायक रसायनशास्त्र: ही शाखा काय आहे 246
21. न्यायसहायक विषशास्त्र: ही शाखा काय आहे 249
22. विषांचे वर्ग, आणि प्रत्येक विष कसे शोधले जाते 252
23. व्हिसेरा, नमुने घेणे आणि रासायनिक परीक्षकाचा अहवाल 256
24. अमली पदार्थ, त्यांचे विश्लेषण, आणि प्रमाणाचा प्रश्न 259
25. मद्य, त्याचे प्रमाण ठरवणे, आणि मद्यपान करून वाहन चालवणे 263
26. स्फोटके, जाळपोळ आणि आगीचे अवशेष 268
27. न्यायवैद्यकशास्त्र आणि वैद्यकीय विधिशास्त्र 272
28. वैद्यकीय-कायदेशीर शवविच्छेदन 276
29. जिवंत आणि मृत व्यक्तींची ओळख 279
30. मृत्यूनंतर लोटलेला काळ 282
31. इजा आणि जखमा 285
32. श्वासावरोधाने होणारे मृत्यू 289
33. लैंगिक अपराध आणि वैद्यकीय पुरावा 292
34. न्यायालयातील वैद्यकीय साक्षीदार 296
35. न्यायसहायक मानवशास्त्र: ही शाखा काय आहे 300
36. मानवी हाडांचे विश्लेषण 303
37. वयनिश्चिती आणि कायदा 306
38. अध्यारोपण आणि चेहऱ्याची पुनर्रचना 310
39. न्यायसहायक दंतशास्त्र 313
40. अंगुलिमुद्रा: तीन तत्त्वे 316
41. अंगुलिमुद्रांच्या नक्षी आणि त्यांचे प्रकार 319
42. वर्गीकरण, आणि हेन्री पद्धत 322
43. अदृश्य ठसा उठवणे आणि उचलणे 326
44. तुलना, साम्यबिंदू, आणि स्वयंचलित प्रणाली 329
45. भारतीय न्यायालयातील अंगुलिमुद्रा पुरावा 332
46. विवादित दस्तऐवज: ही शाखा काय आहे 336
47. हस्ताक्षराची ओळख 340
48. स्वाक्षऱ्या आणि बनावटगिरीचे वर्ग 344
49. फेरफार, खोडणे, झाकणे आणि दाबून उमटलेले लेखन 347
50. शाई, कागद, टंकलेखन आणि छपाई 350
51. बनावट चलन 353
52. भारतीय न्यायालयातील विवादित दस्तऐवजांचा पुरावा 357
53. न्यायसहायक भौतिकशास्त्र आणि उपकरणे 361
54. गुन्हे शोधात अतिनील आणि अवरक्त किरणे 364
55. न्यायसहायक मानसशास्त्र आणि खोटेपणाचा शोध 367
56. डिजिटल आणि सायबर न्यायसहायक विज्ञान 370
57. आवाज आणि वक्त्याची ओळख 374
58. न्यायसहायक छायाचित्रण आणि चित्रीकरण 378
59. गुन्ह्याच्या घटनास्थळाचे व्यवस्थापन 382
60. प्रयोगशाळेतील इतर विभाग 386

मॉड्यूल III

1. मॉड्यूल III काय विचारते 390
2. आधुनिक साधने, यादी आणि गट 393
3. गुन्हे नियंत्रणाची आधुनिक तंत्रे 396
4. नार्को-विश्लेषण 399
5. पॉलिग्राफ 403
6. ब्रेन इलेक्ट्रिकल ॲक्टिव्हेशन प्रोफाइल आणि ब्रेन मॅपिंग 406
7. तिन्ही तंत्रांना लागू होणारी संविधानिक मर्यादा 409
8. क्लोज्ड सर्किट टेलिव्हिजन आणि व्हिडिओ पाळत 413
9. चेहरा ओळख 417
10. नंबर प्लेट ओळख आणि वाहतूक नियमांची अंमलबजावणी 421
11. जैवमितीय ओळख आणि मोजमापांचा डेटाबेस 426
12. गुन्हे आणि गुन्हेगार मागोवा नेटवर्क आणि आंतरपरिचालनीय फौजदारी न्यायव्यवस्था 430
13. पोलीस अधिकाऱ्याला शोधता येणारे राष्ट्रीय डेटाबेस 434
14. स्फोटकांच्या सूक्ष्म अवशेषांचा शोध आणि सुवाह्य बॉम्ब शोधक 437
15. तपासणी: धातुशोधक, स्कॅनर आणि सामान तपासणी प्रणाली 441
16. मानवरहित हवाई वाहने आणि हवाई पाळत 445
17. संदेशवहनाचे अवरोधन आणि कॉल डेटा रेकॉर्ड 449
18. मोबाइल उपकरणांचे न्यायसहायक विश्लेषण आणि स्थानाचा पुरावा 455
19. पुराव्यातील इलेक्ट्रॉनिक अभिलेख: कलम 63 आणि प्रमाणपत्र 459
20. मागोवा घेणारी उपकरणे आणि वाहन टेलिमॅटिक्स 464
21. कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि भाकीत करणारी पोलीस व्यवस्था 468
22. रचनेद्वारे गुन्हा टाळणे: परिस्थितीजन्य प्रतिबंध 472
23. तंत्रज्ञानाधारित गुन्हे नियंत्रणाची किंमत 475

मॉड्यूल IV

1. आंतरराज्य गुन्हा म्हणजे काय 480
2. विद्यापीठ विचारते त्या स्वरूपातील आंतरराज्य गुन्हे 483
3. संविधानामुळे हे गुन्हे अवघड का ठरतात 487
4. संहितेखालील प्रादेशिक अधिकारक्षेत्र 492
5. न्याय संहितेची प्रदेशबाह्य व्याप्ती 497
6. संघटित गुन्हेगारी: कलम 111 501
7. किरकोळ संघटित गुन्हेगारी: कलम 112 505
8. दहशतवादी कृत्य: कलम 113 आणि बेकायदेशीर कृत्ये (प्रतिबंध) अधिनियम 508
9. राज्याच्या सीमेपलीकडे अन्वेषण 514
10. अधिकारक्षेत्राबाहेर अटक आणि ट्रान्झिट रिमांड 519
11. केंद्रीय अन्वेषण विभाग आणि 1946 चा अधिनियम 524
12. राज्याची संमती, सर्वसाधारण संमती, आणि ती मागे घेणे 529
13. राष्ट्रीय अन्वेषण अभिकरण 533
14. नोंदी, समन्वय आणि राष्ट्रीय चित्र 539
15. आंतरराज्य गुन्हेगार: हिस्ट्री शीट आणि पाळत 543
16. INTERPOL: ते काय आहे 547
17. INTERPOL ची रचना कशी आहे 552
18. INTERPOL काय करते: त्याची कार्ये आणि त्याचे डेटाबेस 557
19. INTERPOL च्या नोटिसा 561
20. भारत आणि INTERPOL 566
21. INTERPOL काय करू शकत नाही 571
22. प्रत्यार्पण 576
23. परस्पर कायदेशीर सहाय्य आणि विनंतीपत्रे 583
24. राष्ट्रसीमापार गुन्हेगारी 588
25. आंतरराज्य गुन्ह्याचे वैज्ञानिक अन्वेषण 594
26. व्यवस्था कुठे अपयशी ठरते: आंतरराज्य गुन्हे 599