munotes®

Science Technology and Human Rights Notes in Marathi (विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि मानवी हक्क) | LL.M. Semester 3 | Mumbai University | munotes

मराठी आवृत्ती munotes.in

विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि मानवी हक्क

LL.M. · सत्र 3

मुंबई विद्यापीठाच्या सध्या लागू असलेल्या LL.M. अभ्यासक्रमानुसारच

मुंबई विद्यापीठ आणि त्याच्याशी संलग्न सर्व विधी महाविद्यालयांतील LL.M. विद्यार्थ्यांसाठी

पुस्तक उघडा ↓

munotes.in गट 4: मानवी हक्क कायदा

अनुक्रमणिका

मॉड्यूल I

  1. हा पेपर कशाबद्दल आहे 1
  2. मानवी हक्क म्हणजे काय 5
  3. वैज्ञानिक प्रगतीत सहभागी होण्याचा हक्क 8
  4. वैश्विक जाहीरनाम्यातील खासगीपणा आणि आरोग्य 12
  5. प्रसंविदेतील विज्ञानाचा हक्क 15
  6. विज्ञानाचे जतन, विकास आणि प्रसार करण्याचे कर्तव्य 19
  7. वैज्ञानिक संशोधनासाठी अपरिहार्य स्वातंत्र्य 25
  8. विज्ञानातील आंतरराष्ट्रीय सहकार्य 32
  9. प्रसंविदेतील आरोग्याचा हक्क 38
  10. सर्वसाधारण टिप्पणी 25 आणि हक्काचा आशय 44
  11. उपलब्धता, सुलभता, स्वीकारार्हता आणि गुणवत्ता 52
  12. वैज्ञानिक प्रगतीतील सहभाग 57
  13. लाभांचे वाटप 63
  14. दुहेरी वापर: तेच तंत्रज्ञान दोन्ही बाजूंनी 71
  15. मूलभूत कर्तव्य म्हणून विज्ञाननिष्ठ दृष्टी 76
  16. अनुच्छेद 21 खालील विज्ञान 82
  17. शिक्षण आणि ज्ञानाचा प्रसार 89
  18. आरोग्य आणि काम यांविषयीची मार्गदर्शक तत्त्वे 94
  19. संविधानातील पर्यावरण 101
  20. वैज्ञानिक: हक्क आणि जबाबदाऱ्या 107
  21. सावधगिरीचे तत्त्व 113
  22. तंत्रज्ञान हा हक्कांचा प्रश्न कसा बनतो 119
  23. खासगीपणा आणि पाळत 125
  24. शारीरिक अखंडता आणि संमतीशिवाय हस्तक्षेप 130
  25. समानता आणि डिजिटल दरी 137
  26. आरोग्य आणि वैद्यकीय तंत्रज्ञान 142
  27. काम, स्वयंचलन आणि उपजीविका 147
  28. अभिव्यक्ती आणि माहिती तंत्रज्ञान 153
  29. पर्यावरण आणि तंत्रज्ञानामुळे होणारी हानी 159
  30. शस्त्रे, युद्ध आणि जीविताचा हक्क 165
  31. जैवतंत्रज्ञान, जनुकशास्त्र आणि मानवी प्रतिष्ठा 171
  32. कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि यंत्रांनी घेतलेले निर्णय 176
  33. प्रजनन तंत्रज्ञान आणि स्वायत्तता 181
  34. न्यायसहायक विज्ञान आणि आरोपीचे हक्क 186
  35. तंत्रज्ञान आणि बालकाचे हक्क 191
  36. तंत्रज्ञान आणि दिव्यांग व्यक्ती 196
  37. औषधांपर्यंत पोहोच आणि पेटंट 201
  38. तंत्रज्ञानाचे नियमन करण्याचे राज्याचे कर्तव्य 207
  39. तंत्रज्ञानामुळे हानी होते तेव्हाचे उपाय 212

