Family Law I Notes in Marathi (कौटुंबिक कायदा 1) | LL.B. (3 years) Semester 2 | Mumbai University | munotes

अनुक्रमणिका

मॉड्यूल I

1. या पेपरमध्ये काय येते, आणि काय येत नाही 1
2. मुस्लिम कायदा कोणाला लागू होतो, आणि ते कोण ठरवते 5
3. कायदेव्यवस्थेला स्रोतांची गरज मुळात का असते 10
4. कुराण 13
5. सुन्ना 16
6. इज्मा, विधिवेत्त्यांची सर्वसहमती 19
7. कियास, सादृश्यावरून काढलेले अनुमान 22
8. रूढी आणि वहिवाट 25
9. न्यायिक पूर्वनिर्णय, विधिविधान आणि साम्यन्याय 29
10. मुस्लिम कायदा शाखांमध्ये का विभागला जातो 33
11. हनफी शाखा 36
12. मालिकी, शाफई आणि हंबली शाखा 39
13. शिया शाखा 42
14. मुस्लिम कायद्याखालील विवाह: संविदा की संस्कार 45
15. वैध मुस्लिम विवाहाचे आवश्यक घटक 49
16. विवाह करण्याची क्षमता, आणि प्रतिबंधित नातेसंबंध 53
17. वैध, शून्य आणि अनियमित विवाह 58
18. शून्य किंवा अनियमित विवाहातून काय निष्पन्न होते 62
19. वयात आल्यानंतरचा विकल्प 66
20. मुता, ठरावीक मुदतीचा विवाह 70
21. इद्दत 73
22. हलाला 77
23. मेहर: तो काय आहे, आणि कायदा त्याचा आग्रह का धरतो 81
24. मेहरचे वर्गीकरण 85
25. न दिलेल्या मेहरसाठी पत्नीचे उपाय 89

मॉड्यूल II

1. मुस्लिम विवाह कोणकोणत्या मार्गांनी संपू शकतो 94
2. जोडीदाराच्या मृत्यूने विवाहाचे विसर्जन 98
3. तलाक, आणि मुस्लिम कायदा घटस्फोटाला परवानगी का देतो 101
4. तलाक कोण उच्चारू शकतो, आणि तो केव्हा अंमलात येतो 105
5. तोंडी तलाक आणि लेखी तलाक 110
6. तलाक अल सुन्ना: अहसन आणि हसन 114
7. तलाक अल बिद्दत, तिहेरी उच्चार 118
8. Shayara Bano v. Union of India 122
9. मुस्लिम महिला (विवाहावरील हक्कांचे संरक्षण) अधिनियम, 2019 127
10. तलाक ए तफवीज, सोपवलेला घटस्फोट 132
11. खुला 137
12. मुबारत 142
13. इला, शरीरसंबंधांपासून विरत राहण्याची शपथ 145
14. जिहार, अपमानकारक तुलना 148
15. लिआन, व्यभिचाराचा खोटा आरोप 152
16. 1939 च्या अधिनियमापूर्वी न्यायालयाने केलेले विवाहाचे विसर्जन 156
17. मुस्लिम विवाह विसर्जन अधिनियम, 1939: नऊ कारणे 160
18. धर्मत्याग, पतीला नोटीस, आणि 1939 च्या अधिनियमातील उर्वरित तरतुदी 165
19. विवाहाच्या विसर्जनानंतर काय निष्पन्न होते 169
20. पोटगी: सामान्य तत्त्वे 173
21. मुस्लिम कायद्याखाली पोटगीचा हक्क कोणाला आहे 177
22. दंडाधिकाऱ्याकडून पोटगी: संहितेचे कलम 144 181
23. Mohd. Ahmed Khan v. Shah Bano Begum 187
24. मुस्लिम महिला (घटस्फोटावरील हक्कांचे संरक्षण) अधिनियम, 1986 191
25. Danial Latifi v. Union of India 197
26. पोटगी: आजची कायदेशीर स्थिती 201
27. जनकत्व आणि औरसता 206
28. औरसतेचे गृहीतक 210
29. पितृत्वाची मान्यता 214
30. पालकत्व: ते काय आहे आणि त्याचे प्रकार कोणते 219
31. शरीराचे पालकत्व, आणि हिजानत 224
32. मालमत्तेचे पालकत्व, आणि वस्तुतः पालक 229
33. पालकाची अपात्रता, त्याला पदावरून काढणे आणि त्याची पदमुक्ती 235
34. कोणते न्यायालय, आणि कशावर अपील करता येते 240
35. हिबा: मुस्लिम दानाचे तीन आवश्यक घटक 243
36. दानाचे प्रकार, आणि काय हिबा नाही 248
37. मुशा, आणि अटी जोडलेले दान 252
38. दान मागे घेणे 256
39. अग्रक्रयाचा हक्क: त्याचे स्वरूप 260
40. अग्रक्रयाचा हक्क कोणाला असतो, आणि तो कसा बजावला जातो आणि कसा गमावला जातो 265
41. वक्फ, आणि मुतवल्ली कोण असतो 270
42. मुतवल्लीची कर्तव्ये 275
43. मुतवल्लीची वैधानिक कर्तव्ये: नोंदणी, अर्थसंकल्प आणि हिशेब 279
44. वक्फ मालमत्तेचे हस्तांतरण 284
45. मुतवल्लीची नियुक्ती आणि त्याला पदावरून काढणे 289
46. 2025 च्या विधिविधानाने काय बदलले 294

