munotes®
You are looking inside

The cover and contents of this subject are open. Every chapter unlocks when you buy.

Semester 6 · Subject 2 of 9

स्त्रिया आणि बालके यांच्याशी संबंधित कायदा (Law Relating to Women and Children)

152 chapters · 4 modules · about 38 hours of reading

0 of 152 read
Before Module I

Cover and contents

Open
  1. The cover 1 page
  2. The contents 152 chapters
Module I

स्त्रियांचा सामाजिक, संविधानिक आणि आंतरराष्ट्रीय कायदेशीर दर्जा

Locked 0 of 50 read
  1. 1 स्वातंत्र्यापूर्वी भारतातील स्त्रियांचा दर्जा (locked) 12 min
  2. 2 सामाजिक आणि कायदेशीर असमानता: स्त्रियांना सोसाव्या लागलेल्या अक्षमता (locked) 13 min
  3. 3 भारतातील समाजसुधारणेची चळवळ (locked) 11 min
  4. 4 सुधारणेचे कायदे, 1829 ते 1947 (locked) 13 min
  5. 5 राष्ट्रीय चळवळीतील स्त्रिया आणि मताधिकारासाठीचा लढा (locked) 9 min
  6. 6 कराची काँग्रेस, मूलभूत हक्कांचा ठराव आणि स्त्री-पुरुष समानता (locked) 9 min
  7. 7 उद्देशिका आणि स्त्रिया (locked) 7 min
  8. 8 अनुच्छेद 14: कायद्यापुढे समानता, आणि स्त्रियांना वेगळी वागणूक देणारे कायदे (locked) 10 min
  9. 9 अनुच्छेद 15(1) आणि (2): लिंगाच्या कारणावरून भेदभाव नाही (locked) 10 min
  10. 10 अनुच्छेद 15(3): स्त्रियांसाठी विशेष तरतूद (locked) 11 min
  11. 11 अनुच्छेद 16: सार्वजनिक सेवायोजनात आणि सशस्त्र दलांत स्त्रिया (locked) 9 min
  12. 12 अनुच्छेद 21: जीवित, प्रतिष्ठा, खासगीपणा आणि निवडीचा हक्क (locked) 14 min
  13. 13 मार्गदर्शक तत्त्वे आणि स्त्रिया (locked) 11 min
  14. 14 पंचायती आणि नगरपालिकांमध्ये स्त्रियांसाठी आरक्षण (locked) 10 min
  15. 15 संसदेत आणि विधानसभांत स्त्रियांसाठी आरक्षण: एकशे सहावी सुधारणा (locked) 9 min
  16. 16 लिंगभाव न्याय आणि संविधान: महत्त्वाच्या निकालांचे मूल्यमापन (locked) 10 min
  17. 17 भारतातील व्यक्तिगत कायदे, आणि ते स्त्रियांना असमान वागणूक का देतात (locked) 22 min
  18. 18 हिंदू विवाह आणि स्त्रिया: अटी, विधी आणि नोंदणी (locked) 17 min
  19. 19 द्विविवाह, शून्य आणि शून्यकरणीय विवाह, आणि दुसरी पत्नी आणि तिचे अपत्य (locked) 21 min
  20. 20 हिंदू विवाह अधिनियमाखाली घटस्फोट: कारणे, पत्नीची स्वतःची कारणे आणि परस्पर संमती (locked) 26 min
  21. 21 हिंदू पत्नीसाठी पोटगी आणि निर्वाहभत्ता (locked) 17 min
  22. 22 मुस्लिम विवाह आणि स्त्रिया: निकाह, मेहर, बहुपत्नीत्व आणि मुता (locked) 18 min
  23. 23 वयात येण्याचा पर्याय, आणि 1939 च्या अधिनियमाखाली मुस्लिम पत्नीची कारणे (locked) 16 min