मॉड्यूल II

  1. वैद्यकीय कायदा म्हणजे काय 217
  2. डॉक्टर आणि रुग्ण 222
  3. अनुच्छेद 21 खालील आरोग्याचा हक्क 227
  4. आपत्कालीन उपचार आणि उपचार करण्याचे कर्तव्य 233
  5. माहितीपूर्ण संमती: तत्त्व 239
  6. माहितीपूर्ण संमती: भारतीय मानक 244
  7. संमती देऊ न शकणाऱ्या व्यक्तीसाठी संमती 249
  8. वैद्यकीय गोपनीयता आणि तिच्या मर्यादा 254
  9. आरोग्यविषयक डेटा आणि खासगीपणा 260
  10. वैद्यकीय निष्काळजीपणा: दिवाणी कारवाई 265
  11. वैद्यकीय निष्काळजीपणा: फौजदारी मानक 270
  12. ग्राहक कायद्याखालील वैद्यकीय सेवा 275
  13. भरपाई आणि ती कशी मोजली जाते 279
  14. व्यवसायाचे नियमन 283
  15. रुग्णालयाचे नियमन 288
  16. औषधे, मानके आणि नियंत्रण 293
  17. वैद्यकीय चाचण्या आणि रुग्णांवरील संशोधन 298
  18. औषधांपर्यंत पोहोच: किंमत आणि पेटंट 305
  19. अवयव प्रत्यारोपण: अधिनियमाची रचना 310
  20. मेंदूच्या खोडाचा मृत्यू आणि कायदा 316
  21. प्रत्यारोपण: नियमन आणि नोंदणी 321
  22. अवयवांचा व्यापार आणि त्याची शिक्षा 326
  23. गर्भधारणा समाप्ती: अधिनियम 332
  24. गर्भपात, स्वायत्तता आणि 2021 ची सुधारणा 338
  25. लिंगनिवड: PCPNDT ची रचना 344
  26. PCPNDT: नोंदणी आणि प्राधिकारी 350
  27. PCPNDT: अपराध आणि अंमलबजावणी 356
  28. सहाय्यक प्रजनन तंत्रज्ञान: रचना 362
  29. ART: दाते, संमती आणि इच्छुक जोडपे 368
  30. ART: प्राधिकरणे आणि राष्ट्रीय नोंदवही 374
  31. ART: अपराध आणि शिक्षा 380
  32. सरोगसी: अधिनियमाची रचना 386
  33. सरोगसी: क्लिनिक, नोंदणी आणि कार्यपद्धती 393
  34. सरोगसी: मंडळे आणि समुचित प्राधिकारी 399
  35. सरोगसी: अपराध, आणि हक्कांचा प्रश्न 405
  36. मानसिक आरोग्य: क्षमता आणि आगाऊ निर्देश 412
  37. नामनिर्देशित प्रतिनिधी 419
  38. मानसिक आजार असलेल्या व्यक्तीचे हक्क 425
  39. HIV: संमती, चाचणी आणि उपचार 432
  40. HIV: गोपनीयता आणि माहिती उघड करणे 438
  41. HIV: लोकपाल, न्यायालये आणि उपाय 445
  42. इच्छामरण, लिव्हिंग विल आणि सन्मानाने मरण 452
  43. सार्वजनिक आरोग्यविषयक अधिकार आणि साथीचे रोग 458
  44. वैद्यकीय तपासणी, वैद्यकीय पुरावा आणि आरोपी 464
  45. गर्भस्थ बालक, नवजात बालक आणि कायदा 470

मॉड्यूल III

  1. नीतिशास्त्र कायद्यात काय भर घालते 476
  2. न्युरेम्बर्गपूर्वीचे मानवी प्रयोग 481
  3. न्युरेम्बर्ग संहिता 486
  4. हेलसिंकी घोषणापत्र 493
  5. संशोधन नीतिमत्ता समित्या 499
  6. संशोधनातील मुक्त आणि माहितीपूर्ण संमती 505
  7. असुरक्षित सहभागी आणि शोषण 510
  8. विकसनशील देशांमध्ये केलेले संशोधन 516
  9. प्लासिबो, उपचाराचे मानक आणि चाचणीनंतर 522
  10. नोंदणी, प्रकाशन आणि संशोधनातील सचोटी 528
  11. जीनोम आणि मानवी प्रतिष्ठा 534
  12. जीनोम: संबंधित व्यक्तीचे हक्क 539
  13. जीनोमवरील संशोधन आणि त्याच्या मर्यादा 545
  14. जीनोम: एकजूट आणि अंमलबजावणी 551
  15. जनुकीय डेटा: तो काय आहे आणि तो विशेष का आहे 557
  16. जनुकीय डेटा: संकलन आणि संमती 564
  17. जनुकीय डेटा: पोहोच, खासगीपणा आणि गुणवत्ता 570
  18. जनुकीय डेटा: वापर, साठवण आणि लाभांचे वाटप 576
  19. जैवनीतिशास्त्र जाहीरनामा: व्याप्ती आणि उद्दिष्टे 583
  20. जैवनीतिशास्त्र जाहीरनामा: मूलभूत तत्त्वे 589
  21. जैवनीतिशास्त्र जाहीरनामा: समाज आणि भविष्य 595
  22. जैवनीतिशास्त्र जाहीरनामा: तत्त्वांचे उपयोजन 601
  23. जैवनीतिशास्त्र जाहीरनामा: प्रसार आणि अंतिम तरतुदी 607
  24. लाभांचे वाटप, जैवचाचेगिरी आणि पारंपरिक ज्ञान 614
  25. सावधगिरी, जोखीम आणि दुहेरी वापराचे संशोधन 623
  26. उदयोन्मुख तंत्रज्ञानाचे नीतिशास्त्र 632