मॉड्यूल III

1. पारशी वैयक्तिक कायदा आणि 1936 चा अधिनियम 300
2. पारशी विवाह: आवश्यक अटी आणि नोंदणी 305
3. पारशी अधिनियमाखालील अपराध आणि अनियमितता 310
4. पारशी वैवाहिक न्यायालये आणि प्रतिनिधी 314
5. पारशी विवाह शून्य ठरवणे आणि त्याचे विसर्जन 318
6. पारशी अधिनियमाखालील घटस्फोटाची कारणे 322
7. पारशी अधिनियमाखालील न्यायिक विभक्तता आणि दांपत्य हक्कांची पुनर्स्थापना 328
8. पारशी अधिनियमाखालील पोटगी, भरणपोषण आणि मालमत्ता 332
9. पारशी अधिनियमाखालील मुलांचा ताबा, आणि पुनर्विवाह 337
10. ख्रिस्ती वैयक्तिक कायदा आणि 1872 चा अधिनियम 341
11. ख्रिस्ती विवाह विधिपूर्वक कोण लावू शकतो 346
12. वेळ, स्थळ, सूचना आणि प्रमाणपत्र 351
13. ख्रिस्ती विवाहाची नोंदणी 358
14. विवाह निबंधकाने किंवा त्याच्यासमोर लावलेला विवाह 363
15. भारतीय ख्रिस्ती व्यक्तींमधील विवाह 371
16. 1872 च्या अधिनियमातील दंड आणि उर्वरित तरतुदी 378
17. घटस्फोट अधिनियम, 1869: रचना आणि अधिकारक्षेत्र 386
18. ख्रिस्ती विवाहाचे विसर्जन 393
19. परस्पर संमतीने घटस्फोट, आणि कलम 10A का घालावे लागले 401
20. ख्रिस्ती विवाह शून्य ठरवणे 407
21. न्यायिक विभक्तता आणि दांपत्य हक्कांची पुनर्स्थापना 413
22. संरक्षण आदेश 420
23. पोटगी आणि व्यवस्थापत्रे 427
24. मुलांचा ताबा, आणि पुनर्विवाह 434
25. न्यायालयीन कार्यपद्धती आणि उर्वरित तरतुदी 441

मॉड्यूल IV

1. भारतीय उत्तराधिकार अधिनियम, 1925: तो काय करतो आणि कोणाला बंधनकारक आहे 449
2. अधिनियमाची रचना, भागानुसार 456
3. अधिवास: अधिनियमाची सुरुवात इथून का होते 462
4. मूळ अधिवास 468
5. निवडलेला अधिवास 473
6. विवाहित स्त्री, अल्पवयीन व्यक्ती आणि वेड्या व्यक्तीचा अधिवास 479
7. विवाहाचा मालमत्तेवर काय परिणाम होतो आणि काय होत नाही 485
8. रक्ताचे नाते 491
9. मृत्युपत्रविरहित उत्तराधिकार: मृत्युपत्र न करता मृत्यू होणे म्हणजे काय 497
10. विधवा किंवा विधुराचा हिस्सा 503
11. वंशरेषेतील वंशजांमधील वाटणी 509
12. वंशरेषेतील वंशज नसतो तेव्हा 516
13. पारशी व्यक्तींमधील मृत्युपत्रविरहित उत्तराधिकार 524
14. मृत्युपत्र: ते काय आहे आणि ते कोण करू शकतो 533
15. विशेषाधिकाररहित मृत्युपत्र कसे करून दिले जाते 541
16. विशेषाधिकारप्राप्त मृत्युपत्रे 548
17. साक्षांकन करणारा साक्षीदार 555
18. मृत्युपत्र मागे घेणे, त्यात बदल करणे आणि त्याचे पुनरुज्जीवन 561
19. मृत्युपत्राचा अर्थ लावणे: मृत्युपत्रकर्त्याने वापरलेले शब्द 570
20. मृत्युपत्राचा अर्थ लावणे: ते संपूर्णपणे वाचणे 579
21. वारस, प्रतिनिधी आणि वर्ग यांना केलेली मृत्युपत्रीय दाने 587
22. उर्वरित मालमत्तेचा मृत्युपत्रीय लाभार्थी 597
23. मृत्युपत्रीय देणगी केव्हा व्यपगत होते 603
24. शून्य मृत्युपत्रीय दाने: अजात व्यक्ती, शाश्वतता आणि संचय 611
25. धार्मिक आणि धर्मादाय उपयोगांसाठी मृत्युपत्रीय दाने: कलम 118 आणि त्याचे काय झाले 619
26. मृत्युपत्रीय देणगी केव्हा निहित होते 625
27. ओझ्यासह केलेली मृत्युपत्रीय दाने 633
28. सशर्त मृत्युपत्रीय दाने 640
29. पूर्ण मृत्युपत्रीय दानानंतर येणारे निर्देश 650
30. विशिष्ट मृत्युपत्रीय देणग्या 657
31. निदर्शक मृत्युपत्रीय देणग्या 665
32. मृत्युपत्रीय देणग्यांचे विलोपन 672
33. खर्च कोण सोसतो, आणि सर्वसाधारण शब्दांत वर्णन केलेली मृत्युपत्रीय दाने 680
34. वार्षिकी, आणि कर्ज किंवा हिस्सा यांच्यासोबत दिलेली मृत्युपत्रीय देणगी 687
35. निवड 694
36. मृत व्यक्तीच्या मालमत्तेचे संरक्षण 703
37. मृताच्या मालमत्तेचे प्रतिनिधित्व कोण करतो 709
38. प्रोबेट आणि प्रशासनपत्र 716
39. कोणते न्यायालय प्रोबेट किंवा प्रशासनपत्र देते, आणि ते केव्हा रद्द केले जाते 726
40. मृत्युपत्र व्यवस्थापकाचे अधिकार आणि कर्तव्ये, आणि मालमत्तेचे वाटप 735
41. उत्तराधिकार प्रमाणपत्रे, आणि अधिनियमाचा शेवट 747