  24. 24 तलाक, खुला आणि मुबारत, तिहेरी तलाक आणि 2019 चा अधिनियम (locked) 26 min
  25. 25 मुस्लिम स्त्रियांची पोटगी: मेहर, इद्दत, शाह बानो आणि 1986 चा अधिनियम (locked) 21 min
  26. 26 ख्रिस्ती आणि पारशी स्त्रिया: विवाह, घटस्फोट आणि निर्वाहभत्ता (locked) 19 min
  27. 27 भारतीय नागरिक सुरक्षा संहितेच्या कलम 144 खाली पोटगी: धर्मनिरपेक्ष उपाय (locked) 18 min
  28. 28 उत्तराधिकार आणि हिंदू स्त्री: मर्यादित संपदेपासून सहदायिकेपर्यंत (locked) 19 min
  29. 29 उत्तराधिकार आणि मुस्लिम, ख्रिस्ती आणि पारशी स्त्रिया (locked) 16 min
  30. 30 विशेष विवाह अधिनियम, 1954: अटी, सूचना, आक्षेप आणि नोंदणी (locked) 16 min
  31. 31 विशेष विवाह अधिनियम, 1954: उत्तराधिकार, शून्य विवाह, घटस्फोट आणि निर्वाहभत्ता (locked) 16 min
  32. 32 लिंगभाव न्यायाच्या दिशेने समान नागरी संहिता (locked) 16 min
  33. 33 प्रत्यक्षातील समान नागरी संहिता: गोवा, उत्तराखंड आणि विधि आयोग (locked) 15 min
  34. 34 स्त्रिया आणि तीन नवे फौजदारी कायदे (locked) 12 min
  35. 35 बलात्कार: कलम 63 मधील अपराध (locked) 13 min
  36. 36 बलात्काराची शिक्षा: कलमे 64 ते 66, 70 आणि 71 (locked) 16 min
  37. 37 विभक्त पतीने, अधिकारपदावरील व्यक्तीने किंवा फसवणुकीने केलेला संभोग: कलमे 67 ते 69 (locked) 13 min
  38. 38 पीडितेच्या ओळखीचे संरक्षण: कलमे 72 आणि 73 (locked) 12 min
  39. 39 विनयभंग, लैंगिक छळ, लपून पाहणे आणि पाठलाग: कलमे 74 ते 79 (locked) 15 min
  40. 40 हुंडाबळी आणि क्रूरता: कलमे 80, 85 आणि 86 (locked) 17 min
  41. 41 विवाहाशी संबंधित अपराध: कलमे 81 ते 84 आणि 87 (locked) 13 min
  42. 42 गर्भपात, ॲसिड हल्ले, मुलींची आयात आणि मानवी तस्करी (locked) 15 min
  43. 43 स्त्रिया आणि फौजदारी प्रक्रिया: भारतीय नागरिक सुरक्षा संहितेतील संरक्षक तरतुदी (locked) 18 min
  44. 44 स्त्रिया आणि पुराव्याचा कायदा: भारतीय साक्ष्य अधिनियमातील गृहीतके आणि संरक्षणे (locked) 13 min
  45. 45 CEDAW: अभिसमय कसा अस्तित्वात आला आणि त्याची रचना कशी आहे (locked) 11 min
  46. 46 CEDAW चे अनुच्छेद 1 ते 6: भेदभावाची व्याख्या आणि राज्यांनी काय केले पाहिजे (locked) 11 min
  47. 47 CEDAW चे अनुच्छेद 7 ते 16: सार्वजनिक जीवन, नागरिकत्व, शिक्षण, काम, आरोग्य आणि कुटुंब (locked) 12 min
  48. 48 CEDAW समिती, अहवाल आणि सर्वसाधारण शिफारशी (locked) 12 min
  49. 49 CEDAW चा वैकल्पिक प्रोटोकॉल, 1999 (locked) 10 min
  50. 50 भारत आणि CEDAW: घोषणापत्रे, आरक्षण आणि न्यायालये (locked) 13 min
Module II