मॉड्यूल IV

  1. माहिती समाज आणि मानवी हक्क 640
  2. इंटरनेटपर्यंत पोहोच 646
  3. माहितीचा अधिकार 654
  4. मूलभूत हक्क म्हणून खासगीपणा 662
  5. माहितीविषयक खासगीपणा आणि प्रमाणबद्धतेची कसोटी 668
  6. डेटा संरक्षण: व्याप्ती आणि संमती 675
  7. डेटा संरक्षण: डेटा विश्वस्ताची कर्तव्ये 683
  8. डेटा संरक्षण: डेटा प्रधानाचे हक्क आणि कर्तव्ये 691
  9. डेटा संरक्षण: सूट आणि मंडळ 698
  10. डेटा संरक्षण: दंड, अपिले आणि अधिनियमाचा उर्वरित भाग 707
  11. पाळत, अडवणूक आणि देखरेख 716
  12. ऑनलाइन अभिव्यक्ती आणि तिच्या मर्यादा 725
  13. मध्यस्थ, सुरक्षित आश्रय आणि मजकूर काढून टाकणे 732
  14. इंटरनेट बंद करणे 743
  15. सायबर गुन्हे: माहिती तंत्रज्ञान अधिनियमाची रचना 751
  16. ओळखीची चोरी आणि तोतयेगिरीने ठकवणूक 758
  17. खासगीपणाचे उल्लंघन आणि ऑनलाइन अश्लील सामग्री 764
  18. सायबर दहशतवाद: कलम 66F 772
  19. तपास, अधिकारक्षेत्र आणि राष्ट्रसीमापार समस्या 779
  20. डिजिटल ओळख आणि जैवमितीय माहिती 787
  21. ऑनलाइन जगातील बालके 795
  22. चुकीची माहिती, निवडणुका आणि सार्वजनिक चर्चाविश्व 803
  23. मानकात्मक प्रतिसाद म्हणजे काय 810
  24. 1975 चा जाहीरनामा: तो कसा आला 816
  25. 1975 चा जाहीरनामा: तो राज्यांना काय करण्यास बांधील करतो 822
  26. प्रसंविदेचा अनुच्छेद 15: संपूर्ण वाचन 829
  27. अधिकृत अर्थ म्हणून सर्वसाधारण टिप्पणी 25 835
  28. 1997, 2003 आणि 2005 ची युनेस्को त्रयी 842
  29. मानकात्मक प्रतिसाद म्हणून व्यावसायिक स्वनियमन 849
  30. प्रादेशिक प्रतिसाद: युरोप परिषद 855
  31. विशेष कार्यपद्धती आणि विशेष प्रतिवेदक 862
  32. अहवाल, तह संस्था आणि अंमलबजावणी 868
  33. भारत आणि आंतरराष्ट्रीय प्रतिसाद 874
  34. आंतरराष्ट्रीय प्रतिसादातील उणिवा 881
  35. 1975 मध्ये अस्तित्वात नसलेली तंत्रज्ञाने 888
munotes.in

वाचण्यापूर्वी

उद्धृत कलमे आणि निकाल. या पुस्तकात उद्धृत केलेल्या कलमांचा आणि निकालांचा मराठी मजकूर munotes.in ने केलेला अनुवाद आहे; तो शासनाने प्रसिद्ध केलेला अधिकृत मराठी पाठ नाही. प्रमाण मजकूर अधिनियमाचा आणि निकालाचा इंग्रजी मजकूर आहे.

munotes.in

The chapters

Every chapter of this book comes with the LL.M. Human Rights Law (Marathi) Semester 3 notes.

The cover and the contents are free to look through. Buy the notes once to read every chapter of every subject in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or notes only: ₹499
Or solved papers only: ₹499

Free either way: question papers, the syllabus, and the cover and contents of every book.

The rest of this subject

These notes are cut from the University's printed syllabus. Open the syllabus itself, or the past papers, for the same subject.

Issue
Done!