स्त्री कल्याणाचे कायदे

Locked 0 of 37 read
  1. 51 लिंग निवड, आणि PCPNDT अधिनियम का करण्यात आला (locked) 11 min
  2. 52 PCPNDT अधिनियम: कशाचे नियमन होते आणि कशाला प्रतिबंध आहे (locked) 20 min
  3. 53 PCPNDT अधिनियम: पर्यवेक्षी मंडळे आणि समुचित प्राधिकारी (locked) 18 min
  4. 54 PCPNDT अधिनियम: नोंदणी, अपराध, शास्ती आणि अंमलबजावणी (locked) 23 min
  5. 55 गर्भपात आणि कायदा: संहितेतील अपराध आणि MTP अधिनियमातील अपवाद (locked) 16 min
  6. 56 MTP अधिनियम: गर्भधारणा केव्हा समाप्त करता येते (locked) 16 min
  7. 57 MTP अधिनियम: स्थळ, आणीबाणी, खासगीपणा, नियम आणि संरक्षण (locked) 14 min
  8. 58 न्यायालयांसमोर MTP अधिनियम: प्रजननविषयक स्वायत्तता (locked) 18 min
  9. 59 महिलांचे अशोभनीय प्रदर्शन (प्रतिबंध) अधिनियम, 1986 (locked) 14 min
  10. 60 अशोभनीयता, अश्लीलता आणि न्यायालये (locked) 19 min
  11. 61 2013 पूर्वी कामाच्या ठिकाणी लैंगिक छळ: Vishaka आणि मार्गदर्शक तत्त्वे (locked) 16 min
  12. 62 POSH अधिनियम: कोणाला संरक्षण आहे, कामाचे ठिकाण कोणते, छळ म्हणजे काय (locked) 13 min
  13. 63 POSH अधिनियम: अंतर्गत समिती आणि स्थानिक समिती (locked) 12 min
  14. 64 POSH अधिनियम: तक्रार, समेट, चौकशी आणि अंतरिम अनुतोष (locked) 12 min
  15. 65 POSH अधिनियम: अहवाल, कारवाई, खोट्या तक्रारी, भरपाई, गोपनीयता आणि अपील (locked) 13 min
  16. 66 POSH अधिनियम: नियोक्त्याची कर्तव्ये, शास्ती आणि अंमलबजावणी (locked) 16 min
  17. 67 हुंडा: समस्या, आणि कायद्याला हुंडा म्हणजे काय अभिप्रेत आहे (locked) 13 min
  18. 68 हुंडा प्रतिबंधक अधिनियम: अपराध, पत्नीची मालमत्ता आणि अधिकारी (locked) 16 min
  19. 69 न्यायालयांसमोर हुंड्याचा कायदा, आणि तो किती परिणामकारक ठरला आहे (locked) 14 min
  20. 70 भारताला कौटुंबिक हिंसाचारावर दिवाणी कायद्याची गरज का होती (locked) 10 min
  21. 71 कौटुंबिक हिंसाचार अधिनियम: पीडित व्यक्ती, उत्तरवादी, कौटुंबिक नाते आणि सामायिक घर (locked) 14 min
  22. 72 कौटुंबिक हिंसाचार म्हणजे काय: कलम 3 (locked) 11 min
  23. 73 कौटुंबिक हिंसाचार अधिनियम: संरक्षण अधिकारी, सेवा पुरवठादार आणि प्रत्येकाची कर्तव्ये (locked) 11 min
  24. 74 कौटुंबिक हिंसाचार अधिनियम: अर्ज, सूचना, समुपदेशन, कार्यपद्धती आणि अपील (locked) 12 min
  25. 75 राहण्याचा हक्क आणि निवासाचे आदेश: कलमे 17 आणि 19 (locked) 16 min
  26. 76 संरक्षण, आर्थिक, ताबा, भरपाई आणि अंतरिम आदेश (locked) 14 min
  27. 77 कौटुंबिक हिंसाचार अधिनियम: भंग, शास्ती, व्यावृत्ती खंड आणि अधिनियमाची कामगिरी (locked) 11 min
  28. 78 मानवी तस्करी, वेश्याव्यवसाय आणि अनैतिक व्यापार (प्रतिबंध) अधिनियमाची रचना (locked) 11 min
  29. 79 ITPA मधील अपराध: कुंटणखाने, कमाई, फूस लावणे, डांबून ठेवणे आणि गिऱ्हाईक शोधणे (locked) 16 min
  30. 80 ITPA ची यंत्रणा: पोलीस, झडती, सुटका, संरक्षण गृहे आणि विशेष न्यायालये (locked) 15 min
  31. 81 न्यायालयांसमोर मानवी तस्करी आणि लैंगिक व्यवसाय, आणि व्यापक कायदा (locked) 17 min
  32. 82 प्रसूती लाभ अधिनियम, 1961: त्याचे उद्देश, त्याची रचना आणि त्याचे निरसन (locked) 16 min
  33. 83 21 नोव्हेंबर 2025 पासून प्रसूती लाभ: सामाजिक सुरक्षा संहितेचे प्रकरण VI (locked) 17 min
  34. 84 कारखाने अधिनियम, 1948 खाली स्त्री कामगार, आणि त्याचे निरसन (locked) 17 min
  35. 85 व्यावसायिक सुरक्षा संहितेखाली स्त्री कामगार, आणि कामाच्या ठिकाणी स्त्रियांसमोरची आव्हाने (locked) 18 min
  36. 86 राष्ट्रीय महिला आयोग: तो का अस्तित्वात आहे आणि त्याची रचना कशी होते (locked) 9 min
  37. 87 राष्ट्रीय महिला आयोगाची कार्ये आणि अधिकार, आणि तो किती चांगले काम करतो (locked) 14 min
Module III

बालकाचा सामाजिक, संविधानिक आणि आंतरराष्ट्रीय कायदेशीर दर्जा

Locked 0 of 40 read
  1. 88 बालक कोण? भारतीय कायद्यातील बालपणाची अनेक वये (locked) 12 min
  2. 89 विलंबित बालहत्या: मुलगी आणि पोषणातील पक्षपात (locked) 10 min
  3. 90 स्त्री भ्रूणहत्या आणि बालिकाहत्या (locked) 10 min
  4. 91 मुलगी: तिला सामोरा जावा लागणारा भेदभाव, टप्प्याटप्प्याने, आणि प्रत्येक टप्प्यावरचा कायदा (locked) 11 min
  5. 92 बालमजुरी: सामाजिक-कायदेशीर समस्या (locked) 11 min
  6. 93 बालकांच्या रोजगाराचे नियमन: 1881 पासून 1986 पर्यंत (locked) 10 min
  7. 94 राष्ट्रीय श्रम आयोग आणि बालमजुरी (locked) 9 min
  8. 95 संविधानातील बालक: अनुच्छेद 15(3), मार्गदर्शक तत्त्वे आणि कर्तव्ये (locked) 10 min
  9. 96 अनुच्छेद 21A: शिक्षणाचा मूलभूत हक्क (locked) 10 min
  10. 97 अनुच्छेद 23 आणि 24: मानवी तस्करी, सक्तीचे श्रम आणि धोकादायक कामातील बालके (locked) 12 min
  11. 98 अनुच्छेद 28, 29 आणि 350A: शाळेतील धर्म, संस्कृती आणि मातृभाषा (locked) 11 min
  12. 99 अनुच्छेद 243G आणि अकरावी अनुसूची: पंचायत आणि बालक (locked) 8 min
  13. 100 बालकांच्या शिक्षणाची राज्याची जबाबदारी (locked) 10 min
  14. 101 बालकांसाठी संविधानिक संरक्षणे, आणि न्यायालयांनी त्यांचे काय केले (locked) 11 min
  15. 102 बालके आणि फौजदारी जबाबदारी: संहितेची कलमे 20 आणि 21 (locked) 11 min
  16. 103 संहितेतील बालकांविरुद्धचे अपराध (locked) 13 min
  17. 104 बाल न्याय अधिनियम, 2015: त्यातील बालकांचे दोन प्रकार आणि त्याची तत्त्वे (locked) 10 min
  18. 105 कायद्याशी संघर्ष असलेले बालक: बाल न्याय मंडळ, पकडणे आणि जामीन (locked) 22 min
  19. 106 कायद्याशी संघर्ष असलेले बालक: चौकशी, प्राथमिक मूल्यमापन आणि आदेश (locked) 16 min
  20. 107 काळजी आणि संरक्षणाची गरज असलेले बालक: बाल कल्याण समिती (locked) 16 min
  21. 108 पुनर्वसन: पुनर्स्थापना, संस्था, संगोपन, प्रायोजकत्व आणि नंतरची काळजी (locked) 11 min
  22. 109 बाल न्याय अधिनियमाखाली बालकांविरुद्धचे अपराध (locked) 13 min
  23. 110 POCSO अधिनियम, 2012: अपराध (locked) 14 min
  24. 111 POCSO अधिनियम, 2012: कळवणे, जबाब, विशेष न्यायालये आणि संपरीक्षा (locked) 13 min
  25. 112 हिंदू दत्तक आणि पोटगी अधिनियमाखाली दत्तक: आवश्यक बाबी, आणि कोण दत्तक घेऊ शकतो, देऊ शकतो आणि दत्तक जाऊ शकतो (locked) 12 min
  26. 113 हिंदू दत्तक आणि पोटगी अधिनियमाखाली दत्तक: परिणाम, पुरावा आणि प्रतिबंधित प्रदाने (locked) 11 min
  27. 114 हिंदू कायद्याबाहेरील दत्तक: बाल न्याय अधिनियम (locked) 10 min
  28. 115 हिंदू दत्तक आणि पोटगी अधिनियमाखाली पोटगी: पत्नी, अपत्ये, वृद्ध आईवडील, विधवा सून आणि अवलंबित (locked) 10 min
  29. 116 हिंदू अज्ञानत्व आणि पालकत्व अधिनियम, 1956 (locked) 10 min
  30. 117 मुस्लिम कायद्याखाली आणि पालक आणि पाल्य अधिनियमाखाली पालकत्व आणि ताबा (locked) 10 min
  31. 118 अपत्याची औरसता (locked) 9 min
  32. 119 अपकृत्यांच्या कायद्यातील बालक (locked) 14 min
  33. 120 संविदा आणि भागीदारी कायद्यातील बालक (locked) 11 min
  34. 121 बालकांविषयी आंतरराष्ट्रीय चिंता: 1924 आणि 1959 ची घोषणापत्रे (locked) 7 min
  35. 122 बालकांच्या हक्कांविषयीचा संयुक्त राष्ट्रांचा अभिसमय, 1989: रचना आणि चार सर्वसाधारण तत्त्वे (locked) 8 min
  36. 123 CRC: बालकाचे हक्क (locked) 8 min
  37. 124 CRC: समिती, वैकल्पिक प्रोटोकॉल आणि भारत (locked) 8 min
  38. 125 ILO आणि किमान वय अभिसमय, 1973 (locked) 9 min
  39. 126 UNICEF आणि बालकांचे कल्याण (locked) 6 min
  40. 127 UNESCO आणि बालकांचे शिक्षण (locked) 6 min
Module IV

बालकांच्या संरक्षणासाठी विशेष कायदे

Locked 0 of 25 read
  1. 128 बालविवाह: समस्या, आणि बालविवाह निर्बंध अधिनियम, 1929 (locked) 13 min
  2. 129 बालविवाह प्रतिबंध अधिनियम: शून्यकरणीय आणि शून्य बालविवाह, आणि मुलीचे संरक्षण (locked) 14 min
  3. 130 बालविवाह प्रतिबंध अधिनियम: अपराध, मनाई हुकूम आणि बालविवाह प्रतिबंधक अधिकारी (locked) 17 min
  4. 131 न्यायालयांसमोर बालविवाह, आणि व्यक्तिगत कायद्याचा प्रश्न (locked) 27 min
  5. 132 RTE अधिनियम, 2009: हक्क, बालक आणि शेजारची शाळा (locked) 19 min
  6. 133 RTE अधिनियम: शासने, स्थानिक प्राधिकरणे आणि पालक यांची कर्तव्ये (locked) 18 min
  7. 134 RTE अधिनियम: प्रवेश, पंचवीस टक्के जागा, कॅपिटेशन शुल्क, चाळणी आणि अडवून ठेवणे (locked) 20 min
  8. 135 RTE अधिनियम: बालकाचे संरक्षण, मान्यता, मानके आणि शिक्षक (locked) 22 min
  9. 136 RTE अधिनियम: अभ्यासक्रम, देखरेख आणि तक्रारनिवारण (locked) 20 min
  10. 137 न्यायालयांसमोर शिक्षणाचा हक्क (locked) 24 min
  11. 138 अन्नाचा हक्क, आणि राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा अधिनियम का करण्यात आला (locked) 18 min
  12. 139 NFSA: कुटुंबे, स्त्रिया आणि बालके यांचे हक्क (locked) 22 min
  13. 140 NFSA: तक्रारनिवारण, आबंधने, पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व (locked) 25 min
  14. 141 बाल आणि कुमार कामगार अधिनियम, 1986 आणि त्याची 2016 मधील फेररचना (locked) 22 min
  15. 142 प्रतिबंध आणि त्याचे अपवाद: कलमे 3, 3A, 4 आणि 5 (locked) 21 min
  16. 143 कुमारांच्या कामाचे नियमन: कलमे 6 ते 13 (locked) 21 min
  17. 144 शास्ती, पुनर्वसन आणि अंमलबजावणी: कलमे 14 ते 19 (locked) 25 min
  18. 145 बाल हक्क संरक्षण आयोग: रचना आणि सदस्यत्व (locked) 20 min
  19. 146 आयोगांची कार्ये आणि अधिकार, आणि बाल न्यायालये (locked) 23 min
  20. 147 तरुण व्यक्ती (हानिकारक प्रकाशने) अधिनियम, 1956, त्याचे निरसन, आणि त्यानंतरचा कायदा (locked) 22 min
  21. 148 अनैतिक व्यापार (प्रतिबंध) अधिनियम आणि बालके (locked) 27 min
  22. 149 मुंबई भिक्षाप्रतिबंधक अधिनियम, 1959: भीक मागणे म्हणजे काय, आणि स्थानबद्धता (locked) 24 min
  23. 150 मुंबई भिक्षाप्रतिबंधक अधिनियम: इतरांना भीक मागायला लावणे, संस्था, आणि भीक मागणारे बालक (locked) 29 min
  24. 151 भीक मागणे, संविधान आणि न्यायालये (locked) 28 min
  25. 152 स्त्रिया आणि बालके यांचे हक्क कोण अंमलात आणते: न्यायालये, आयोग आणि स्वयंसेवी संस्था (locked) 37 min
Issue